«Μήπως αισθανόμαστε πιο ασφαλείς μέσα στη δυστοπία;»

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε Ιστορία της Τέχνης στη Ρώμη. Η ελληνοϊταλίδα σκηνοθέτρια και παραγωγός ντοκιμαντέρ ξεκίνησε τη διαδρομή της ως φωτογράφος πορτρέτων κάνοντας εξώφυλλα για περιοδικά των ιταλικών εκδοτικών ομίλων Mondadori και Rizzoli. Παράλληλα, συνεργάστηκε ως σκηνοθέτρια ντοκιμαντέρ με τη RAI 3, ενώ το 2000 με τη μικρού μήκους ταινία της «Ι Fantastici Boors» κέρδισε το πρώτο βραβείο ταινίας μικρού μήκους στο Trani International Film Festival. Είναι η ίδια που με τη σειρά ντοκιμαντέρ «Συν γυναιξί» ανέδειξε με σύγχρονη ματιά τη γυναικεία καθημερινότητα και την παρουσίασε στην ελληνική τηλεόραση. Η συνάντησή μας στο πολύβουο Athénée έστρεψε με φυσικότητα τη συζήτηση στις τελετουργίες της επιμέλειας του εαυτού που τώρα πια συμβαίνουν πάνω στα θρύψαλα από τις γυάλινες οροφές που έσπασαν γυναίκες σε χώρους ανδροκρατούμενους.

Τι έμαθες από την εργασία σε συνθήκες καραντίνας;

Συνέχισα τα γυρίσματα για το «Συν γυναιξί» που έπρεπε να παραδώσω στην τηλεόραση. Ηταν κάτι το περίεργο, γιατί μαζευόμασταν τα 20 άτομα της ομάδας των συνεργατών σε μια Αθήνα άδεια. Και οι φιλοξενούμενοι του κάθε επεισοδίου, κι αυτοί, ήταν σαν να είναι σε κάποιο περίεργο τοπίο, δυστοπικό. Και ήμασταν μόνο εμείς οι 20 με τις κάμερες, κάπου εκεί έξω ή όταν πηγαίναμε στο σπίτι των καλεσμένων της εκπομπής. Ηταν πραγματικά σαν να πήγαινες αποστολή στον Αρη. Η καραντίνα πιστεύω ότι κάτι έχει αφήσει σε πολύ κόσμο. Εχει να κάνει με μια αλλαγή τρόπου ζωής… Δεν βγαίνουμε συχνά… Δεν ξέρω αν είναι καλό ή κακό, όμως άλλαξαν τα στάνταρ μας. Εχω χαθεί από άλλους, οι άλλοι από μένα, μπορεί να μιλάμε στα τηλέφωνα κ.τ.λ., αλλά…

Προσέχεις ή επιλέγεις πώς θα διαθέσεις τον χρόνο σου;

Σε όλο αυτό το διάστημα, να σου πω την αλήθεια, σκέφτηκα πολύ τις σχέσεις, τις φιλίες μου, την κοινωνική μου ζωή. Και έχω περισσότερη ανάγκη να βρίσκομαι με κόσμο, εννοείται ότι δεν με ικανοποιεί απλά και μόνο να είμαι με κόσμο. Θέλω να είναι πάντοτε σαν μια εξαιρετική περίπτωση η έξοδος. Δηλαδή, θέλω να είναι σε έναν ωραίο χώρο, δεν με πειράζει να είναι βράδυ ή πρωί, καθόλου. Θέλω όμως να είναι κάτι ιδιαίτερο. Και που θα έχει και ένα νόημα. Οτι θα πάω να δω κάποιον φίλο που πραγματικά κάτι μου λέει… Θα πάμε να φάμε σε ένα συγκεκριμένο μέρος ένα ωραίο dinner…

Δηλαδή να είναι στιγμές απόλαυσης τώρα πια και όχι υποχρέωσης.

Ακριβώς. Δεν ξέρω αν άλλαξαν λίγο οι κώδικες. Να πω το απλό, βλέπω ότι όταν ο κόσμος θα πει ότι βγαίνει θα ντυθεί αλλιώς. Πριν ήμουν στο γραφείο και πήγαινα κατευθείαν. Πράγμα το οποίο δεν έκανα ποτέ στη ζωή μου στη Ρώμη. Ποτέ! Ποτέ! Στη Ρώμη μπορεί να άλλαζα και τρεις φορές την ημέρα. Δηλαδή, το πρωί ήμουν στο κέντρο και γυρνούσα για να πάρω τη μικρή από το νηπιαγωγείο να τη φέρω σπίτι. Εκεί άλλαζα ξανά, συνέχιζα τη δουλειά μου και το βράδυ – που έβγαινα πάρα πολύ συχνά – υπήρχε ένας άλλος κωδικός ντυσίματος, πώς να σ’ το πω; Το βλέπω να ξαναέρχεται. Δεν ξέρω, ίσως ο κόσμος το ψάχνει περισσότερο. Σε κάποια συγκεκριμένα εστιατόρια που πηγαίναμε από παλιά βλέπω ότι ο κόσμος είναι ντυμένος πιο προσεγμένα. Δηλαδή, ένα εντυπωσιακό μαύρο φόρεμα μπορείς να το βάλεις ξανά. Εγώ δεν λέω ότι είναι κακό να βγεις με μπλουτζίν. Αλλά βλέπω ότι δεν εμφανίζεσαι με τον τρόπο που σέρνεσαι από το πρωί στη δουλειά. Ωραίο!

Ποια είναι τα σκηνοθετικά σου σχέδια;

Εκλεισα τα 30 πορτρέτα των γυναικών. Ημουν πάρα πολύ χαρούμενη, πήγε τέλεια η σειρά, το «Συν γυναιξί», και ήμουν η πρώτη που έβαλα το θέμα στην τηλεόραση. Αλλά και η ΕΡΤ που το δέχτηκε, που μου έδωσε τη δυνατότητα. Και τώρα έχω μια σειρά που είναι πάρα πολύ πολύ ενδιαφέρουσα και ξεκινάω το πρώτο επεισόδιο που λέγεται «Ορθοδοξία και τεχνητή νοημοσύνη». Θα είναι μια σειρά σε συνεργασία με το Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών. Εχουν αρχίσει να μιλάνε από το ’80 για «τεχνητή νοημοσύνη». Δεν μπορείς να φανταστείς τι είναι αυτό που λεγόταν πριν από 25-30 χρόνια και πού βρισκόμαστε τώρα. Κάποια τμήματα του υλικού που έχουμε συγκεντρώσει, από πλευράς βιοηθικής, έρχονται σε ρήξη με την παρούσα πραγματικότητα. Ας πούμε, υπάρχει το ερώτημα «Η τεχνητή νοημοσύνη θα φτάσει σε ένα σημείο που τα ρομπότ θα έχουν συνείδηση;». Για την Ορθοδοξία η συνείδηση σημαίνει κάτι πολύ πιο σημαντικό από την ανθρώπινη ύπαρξη. Οπότε μπαίνουμε σε κάτι υπέροχα δύσκολα αχαρτογράφητα νερά συσχετισμών. Είναι σαν δύο ρυάκια που μπαίνουν σε ένα ποτάμι και γίνεται ο χαμός. Εχει ένα ενδιαφέρον που θα φανεί περισσότερο όταν ξεκινήσω το μοντάζ. Εχω όμως πολλά μέτωπα ανοιχτά. Αλλά αυτό που είναι στην καρδιά μου και πρέπει να βρω οπωσδήποτε χρόνο να προχωρήσω είναι η παραγωγή της ταινίας μυθοπλασίας για τον Billy Bo. Επίσης υπάρχει και η διοργάνωση του φεστιβάλ ταινιών μόδας και φέτος κατευθύνομαι για το 4o Athens Fashion Film Festival. Πέρυσι μιλήσαμε για την immersive technology, την ενδυματολογία και τα ειδικά εφέ. Η μόδα είναι όχημα και τρόπος για να μιλήσεις για ένα σωρό άλλα πράγματα.

Ποιο είναι το meta σχόλιό σου για την επιτυχία του Netflix, το «Squid game»;

Ημουν πάρα πολύ καλά μέχρι το πέμπτο επεισόδιο. Η αισθητική του σε πηγαίνει λίγο στα 70s, με τις αθλητικές φόρμες και την πλαϊνή ρίγα στα παντελόνια. Φοβερές και αυτές οι μάσκες. Ομως τι σημαίνει τώρα ότι αυτός που είναι πίσω από τη μάσκα είναι ο αδερφός του κεντρικού ήρωα; H ιδέα είναι δυνατή, αν σκεφτείς ότι κάποιος σου προτείνει να ρεφάρεις, έστω, και να ξεμπερδέψεις από τα προβλήματα. Με ακραίο τρόπο, αλλά σου δίνεται αυτή η δυνατότητα να παίξεις δίκαια. Πράγμα το οποίο δεν σου συμβαίνει στον κανονικό κόσμο όπου ζούμε. Στη σειρά αυτό ελέγχεται για να μην κλέψει κάποιος. Και αυτό είναι το θέμα του καιρού μας: Εχουμε όλοι εμείς τις ίδιες δυνατότητες στη ζωή μας; Στην καθημερινότητα; Ούτε καν, ούτε κατά διάνοια. Οπότε ως ιδέα αυτό είναι καταπληκτικό. Σου λέει ποιο είναι το κόστος, το αντίτιμο. Το αντίτιμο είναι ότι ο τρόπος που θα παίξεις είναι ακραίος. Θεωρώ ότι το καλύτερο επεισόδιο είναι το πρώτο. Εχει το σπλάτερ του κορεατικού, αυτό που στην αρχή σε σοκάρει αλλά μετά το συνηθίζεις.

Μιλάς για την έντονη βία που πείθεις τον εαυτό σου ότι δεν σε απασχολεί;

Και στα «Παράσιτα» υπήρχε η ανάλογη σκηνή. Ολες οι κορεατικές παραγωγές έχουν αυτό το χαρακτηριστικό. Εχουν πολύ ωραία αισθητική, κάτι σε τραβάει στην εικόνα, κάτι στη λήψη. Ναι, το μάτι του σκηνοθέτη το βλέπει κάπως περίεργα. Δεν είναι στρέιτ, δεν είναι από κάτω, μπορεί να είναι γωνία. Μου αρέσουν αυτά τα παιχνίδια της οπτικής. Αλλά αυτό με το πολύ σπλάτερ, όταν γίνεται viral, σκέφτομαι συνέχεια «ωραία, εγώ το βλέπω, πες είμαι και μεγάλος άνθρωπος, όμως νομίζω ότι τα πιτσιρίκια εκτίθενται σε κάτι πολύ επικίνδυνο». Και με τα κόμικς που διαβάζουν και με τα βίντεο που παίζουν εκτίθενται στη βία. Αυτό που υπάρχει μέσα στο Διαδίκτυο δεν μαζεύεται πια.

Εχεις νιώσει στη δουλειά σου ότι ακριβώς επειδή δεν μαζεύεται ο κόσμος πρέπει κι εσύ για να τον κρατήσεις τον κόσμο ή για να τον φέρεις σε σένα να ακολουθήσεις τα βήματα, τα γούστα του;

Μην το παίξω Δον Κιχώτης, φυσικά. Κοίταξε, δουλεύοντας και για την τηλεόραση, μαθαίνεις ότι έχει ένα πλαίσιο να αφορά τα πάντα. Σκέφτομαι τι θα ήθελε το κοινό μου, ή προσπαθώ. Ταυτίζομαι με το κοινό μου, γίνομαι κοινό. Δεν μπορείς να είσαι μόνος σου στον κόσμο και να κατεβαίνεις αλεξιπτωτιστής σε κάτι που δεν το ξέρεις και το κοιτάς από πάνω με περιέργεια. Αν για κάποιο λόγο χρειάζεται κάποιος να πεθάνει σε μια σκηνή, και να πεθάνει με έναν τρόπο πραγματικά ακραίο, το κάνω. Αν το αντέξω κι εγώ κιόλας.

Ωστόσο γιατί φλερτάρουμε με τη δυστοπία; Και γιατί δεν φεύγουμε από αυτό;

Πιστεύω ότι η δυστοπία είναι κάτι που το αναγνωρίζουμε πιο εύκολα. Οταν το λες και τ’ ακούς, σου φαίνεται κάτι περίεργο, σου φαίνεται κάτι κακό, αλλά είναι ο εαυτός μας που είναι το ίδιο, οπότε, μήπως με έναν περίεργο τρόπο αισθανόμαστε πιο ασφαλείς μέσα σ’ αυτό; Πιστεύω ότι πολλά από αυτά υπάρχουν στην ίδια μας τη φύση.

Οπότε δεν αντέχουμε την ευτοπία ή τέλος πάντων τον πιο καλό μας εαυτό…

Η ευτοπία, υποτίθεται, είναι αυτό το μεσαίο στάδιο μεταξύ της δυστοπίας και της ουτοπίας. Δηλαδή, η ουτοπία είναι κάτι το ιδανικό, η δυστοπία είναι αυτό για το οποίο μιλάμε και η ευτοπία είναι, υποτίθεται, ένας πολύ ωραίος τόπος που μπορεί πιθανόν να υπάρχει. Εντάξει, προτιμώ να τ’ αφήσω στο τυχαίο. Δηλαδή άλλο το να θέλω να είμαι σε μια ευτοπία, άλλο αν δεν μου ‘ρθει να μην μπορώ να τα βγάλω πέρα με τη δυστοπία του εαυτού μου ή του κόσμου, ψάχνοντας…