Νέο διπλωματικό πλάνο με την Τουρκία στο επίκεντρο

Για μια χρονιά μεγάλων προκλήσεων προετοιμάζεται η ελληνική διπλωματία. Μπορεί ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας να επιμένει ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν καθορίζεται από την Τουρκία, ωστόσο οι προκλήσεις της Αγκυρας είναι το μεγάλο θέμα στην ατζέντα και για το 2022.

Φιλοδοξία του ΥΠΕΞ είναι η ενδυνάμωση των υφιστάμενων συνεργασιών και συμμαχιών της Αθήνας, αλλά και η συνέχιση επαφών «έξω από το κουτί», με τον Δένδια να επιχειρεί να διοργανώσει έναν νέο διπλωματικό μαραθώνιο με ταξίδια ήδη από τις πρώτες ημέρες του χρόνου, έχοντας αντίπαλο την πανδημία, που βάζει και αυτή τη χρονιά τους δικούς της αστερίσκους στις μετακινήσεις. Η επίσκεψη στη Βιέννη που είχε προγραμματιστεί για την Πρωτοχρονιά ήδη αναβλήθηκε μέχρι νεωτέρας, αλλά δεν έχει αλλάξει ο προγραμματισμός για τα ταξίδια σε Νιγηρία και Αγκόλα (μεταξύ 9 και 11 Ιανουαρίου). Για την Αθήνα το άνοιγμα στην Αφρική παραμένει στόχος, δεδομένης και της προσπάθειας επιρροής της Τουρκίας στη συγκεκριμένη περιοχή.

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΙ. Το Μεταναστευτικό και η διαφαινόμενη νέα εργαλειοποίησή του, που έχει ήδη ξεκινήσει από την Τουρκία, είναι επίσης ένα ζήτημα το οποίο η ελληνική διπλωματία παρακολουθεί και θέτει εδώ και καιρό στην ΕΕ. Η Αθήνα άλλωστε έχει ήδη ζητήσει ένα νέο πλαίσιο κυρώσεων για χώρες που εργαλειοποιούν το Μεταναστευτικό από τις Βρυξέλλες, με αφορμή και τις κινήσεις της Λευκορωσίας, υπενθυμίζοντας στην Ευρώπη ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζει το ζήτημα με δύο μέτρα και δύο σταθμά. Στην ΕΕ θα συνεχίσει να βάζει η Ελλάδα και το ζήτημα της πώλησης αμυντικών εξοπλισμών στην Τουρκία, με αιχμή και τη διατήρηση του casus belli, αλλά και το Κυπριακό. Εστω και αν οι αντιστάσεις υπέρ της Αγκυρας δεν δείχνουν να υποχωρούν, παρά τις ελπίδες που είχαν καλλιεργηθεί με φόντο και τις πολιτικές αλλαγές στη Γερμανία. Εντός ΕΕ σημαντική για την Αθήνα η συμμαχία με το Παρίσι, με Δένδια και Παναγιωτόπουλο να προετοιμάζουν νέα επίσκεψη στη Γαλλία, με αφορμή την επιθεώρηση κατασκευής των ελληνικών Belh@rra.

Η Τουρκία εκτιμάται ότι θα επιμείνει και στο ζήτημα της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, καταγγέλλοντας την Ελλάδα για παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών. Η προσπάθεια χειραγώγησης του μουσουλμανικού πληθυσμού είναι ψηλά στην ατζέντα του τουρκικού προξενείου, μέσω των διαύλων επιρροής του στην περιοχή. Απέναντι στην τουρκική στόχευση το ΥΠΕΞ έδειξε μια πρώτη κινητοποίηση με την επίσκεψη Δένδια στη Θράκη, ενώ αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, και συνέχεια.

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΑΦΕΣ. Στις επιδιώξεις του ΥΠΕΞ είναι να μην υπάρξουν «κενά στον χάρτη» των διεθνών επαφών της Ελλάδας. Οι σχέσεις με τις αραβικές χώρες και το Ισραήλ και η ανάπτυξη των πολυμερών σχημάτων συνεργασίας, με κατά περίπτωση επέκτασή τους, είναι στον βασικό προγραμματισμό της ελληνικής διπλωματίας, καθώς η Αθήνα φιλοδοξεί να παγιωθεί ο ρόλος της ως γέφυρας ανάμεσα στις χώρες της Μέσης Ανατολής και της ΕΕ, κάτι που ως πολιτική επιλογή ευνοούν και οι ΗΠΑ.

Για την Ουάσιγκτον ιδιαίτερης σημασίας είναι ο ρόλος της Ελλάδας και ως χώρας των Βαλκανίων, καθώς θέλει να ανακόψει την επιρροή της Μόσχας στην περιοχή. Σε αυτό το πλαίσιο ο δρόμος της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης για τις χώρες της Βαλκανικής εμφανίζεται ως «μονόδρομος» και ως το «αντίδοτο» στα αυξανόμενα προβλήματα της περιοχής, που απειλείται με αποσταθεροποίηση. Ιδιαίτερη σημασία για τις ΗΠΑ στους σχεδιασμούς απέναντι στη Ρωσία έχει και η Αλεξανδρούπολη, που ήδη εκνευρίζει τη Μόσχα. Και η διατήρηση των ισορροπιών γίνεται για την Αθήνα ένα ακόμα στοίχημα.

Στοίχημα για την Ελλάδα και οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, και κυρίως σε συνδυασμό με την εξέλιξη των σχέσεων Ουάσιγκτον – Αγκυρας. Παρά το γεγονός ότι οι σχέσεις Αθήνας – Ουάσιγκτον μοιάζουν πιο ισχυρές από ποτέ, διπλωμάτες διατηρούν επιφυλάξεις σε σχέση με τη φερόμενη «απομόνωση» της Τουρκίας και το τι υποχωρήσεις είναι διατεθειμένες να κάνουν οι ΗΠΑ για να την κρατήσουν στη σφαίρα της δυτικής επιρροής. Υπογραμμίζουν δε ότι η Αγκυρα, ακόμα και ως «δύσκολος σύμμαχος» για τη Δύση, παραμένει πολύτιμη στην περιοχή και αυτό δεν πρέπει να υποτιμάται, ακόμα και αν οι ΗΠΑ είναι σε αναμονή για μια αλλαγή στην τουρκική ηγεσία.