Τα θαύματα του ορθολογισμού

Στις αρχές του Ιανουαρίου του 2020, τα διεθνή ΜΜΕ ξεκίνησαν να μεταδίδουν καθηλωτικές εικόνες από τη Γιουχάν: ανθρώπους να σωριάζονται στη μέση του δρόμου, τις κινεζικές αρχές να αντιδρούν με δρακόντεια μέτρα απομόνωσης των κατοίκων στα σπίτια τους, να στήνονται προ-κατ νοσοκομεία. Παρά ταύτα, πολλές κυβερνήσεις ήταν επιφυλακτικές στην κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης και τη λήψη περιοριστικών μέτρων. Και αυτό γιατί θυμούνταν την υπεραντίδραση του 2009 στην πανδημία της γρίπης των χοίρων που είχε αποδειχθεί λιγότερο επικίνδυνη από ό,τι αρχικά θεωρήθηκε.Ταυτόχρονα πρωθυπουργοί, πολιτικοί και επιστήμονες διεθνώς δήλωναν τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2020, ότι ο SARS-CoV-2 θα ήταν «μια απλή γρίπη» και πως δεν θα μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Θυμάμαι πόσο επιφυλακτικός ήμουν με τις τοποθετήσεις μου. Δύο χρόνια πριν ξεσπάσει η πανδημία είχα συνεργαστεί με την κυβέρνηση της Κίνας για την αναδιαμόρφωση του συστήματος φαρμακευτικής πολιτικής. Η γνώση του συστήματος υγείας αλλά και η συνεχής ενημέρωση που λάμβανα από κινέζους υγειονομικούς και πρώην φοιτητές του τμήματός μου στην LSE, συνέθεταν μια τρομακτική εικόνα.

Από τότε έχουν πεθάνει περίπου 5,5 εκατομμύρια άνθρωποι, και αυτό το δραματικό άθροισμα ζωών είναι αποτέλεσμα σημαντικής υποκαταγραφής θανάτων σε αρκετές χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.

Ομως να θυμόμαστε πως έναν χρόνο μετά την έναρξη της πανδημίας ζήσαμε τον θρίαμβο της επιστήμης με την ανάπτυξη των εμβολίων σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Μια προσπάθεια που στηρίχθηκε κυρίως σε δημόσιους πόρους, μεγάλες συνέργειες δημοσίων και ιδιωτικών φορέων, αλλά και ανταλλαγής στοιχείων μεταξύ επιστημόνων. Και σε λίγους μήνες θα έχουμε διαθεσιμότητα αντιιικών φαρμάκων και πιθανώς και πιο αποτελεσματικών εμβολίων.

Αν μάθαμε κάτι από την επιστημονική έκρηξη που συντελέστηκε στην περίοδο της πανδημίας είναι πως όταν επικρατεί ο ορθολογισμός, μπορούν να γίνουν πολλά θαύματα.

O Ηλίας Μόσιαλος είναι καθηγητής Πολιτικής της Υγείας στη London School of Economics