Συνασπισμός με αποστολή την πάταξη {CR}της διαφθοράς

Χρειάστηκαν 254 ημέρες για να αποκτήσει νέα κυβέρνηση η Βουλγαρία, έπειτα από αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις. Τη Δευτέρα έλαβε, τελικά, ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή ένας μάλλον ετερόκλητος συνασπισμός από τέσσερα (παλαιά και νέα) κόμματα. Πρόκειται για το κόμμα «Συνεχίζουμε την Αλλαγή» του νέου πρωθυπουργού Κίριλ Πέτκοφ, το λαϊκιστικό σχήμα «Υπάρχει τέτοιος λαός», τους Σοσιαλιστές και το συντηρητικό κόμμα Δημοκρατική Βουλγαρία. Σημαντικό ρόλο στη δημιουργία της νέας κυβέρνησης έπαιξε και ο επανεκλεγείς πρόεδρος της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ. «Επωμίζεστε την ευθύνη να ξεριζώσετε το μοντέλο εξουσίας που κληροδοτεί μία δωδεκάχρονη, αυταρχική διακυβέρνηση» ανέφερε ο Ράντεφ, επικρίνοντας τον πρώην πρωθυπουργό Μπόικο Μπορίσοφ. Ο βούλγαρος πρόεδρος υπενθύμισε στην κυβέρνηση Πέτκοφ την κύρια αποστολή της, η οποία αναφέρεται ξεκάθαρα στην προγραμματική συμφωνία των τεσσάρων κομμάτων: προέχει η καταπολέμηση της διαφθοράς και η δικαστική μεταρρύθμιση. Φιλόδοξος στόχος της νέας κυβέρνησης είναι να αποτελέσει η Βουλγαρία «πρότυπο» για την πάταξη της διαφθοράς.

Σε μια εξίσου σημαντική κίνηση, ο νέος πρωθυπουργός της Βουλγαρίας υποσχέθηκε ότι η χώρα του θα τερματίσει την παρεμποδιστική τακτική στην πορεία ένταξης της Βόρειας Μακεδονίας στην ΕΕ μόλις αναλάβει την εξουσία η κυβέρνησή του, μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Ο Κίριλ Πέτκοφ, ο οποίος εξελέγη πρωθυπουργός τη Δευτέρα από το βουλγαρικό κοινοβούλιο, με το κόμμα του να έχει τερματίσει πρώτο στις εκλογές του Νοεμβρίου, έδωσε την υπόσχεση αυτή καθώς η Βουλγαρία επιβεβαίωσε την αφοσίωσή της στο ΝΑΤΟ και τη Δύση.

«Βρισκόμαστε στη σωστή πλευρά των πολιτικών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, 100%», δήλωσε σε συνέντευξή του στους «Financial Times». «Θα προτείνουμε μια νέα διαδικασία για τη Βόρεια Μακεδονία, πολύ γρήγορη, με περιορισμένο χρονοδιάγραμμα έξι μηνών», ανέφερε. Η πλήρης στροφή της Σόφιας στο θέμα αυτό είναι εντυπωσιακή καθώς μόλις πέρυσι η Βουλγαρία άσκησε βέτο στις ενταξιακές συνομιλίες της Βόρειας Μακεδονίας εν μέσω αντιπαραθέσεων για ιστορικά και ταυτοτικά θέματα. Οι επικριτές κατηγόρησαν την προηγούμενη κυβέρνηση, του Μπορίσοφ, ότι κατέφυγε σε εθνικιστική έξαρση προσπαθώντας να αποσπάσει την προσοχή από τις πολύμηνες διαδηλώσεις χιλιάδων πολιτών εναντίον του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς που θέριεψε κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του.

Ο Μπορίσοφ εκδιώχθηκε στις εκλογές του Απριλίου, αλλά η αποτυχία του να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού οδήγησε σε νέες εκλογές τον Ιούλιο και ξανά τον Νοέμβριο, όταν το κεντρώο κόμμα του Πέτκοφ κέρδισε περίπου το 1/4 των ψήφων. Μια άλλη σημαντική πρόκληση για τη νέα κυβέρνηση θα είναι η αντιμετώπιση της πανδημίας. Η Βουλγαρία έχει από τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας στον κόσμο και τα χαμηλότερα ποσοστά εμβολιασμού. Ο νέος πρωθυπουργός θα αντιμετωπίσει επίσης μια περίπλοκη πράξη εξισορρόπησης της εξωτερικής πολιτικής τη στιγμή που η Ρωσία διαδραματίζει ολοένα και πιο διεκδικητικό ρόλο στην περιοχή.

Ο Πέτκοφ είπε στους «FT» ότι η νέα κυβέρνηση θα θέσει τις συζητήσεις με τη Βόρεια Μακεδονία σε νέα βάση. «Θα χρησιμοποιήσουμε ομάδες εργασίας… να βρούμε λύσεις σε ζητήματα όπως η κοινή οικονομική δραστηριότητα, οι υποδομές, ο πολιτισμός και η ιστορία», είπε. Τα τελευταία χρόνια οι σχέσεις μεταξύ Σόφιας και Σκοπίων επιδεινώθηκαν με πολλούς Βούλγαρους να απορρίπτουν την έννοια της ξεχωριστής μακεδονικής ταυτότητας και γλώσσας και να προκύπτουν πολλές διαφωνίες για γεγονότα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η εξομάλυνση των σχέσεων Σόφιας – Σκοπίων αποτελεί θετική είδηση, την ώρα που οι εξελίξεις στη Βοσνία κινούνται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Το νομοθετικό σώμα των Σέρβων στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη ψήφισε υπέρ της απόσυρσης από τις ένοπλες δυνάμεις, το δικαστικό και φορολογικό σύστημα της Βοσνίας – μια απόφαση που πυροδότησε προειδοποιήσεις από τη διεθνή κοινότητα για νέα σύγκρουση. Η μη δεσμευτική πρόταση του κοινοβουλίου της Σερβικής Δημοκρατίας έχει σκοπό να ανοίξει τον δρόμο για απόσχιση από τη Βοσνία.