Τα τέσσερα πράγματα που περιμένει από εκείνον η Ευρώπη

«Αγαπητέ Ολαφ Σολτς, τη συνέχεια θα τη γράψουμε μαζί. Για τους Γάλλους, για τους Γερμανούς, για τους Ευρωπαίους. Στην Παρασκευή». Αυτό ήταν το μήνυμα που έστειλε μέσω Twitter ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν προς τον νέο καγκελάριο της Γερμανίας, τον οποίο αναμένει αύριο στο Μέγαρο των Ηλυσίων. Ετσι, ο Σολτς θα τηρήσει την παράδοση και θα πραγματοποιήσει στο Παρίσι την πρώτη επίσκεψη στο εξωτερικό με τη νέα του ιδιότητα (σημειώνεται πως η Ανγκελα Μέρκελ ταξίδεψε στη Γαλλία 68 φορές στη διάρκεια της 16ετούς θητείας της, αριθμός που αντιπροσωπεύει το 13% των επίσημων ταξιδιών της εκτός συνόρων).

Με τον τρόπο αυτό, ο Σολτς θα επαναβεβαιώσει τη σημασία που έχει για τον ίδιο και την κυβέρνησή του ο περίφημος «γαλλογερμανικός άξονας», που αποτελούσε επί δεκαετίες την κινητήρια δύναμη και το άτυπο διευθυντήριο της ΕΕ – στην οποία επίσης αποδίδει μεγάλη σημασία. Αλλωστε, αμέσως μετά και την ίδια ημέρα, ο επικεφαλής του «φωτεινού σηματοδότη» θα μεταβεί στις Βρυξέλλες, όπου θα συναντηθεί με τους προέδρους της Κομισιόν και του Συμβουλίου Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Σαρλ Μισέλ, αντίστοιχα.

Εκεί, στην έδρα της Ενωσης, θα βρεθεί ενώπιος ενωπίω με τα ανοιχτά μέτωπα, που είναι πολλά και σημαντικά, ενόψει και της συνόδου κορυφής των 27 που θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη εβδομάδα. Ανάμεσά τους και η τύχη του αγωγού Nord Stream 2, που όλα δείχνουν πως θα αποτελέσει ένα από τα πρώτα κρας τεστ για τον νέο καγκελάριο στην ευρωπαϊκή και διεθνή σκηνή. Ειδικά μετά την προχθεσινή τηλεδιάσκεψη Μπάιντεν – Πούτιν, που ανέδειξε τον αγωγό σε μείζον γεωπολιτικό ζήτημα, με τον σύμβουλο εθνικής ασφαλείας των ΗΠΑ να διαμηνύει ότι υπάρχει ήδη συμφωνία με το Βερολίνο για να μπει στον «πάγο» εφόσον υπάρξει ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Οσο για τους εταίρους του, θα προσπαθήσουν να πάρουν τις πρώτες άμεσες απαντήσεις στα ερωτήματά τους από τα χείλη του ίδιου του Σολτς και όχι από δημοσιεύματα και διαρροές. Διερευνώντας, παράλληλα, τις πραγματικές του προθέσεις σε όλα όσα τους αφορούν και επιχειρώντας να δώσουν περιεχόμενο στον τίτλο του «φιλευρωπαϊστή» που τον συνοδεύει. Από αυτές, άλλωστε, θα κριθούν πολλά – ειδικά αφού προκύψει και το νέο πολιτικό σκηνικό στη Γαλλία, μετά τις προεδρικές εκλογές του ερχόμενου Απριλίου.

Τι, όμως, ελπίζουν και τι μπορούν στην πράξη να περιμένουν οι ευρωπαίοι εταίροι της Γερμανίας από τον νέο της καγκελάριο και την τρικομματική κυβέρνησή του; Η απάντηση, προφανώς, είναι διαφορετική αναλόγως τη χώρα και την «κατηγορία» στην οποία ανήκει. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν τέσσερα ζητούμενα που είναι, λίγο ως πολύ, κοινά.

1        Το πρώτο, αναμφίβολα, είναι ότι το νέο σχήμα θα αποδειχθεί βιώσιμο και λειτουργικό. Κάτι που σημαίνει ότι τα τρία κόμματα που τη συγκροτούν και τα ηγετικά τους στελέχη θα τιμήσουν τις υπογραφές τους στο σύμφωνο των 177 σελίδων και δεν θα επιτρέψουν να οδηγηθεί η χώρα σε μια μακρά περίοδο διαφωνιών, συγκρούσεων και πολιτικής αβεβαιότητας. Εξάλλου, μια κυβερνητική κρίση διαρκείας στη Γερμανία, όπως και η ύπαρξη ενός αδύναμου καγκελάριου, δεν συμφέρει κανέναν στην Ευρώπη – ούτε καν αυτούς που επιδιώκουν να αμφισβητήσουν την απόλυτη ηγεμονία της.

2        Το δεύτερο είναι ο Σολτς να αποδειχθεί λιγότερο «στρογγυλός» από την προκάτοχό του. Με άλλα λόγια, να τολμήσει να πάρει σημαντικές αποφάσεις και να «σπάσει αβγά», χωρίς να επιδιώκει πάντα τη… μέση οδό και τις λεπτές ισορροπίες, που μπορεί μεν να δημιουργούν την αίσθηση της ομαλής λειτουργίας, όμως στηρίζονται ουσιαστικά σε μια επίπλαστη ενότητα. Αλλωστε, ακόμη και αν δεν είναι στις προθέσεις του να κάνει κάτι τέτοιο, δύσκολα θα το αποφύγει, καθώς μια σειρά από κυβερνήσεις έχουν διαμηνύσει ήδη ότι τα… γάντια έχουν βγει και η αντιπαράθεση για τα μεγάλα ζητήματα θα είναι ανοιχτή και σκληρή.

3        Αυτό που σημαίνουν τα παραπάνω – κι αυτό είναι το τρίτο κατά σειρά που αναμένουν οι πολιτικές ηγεσίες της Ευρώπης από τον Σολτς – είναι να ξεκαθαρίσει τι είδους ΕΕ και ευρωζώνη επιθυμεί: Των 27 που είναι τυπικά ισότιμοι αλλά στην πράξη άνισοι; Της ομοφωνίας και των βέτο ή των δύο ή περισσότερων ταχυτήτων και ομάδων εντός της; Της πραγματικής οικονομικής σύγκλισης ή της διαιώνισης της γερμανικής υπεροχής; Της τραπεζικής ένωσης και του ενιαίου φορολογικού καθεστώτος ή του εθνικού συμφέροντος και του διαρκούς ανταγωνισμού; Της αλλαγής των Συνθηκών ή της κατά βούληση και περίπτωση ερμηνείας των υπαρχουσών;

4        Τέλος, οι ευρωπαίοι εταίροι της Γερμανίας αναμένουν από τον Σολτς πιο καθαρές θέσεις στην εξωτερική πολιτική, τις σχέσεις της Ευρώπης με τους άλλους μεγάλους «παίκτες» – κυρίως δε τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Κίνα, αλλά και την Τουρκία. Μέχρι σήμερα, η αλήθεια είναι ότι η τακτική της Μέρκελ έχει αφήσει πολλά σκοτεινά σημεία. Κι αυτό διότι από τη μια τασσόταν υπέρ της «στρατηγικής αυτονομίας» της ΕΕ απέναντι σε όλους, από την άλλη όμως έκανε… καθυστερήσεις κάθε φορά που ο Μακρόν (ή κάποιος άλλος) προσπαθούσε να της δώσει σάρκα και οστά με συγκεκριμένες αποφάσεις και ενέργειες. Η πολυτέλεια αυτή, ωστόσο, σταδιακά θα πάψει να υπάρχει, καθώς ο καθένας πρέπει να αποφασίσει με ποιους θα πάει και ποιους θα αφήσει.

Τι θα κάνει, λοιπόν, ο Σολτς για όλα αυτά;