Αντιμέτωπα με αυξήσεις νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Μπροστά σε νέο κύκλο ανατιμήσεων σε δεκάδες προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, μεταξύ των οποίων τρόφιμα και είδη καθημερινής χρήσης, βρίσκονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους σε πρωτοφανή επίπεδα σε συνδυασμό με την αλματώδη άνοδο των τιμών στο σύνολο των πρώτων υλών ασκούν τεράστια πίεση στην παραγωγική διαδικασία, καθιστώντας αναπόφευκτη την αύξηση των τιμών στο ράφι. Επιχειρηματίες δηλώνουν αδύναμοι να απορροφήσουν την επιπλέον επιβάρυνση, υπογραμμίζοντας πως δεν υπάρχουν περιθώρια για απορρόφηση των κραδασμών, ενώ και τα αποθέματα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν ανάχωμα έχουν εξαντληθεί. Ηδη, ένα πρώτο κύμα ανατιμήσεων έχει λάβει χώρα από το περασμένο φθινόπωρο, ψαλιδίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών. Πληροφορίες της αγοράς θέλουν τις πρώτες ανατιμήσεις να γίνονται αντιληπτές από τους καταναλωτές έως το τέλος Ιανουαρίου, τονίζοντας πως οι νέες παραλαβές εμπορευμάτων έρχονται με νέες αυξημένες τιμολογήσεις. Από τιμοκαταλόγους που έχουν ήδη στείλει οι προμηθευτές από τον Δεκέμβριο στο λιανεμπόριο τροφίμων ακριβότερα θα πωλούνται άλευρα, τυροκομικά, αλλαντικά, μαργαρίνες, γαλακτοκομικά, δημητριακά, ζυμαρικά, καφές, ζάχαρη, έλαια, ροφήματα, σοκολατοειδή, κονσέρβες, αρτοσκευάσματα, κατεψυγμένα, χαρτικά και απορρυπαντικά.

Λιανεμπόριο. Το κύμα ανατιμήσεων απλώνεται σε όλη την αγορά και αγγίζει όλο το λιανεμπόριο, με μεγάλες επιχειρήσεις να αναθεωρούν την τιμολογιακή πολιτική τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι χθες η σουηδική αλυσίδα καταστημάτων με έπιπλα και είδη σπιτιού ΙΚΕΑ ανακοίνωσε χθες πως οι τιμές των προϊόντων της το 2022 σε όλο τον κόσμο θα είναι υψηλότερες κατά 9% κατά μέσο όρο. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), οι ανατιμήσεις θεωρούνται αναμενόμενες, καθώς «εδώ και αρκετούς μήνες καταγράφονται πληθωριστικές πιέσεις οι οποίες είναι κυρίως εισαγόμενες».

Το ΙΕΛΚΑ τονίζει ότι ένα εμπόδιο στη διαχείριση των τιμών σε χαμηλότερα επίπεδα αποτελούν και οι υψηλοί συντελεστές ΦΠΑ, κάτι που έχει τονίσει και η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδος αλλά και η Κεντρική Ενωση Επιμελητηρίων ζητώντας τη μείωσή τους. «Το κόστος ενέργειας αποτελεί έναν ιδιαίτερα επιβαρυντικό παράγοντα, όπως και το κόστος μεταφοράς», λένε οι επιχειρηματίες, τονίζοντας ότι το 2022 ξεκίνησε με επιβάρυνση στα λειτουργικά κόστη, ενώ τα μέτρα που έχει εξαγγείλει μέχρι σήμερα η κυβέρνηση θεωρούνται ανεπαρκή για να αντιμετωπίσουν τη λαίλαπα του προβλήματος. Να σημειωθεί ότι η ενεργειακή κρίση έχει εκτοξεύσει τα τιμολόγια κατά 350% υψηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα κατά την περίοδο πριν από το ξέσπασμά της. Το ποσοστό αυτό διαμορφώνεται χωρίς να συνυπολογιστούν οι κρατικές επιδοτήσεις και οι ενδεχόμενες εκπτώσεις των παρόχων. Σε δυσθεώρητα επίπεδα έχει εκτιναχθεί και η τιμή του φυσικού αερίου. Οι λογαριασμοί αερίου έχουν ανέβει, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, έως και 150%. Η διεθνής τιμή έφτασε ακόμη και στα 174 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Ψαλίδα. Πάντως ούτε στο πεδίο των προσφορών φαίνεται να υπάρχει μεγάλο επίπεδο ευελιξίας από πλευράς βιομηχανίας και λιανεμπόρων, ενώ η ψαλίδα της τιμής μεταξύ επώνυμων και ιδιωτικής ετικέτας μειώνεται λόγω των ανατιμήσεων. Σύμφωνα με τα ευρήματα  έρευνας της MRB, έξι στους δέκα καταναλωτές δηλώνουν ότι ξοδεύουν λιγότερα χρήματα σε προϊόντα που δεν είναι πρώτης ανάγκης, το 43% αγοράζει μόνο τα απαραίτητα, ενώ και η τελευταία έρευνα του ΣΕΛΠΕ δείχνει ότι σε περίπτωση νέων ανατιμήσεων οι καταναλωτές θα μειώσουν τις δαπάνες τους για να ανταποκριθούν στην αγορά βασικών ειδών.