«Ευχαριστώ, αγαπητή Ανγκελα, που πήγες μπροστά την Ευρώπη»

«Endlich zu Hause», «Επιτέλους, σπίτι»: η ολοσέλιδη καταχώριση που δημοσιεύτηκε χθες στη Suddeutsche Zeitung και την Frankfurter Allgemeine Zeitung έδειχνε, από το πλάι και λίγο πίσω, την Ανγκελα Μέρκελ (;) καθισμένη σε μία πολυθρόνα της ΙΚΕΑ, που φυσικά το σουηδικό πολυκατάστημα έχει σε προσφορά. Μία τέτοια ιστορική μέρα, με τη γερμανίδα καγκελάριο να παραδίδει τη σκυτάλη στον Ολαφ Σολτς έπειτα από 5.860 ημέρες στην εξουσία, δεν μπορούσε καταπώς φαίνεται να μείνει ασχολίαστη από κανέναν, ούτε από τους διαφημιστές ούτε, φυσικά, από τους εταίρους της Μέρκελ: «Ευχαριστώ, αγαπητή Ανγκελα, που δεν ξέχασες ποτέ τα μαθήματα της Ιστορίας, που έκανες τόσα για εμάς, μαζί με εμάς, που πήγες μπροστά την Ευρώπη», έγραψε στο αποχαιρετιστήριο μήνυμά του στο Τwitter ο γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, προτού καλωσορίσει με ένα δεύτερο tweet τον νέο σοσιαλδημοκράτη καγκελάριο – τον αναμένει άλλωστε αύριο στο Παρίσι -, υποσχόμενος να γράψουν «τη συνέχεια μαζί», «για τους Γάλλους, για τους Γερμανούς, για τους Ευρωπαίους».

Ολα είναι, βέβαια, σχετικά. Η Μέρκελ έχει πει πως θέλει εφεξής να ξεκουραστεί, διαθέτει όμως από σήμερα εννεαμελή ομάδα συνεργατών και γραφεία σε ένα δευτερεύον κτίριο της Μπούντεσταγκ. Και ο Μακρόν ποτέ δεν έκρυψε την απογοήτευσή του που η Μέρκελ απάντησε με δισταγμό σε εκείνη την ιστορική ομιλία που είχε απευθύνει τον Σεπτέμβριο του 2017, λίγους μήνες μετά την εκλογή του, στη Σορβόννη, κάνοντας είκοσι συγκεκριμένες προτάσεις για την επανεκκίνηση της Ευρώπης. Αν και, μιλώντας χθες στη Le Monde, ο πρώην διπλωματικός σύμβουλος της πρώην καγκελαρίου, και εφεξής πρόεδρος της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια, Κρίστοφ Χόισγκεν, επέμεινε πως «η Ευρώπη ήταν ανέκαθεν η προτεραιότητα της Ανγκελα Μέρκελ. Αλλά έπρεπε να πείσει την Μπούντεσταγκ, ιδίως στα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά ζητήματα. Προτίμησε να προχωρήσει βήμα βήμα. Είδαμε με το σχέδιο ανάκαμψης του 2020 πως τα πράγματα μπορούσαν να επιταχυνθούν». Ηταν τότε που η Μέρκελ δέχθηκε, υπό την πίεση πρωτίστως της πανδημίας, δευτερευόντως της Γαλλίας και της ΕΕ, να βάλει κρασί στο νερό της λιτότητας, σήματος κατατεθέντος της δημοσιονομικής πολιτικής της (όπως πολύ καλά γνωρίζει η Ελλάδα…), στηρίζοντας την ιδέα ενός κοινού ευρωπαϊκού χρέους.

«Αυτά τα 16 χρόνια απαίτησαν από εμένα πολλές προσπάθειες σε πολιτικό και ανθρώπινο επίπεδο, και ταυτόχρονα, με γέμισαν», δήλωσε η ίδια προ ημερών, κάνοντας έναν ελάχιστο απολογισμό, μιλώντας για χρόνια «πλούσια σε γεγονότα και συχνά πολύ δύσκολα». Επειτα από τέσσερις θητείες, έχοντας ανακηρυχθεί συνολικά 15 φορές από το Forbes ισχυρότερη γυναίκα στον κόσμο (φέτος τής πήρε τον τίτλο η Μακένζι Σκοτ, η πρώην σύζυγος του Τζεφ Μπέζος), η Μέρκελ αφήνει μια Γερμανία πιο ισχυρή από εκείνη που βρήκε, με μία χαμηλότερη ανεργία, αν και ωφελήθηκε πρωτίστως από τις μεταρρυθμίσεις του προκατόχου της. Ποτέ δεν προχώρησε η ίδια σε κάποια μεγάλη οικονομική ή κοινωνική μεταρρύθμιση, πορεύτηκε όμως από την αρχή έως το τέλος με γνώμονα τον πραγματισμό, όπως φάνηκε από την απόφαση σταδιακής εγκατάλειψης της πυρηνικής ενέργειας, μετά την καταστροφή της Φουκουσίμα, ή και την πρόσφατη αμοιβαιοποίηση του χρέους, ενίοτε ανάμεικτο με λίγο ανθρωπισμό, όπως απέδειξε εκείνο το «Θα τα καταφέρουμε!», η απόφασή της να υποδεχθεί η Γερμανία ένα εκατομμύριο πρόσφυγες το 2015.

Οσο για την επόμενη μέρα, διαβάζοντας το «συμβόλαιο» πάνω στο οποίο έχτισαν τον κυβερνητικό συνασπισμό τους Σοσιαλδημοκράτες, Πράσινοι και Φιλελεύθεροι Δημοκράτες, ο Κρίστοφ Χόισγκεν προβλέπει λιγοστές αλλαγές πλεύσης στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, περισσότερο κυριαρχεί καθώς λέει η «συνέχεια της κυβέρνησης» – την επιλογή της σταθερότητας και της συνέχειας έκαναν άλλωστε κατά γενική ομολογία οι Γερμανοί στο πρόσωπο του Ολαφ Σολτς.