Οι άθεοι στην εξουσία;

Ο Ολαφ Σολτς είναι ο πρώτος καγκελάριος της Γερμανίας με έναν κοκκινο-πρασινο-κίτρινο συνασπισμό του «σηματοδότη». Είναι και ο πρώτος καγκελάριος που δεν είναι μέλος ούτε της Ευαγγελικής, ούτε της Καθολικής Εκκλησίας. Στο λιτό τελετουργικό της ορκωμοσίας στο Μπούντεσταγκ ενώπιον της προέδρου της Ομοσπονδιακής Βουλής, ο Ολαφ Σολτς ανέγνωσε τον όρκο χωρίς την προαιρετική προσθήκη «με τη βοήθεια του Θεού» στο τέλος. Είναι ο δεύτερος καγκελάριος της Γερμανίας που αναλαμβάνει χωρίς «βοήθεια του Θεού». Είχε προηγηθεί ο επίσης σοσιαλδημοκράτης Γκέρχαρντ Σρέντερ το 1998 μολονότι είναι μέλος της Ευαγγελικής Εκκλησίας. Η διαφορά είναι ότι ο Σολτς είναι μεν βαπτισμένος, αλλά εγκατέλειψε από χρόνια την Ευαγγελική Εκκλησία.

Δεν είναι ο μόνος που απέφυγε τη θρησκευτική αναφορά στην ορκωμοσία του. Το ίδιο έπραξαν επίσης οι πέντε υπουργοί των Πρασίνων, ο αντικαγκελάριος Ρόμπερτ Χάμπεκ, αλλά και η υπουργός Εξωτερικών, Αναλένα Μπέρμποκ, η οποία είναι μεν μέλος της Ευαγγελικής Εκκλησίας, αλλά δηλώνει άθεη.

Η νέα γερμανική κυβέρνηση εμφανίστηκε σχεδόν διχασμένη στην ορκωμοσία. Συνολικά εννέα από τους 16 υπουργούς της νέας κυβέρνησης ορκίστηκαν «με τη βοήθεια του Θεού». Μεταξύ αυτών οι  τέσσερις υπουργοί των Φιλελευθέρων FDP και ο πρόεδρός τους υπουργός Οικονομικών, Κρίστιαν Λίντνερ, μολονότι έχει αποχωρήσει σε ηλικία 18 ετών από την Καθολική Εκκλησία. Αλλά και πέντε σοσιαλδημοκράτες μεταξύ αυτών, οι υπουργοί Υγείας, Καρλ Λάουτερμπαχ, Αμυνας Κριστίνα Λάμπρεχτ, Εσωτερικών Νάνσι Φέζερ.

Για πρώτη φορά συμμετέχει στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση και μουσουλμάνος στο θρήσκευμα, ο τουρκικής καταγωγής «πράσινος» Τζεμ Ετζντεμιρ, υπουργός Γεωργίας και Προστασίας του Καταναλωτή. Με τον Ετζντεμιρ αποτυπώνεται πιο πιστά η σύγχρονη πραγματικότητα της γερμανικής κοινωνίας που περιλαμβάνει και 5,6 εκατομμύρια μουσουλμάνους, ποσοστό 6,7% του πληθυσμού της Γερμανίας.

Ταυτόχρονα όμως καταγράφεται και συνεχώς μειούμενη επιρροή των δύο μεγάλων Εκκλησιών. Οι ένταξη στις Εκκλησίες είναι προαιρετική και συνεπάγεται την καταβολή εκκλησιαστικού φόρου των πιστών. Τον εισπράττει το κράτος και τον αποδίδει στις Εκκλησίες για τη χρηματοδότηση της λειτουργίας τους και του κοινωνικού τους έργου. Περίπου 22,2 εκατομμύρια μέλη έχει σήμερα η Καθολική Εκκλησία, η οποία έχασε μέσα σε μία δεκαετία σχεδόν δύο εκατομμύρια μέλη. Αντίστοιχη πορεία έχει και η Ευαγγελική Εκκλησία που αριθμεί σήμερα 20,2 εκατομμύρια μέλη. Στις δύο μεγάλες Εκκλησίες ανήκουν περίπου το 54% των Γερμανών, αλλά το 39% είναι άθεοι, ποσοστιαία μάλιστα σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στην πρώην κομμουνιστική, ανατολική Γερμανία.

Ο νέος καγκελάριος Σολτς μπορεί να απέφυγε τον θρησκευτικό όρκο, αλλά αναγνωρίζει και αποδέχεται τη σημασία των Εκκλησιών. «Η χώρα μας είναι σφραγισμένη από τη χριστιανική πίστη και εγώ επίσης», εξήγησε σε συνέντευξή του στο Καθολικό Πρακτορείο Ειδήσεων (KAN). Και δεν είναι τυχαίο ότι αυτό φαίνεται στο «χριστιανικό ήθος εργασίας» του ιδίου, συμπλήρωσε ο μεγαλωμένος σε προτεσταντική οικογένεια Σολτς.

Κυρίως η ηγεσία της Καθολικής Εκκλησίας της Γερμανίας θα παρακολουθεί με άγρυπνο μάτι τη νέα κυβέρνηση. Η κυβερνητική συμφωνία των τριών κομμάτων περιλαμβάνει θέσεις για τις αμβλώσεις και την παροχή συμβουλών, καθώς και για τη γενετική έρευνα που προκαλούν «μεγάλη ανησυχία» στη συντηρητικά προσανατολισμένη Κεντρική Επιτροπή των Γερμανών Καθολικών (ZdK) που εκπροσωπεί τα μέλη της Καθολικής Εκκλησίας. «Στην Ομοσπονδιακή Βουλή μειώνεται συνεχώς ο αριθμός των μελών των Εκκλησιών. Ως εκ τούτου δεν είναι αυτονόητο ότι οι θέσεις της Εκκλησίας θα γίνονται αυτόματα γνωστές και θα λαμβάνονται οπωσδήποτε υπόψη», είπε η νέα πρόεδρος της «ZdK», Ιρμε Στέτερ-Καρπ στο «Δίκτυο Συντακτών Γερμανίας» (RND).

Θα έχει δουλειά τα επόμενα τέσσερα χρόνια με τη νέα κυβέρνηση του «σηματοδότη» στο Βερολίνο.