Ρητορική

Ο ένας από τα τρία φαβορί ψήφισε φορώντας πράσινη μάσκα και έπειτα δήλωσε «σήμερα ανατέλλει και πάλι ο πράσινος ήλιος». Ο άλλος, εκείνος που έκανε εκστρατεία έχοντας πάντα στο φόντο των ομιλιών του το λογότυπο του άλλοτε κραταιού Κινήματος, διαπίστωσε πως «είναι ώρα να πάει το ΠΑΣΟΚ μπροστά, να πάει η Ελλάδα μας ψηλά». Κι ο τρίτος ανέφερε από τη λεβεντογέννα Κρήτη ότι «είναι καλό για τη δημοκρατία μας η δημοκρατική παράταξη και το ΠΑΣΟΚ ως δύναμη προόδου, ως δύναμη συνέπειας, ως δύναμη ρεαλισμού να ξαναπρωταγωνιστήσουν». Μόνο ο Παύλος Χρηστίδης κι ο Παύλος Γερουλάνος χρησιμοποίησαν και τη λέξη «ΚΙΝΑΛ» στα μηνύματα μετά την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος, ενώ ο Χάρης Καστανίδης απέφυγε και τις δυο ονομασίες, ευχόμενος την ανάσταση της «δημοκρατικής παράταξης». Οι ρητορικές επιλογές των έξι ήταν αναμενόμενες – σε ολόκληρη την προεκλογική περίοδο, άλλωστε, οι όρκοι για ολική επαναφορά του ΠΑΣΟΚ δίνονταν καθημερινά. Η στρατηγική είχε βάση. Κατά μια διαδικτυακή δημοσκόπηση της Qed, το 46% τάσσεται υπέρ της επιστροφής του κόμματος στην προηγούμενη ονοματολογική του κατάσταση.

Αποτίμηση

Σύμφωνα δε με την αυθόρμητη απάντηση έμπειρου στελέχους του – όταν καλείται να σχολιάσει το συγκεκριμένο ποσοστό -, «και λίγοι είναι». Οποτε, πάντως, ζητείται από τους κεντροαριστερούς που δεν ανήκουν σε κάποιο από τα επιτελεία των υποψηφίων να αποτιμήσουν τις οκτώ εβδομάδες οι οποίες προηγήθηκαν της χθεσινής κάλπης, δυο θέματα λένε ότι κυριάρχησαν στις καμπάνιες που «δεν είχαν έντονο πολιτικό περιεχόμενο, αλλά προσωπικό»: η διαβεβαίωση όλων να ονομάσουν ξανά το κόμμα ΠΑΣΟΚ, κι η δέσμευση πως δεν θα συνεργαστούν με κανέναν από τους δύο μεγάλους. Για ορισμένους γνώστες των κομματικών παρασκηνίων, η εκπλήρωση της πρώτης υπόσχεσης είναι μάλλον ανέφικτη – αφού θα σήμαινε ότι η Χαριλάου Τρικούπη θα χάσει τις ρυθμίσεις για την τακτοποίηση των χρεών της. Μόνο στην περίπτωση μιας σύνθετης ονομασίας τύπου ΚΙΝΑΛ-ΠΑΣΟΚ, κι εφόσον η επόμενη ηγετική ομάδα κατόρθωνε να διαπραγματευτεί με τις τράπεζες μια νέα ρύθμιση, θα μπορούσαν να ξαναβαπτιστούν. Αν όμως το rebranding είναι μια χίμαιρα, δεν νομιμοποιείται κανείς να εικάσει ότι κι η χιλιοτραγουδισμένη πολιτική αυτονομία είναι στο ορατό μετεκλογικό μέλλον άπιαστη;