Η κιβωτός {LF}της Κεντροαριστεράς

Οταν έγραφα αυτές τις γραμμές, δεν γνώριζα ποιος θα κερδίσει τη μάχη των εκλογών του ΠΑΣΟΚ (Κίνημα Αλλαγής δεν το λέει κανένας). Μου είπαν ότι στις 2 το μεσημέρι είχαν ψηφίσει πάνω από 200.000 άνθρωποι: δεν το βρίσκω παράξενο. Στην πλατεία της Νέας Σμύρνης για να μπεις στο εκλογικό κέντρο έπρεπε να κάνεις σαράντα λεπτά ουρά! Στις προηγούμενες εσωκομματικές (παρόλο που οι φίρμες δεν έλειπαν από τη μάχη…) ψήφιζες σε πέντε λεπτά. Τότε ο κόσμος από τις τριγύρω καφετέριες κοιτούσε τους ψηφοφόρους με ένα παράξενο βλέμμα: διάβαζες στο συννεφάκι της σκέψης του «Γιατί ακόμα ασχολείστε με το ΠΑΣΟΚ;». Αυτή την Κυριακή ήταν όλα αλλιώς. Η αίσθηση που έχω είναι ότι αν μπορούσες να ψηφίσεις διαδικτυακά η συμμετοχή θα ξεπερνούσε τις 500.000. Γιατί ο χώρος έχει ρίζες στην Ελλάδα. Και είναι μεγαλύτερος από την τωρινή δύναμη του κινήματος.

Την ώρα που έγραφα αυτές τις γραμμές υπήρχε ένας νικητής: νικητής είναι όλος αυτός ο κόσμος που στήθηκε στις ουρές και που έστειλε ένα μεγάλο μήνυμα – το μήνυμα ότι η χώρα χρειάζεται το ΠΑΣΟΚ, ως δύναμη ευθύνης και παρέμβασης. Αυτή η μαζική συμμετοχή που καταγράφηκε χθες δεν έχει να κάνει μόνο με τη συγκίνηση που σκόρπισε ο θάνατος της Φώφης Γεννηματά, ούτε με το γεγονός ότι οι βασικοί υποψήφιοι (Γιώργος Παπανδρέου, Ανδρέας Λοβέρδος, Νίκος Ανδρουλάκης) έχουν αποτελεσματικούς μηχανισμούς εκλογικής στήριξης: αυτό που ουσιαστικά αποτυπώθηκε είναι αυτό που συμβαίνει στην ίδια τη χώρα που αναζητά κάτι που να μοιάζει με σοβαρή πολιτική πρόταση και να διαφοροποιείται από όσα λέει (και δεν κάνει πάντα) η ΝΔ και από όσα πρεσβεύει (συχνά χωρίς αντίκρισμα) ο ΣΥΡΙΖΑ.

Αυτό που είδαμε δεν είναι πρόσκαιρο, ούτε ξαφνικό. Το ΠΑΣΟΚ καταγράφει παντού μια παρουσία μεγαλύτερη από τα εκλογικά ποσοστά του. Το κάνει στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Το κάνει στις αγροτικές και στις συνδικαλιστικές οργανώσεις. Το κάνει στους κάθε λογής επιστημονικούς συλλόγους. Παντού παραμένει δυνατό. Γιατί έχει ακόμα ανθρώπους που εμπνέουν. Και που, όπως αποδείχτηκε, κινητοποιούν.

Οι έξι υποψήφιοι εισέπραξαν αυτή την προσοχή: ο νικητής, όποιος κι αν είναι, πρέπει να την κεφαλαιοποιήσει φροντίζοντας κυρίως για την ενότητα του χώρου. Πρέπει να φέρει το ΠΑΣΟΚ στο κέντρο του πολιτικού παιχνιδιού βασίζοντας την όποια μελλοντική του ηγεσία σε μία μόνο προτεραιότητα: στην ανάγκη να δημιουργηθεί ένα κόμμα ικανό να εκφράσει όλο αυτόν τον κόσμο που τίμησε τις εκλογικές του διαδικασίες.

Δεν θα είναι φυσικά απλό. Παρά τον πολιτισμένο προεκλογικό αγώνα, καταγράφηκαν μεταξύ των υποψηφίων σοβαρές διαφορές και διαφωνίες για πολλά ζητήματα. Αλλά διαφορές υπάρχουν σε όλα τα μεγάλα κόμματα: αν το ΠΑΣΟΚ θέλει να ξαναγίνει ένα μεγάλο κόμμα και να εκφράσει έναν χώρο τρομακτικά μεγαλύτερο από αυτό που είναι η τωρινή του εκλογική δύναμη, η νέα του ηγεσία πρέπει να βρει τον μαγικό ιστό που θα κρατήσει ενωμένους όλους αυτούς τους ανθρώπους που χθες έτρεξαν να το ψηφίσουν. Μόνο στα μικρά κόμματα δεν υπάρχουν διαφωνίες και τάσεις. Αλλά αυτά δεν κάνουν εκλογές ζητώντας από τη λαϊκή βάση να κινητοποιηθεί – συνήθως για να μη φανεί το μικρό μέγεθός τους.

Ο κόσμος έδειξε χθες στους υποψήφιους του ΠΑΣΟΚ πόσο μεγάλος και πόσο ζωντανός είναι ο χώρος: μιλάμε για ένα τεράστιο καράβι, μια κιβωτό του Νώε της Κεντροαριστεράς που γλίτωσε (;) από τον κατακλυσμό της κρίσης και στην οποία χωράνε όλοι. Ελπίζω τη μαζικότητα να την είδαν. Ελπίζω να μην τρόμαξαν. Είναι αλήθεια πως ένα μικρό κόμμα είναι σαν βαρκούλα που μανουβράρεται ευκολότερα. Βάζεις σε αυτήν όσους σε θαυμάζουν και πας. Αλλά καταλήγεις στο πουθενά.