Νέα βουτιά για τη λίρα μετά την αποχώρηση του Ελβάν

Νέο πλήγμα δέχθηκε η λίρα Τουρκίας μετά την αποχώρηση και του υπουργού Οικονομικών Λουτφί Ελβάν και την τοποθέτηση στη θέση αυτή του στενού συνεργάτη του Ερντογάν, του Νουρεντίν Νεμπάτι. Το εθνικό νόμισμα της χώρας κατέγραψε νέα βουτιά, με την ισοτιμία να πέφτει στο 13,50 έναντι του αμερικανικού δολαρίου και πλέον η λίρα χάνει φέτος πάνω από 30% λόγω του συνεχούς ξεπουλήματος των αγορών.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Αγκυρας, ο Ελβάν ζήτησε να απαλλαγεί από τα καθήκοντά του, ωστόσο φήμες που ήθελαν τον Ελβιάν να επιδιώκει να εγκαταλείψει το πόστο του κυκλοφορούσαν για αρκετές εβδομάδες, με τον ίδιο να θεωρείται η τελευταία φωνή οικονομικής ορθοδοξίας στο υπουργικό συμβούλιο του Ερντογάν.

Η αποχώρηση του 59χρονου Ελβάν έρχεται έπειτα από συνεχείς αντικαταστάσεις στελεχών της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας από τον πρόεδρο της χώρας, ο οποίος επιμένει στην πολιτική μείωσης των επιτοκίων παρά τη συνεχή άνοδο του πληθωρισμού. Το στοίχημα του Ερντογάν με τα χαμηλότερα επιτόκια – 15% σήμερα από 19% πριν από τρεις μήνες, ενώ ο πληθωρισμός είναι κοντά στο 20% – αφορά την επίτευξη υψηλής ανάπτυξης πάνω από 9% μέσω αύξησης των εξαγωγών. Με τον Ερντογάν να έχει ήδη καρατομήσει τρεις κεντρικούς τραπεζίτες από τα μέσα του 2019 για να πετύχει μειώσεις επιτοκίων, το στοίχημα της Αγκυρας είναι ότι με τον τρόπο αυτόν θα υπάρξουν ανάπτυξη στην οικονομία και νέες επενδύσεις.

Ο διάδοχος του Ελβάν, ο Νουρεντίν Νεμπάτι, τις τελευταίες ημέρες είχε υπερασπιστεί δημόσια την πολιτική Ερντογάν για πιο χαλαρή νομισματική πολιτική. Ο Νεμπάτι, ο οποίος διετέλεσε για τρία χρόνια υφυπουργός Οικονομικών, ανέφερε ότι η Τουρκία προσπαθεί εδώ και χρόνια να εφαρμόσει πολιτική χαμηλών επιτοκίων αλλά δέχεται σθεναρή αντίσταση. Ανακοίνωσε μάλιστα ότι αυτή τη φορά η χώρα είναι «αποφασισμένη», όπως είπε, να εφαρμόσει αυτή την πολιτική, θεωρώντας ότι δεν δημιουργείται κάποιο πρόβλημα για αυτό από τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς.

Η βουτιά της λίρας εγείρει ανησυχίες για ευρύτερη χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση στην Τουρκία και εντείνει τις πιέσεις στους απλούς πολίτες που καλούνται να αντιμετωπίσουν το συνεχώς αυξανόμενο κόστος τροφίμων, στέγασης, καυσίμων και άλλων βασικών αγαθών. Η κρίση έχει αρχίσει ήδη να δημιουργεί μεγάλες αντιδράσεις σε διάφορες πόλεις της Τουρκίας, με την αστυνομία να βγαίνει στους δρόμους για να αντιμετωπίσει κόσμο που καλεί τον Ταγίπ Ερντογάν να παραιτηθεί.

ΟΙ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ. Οπως έχουν αναφέρει τούρκοι αξιωματούχοι, οι πολιτικές της Αγκυρας έχουν σχεδιαστεί για να τονώσουν την οικονομία και μια χαμηλότερη λίρα θα ενθάρρυνε τις εξαγωγές, σύμφωνα με τη «Wall Street Journal». Τον Νοέμβριο ο Ελβάν είχε εκφράσει άλλη άποψη, λέγοντας ότι η κυβέρνηση έπρεπε να ελέγξει τον πληθωρισμό και ότι η οικονομική ανάπτυξη έπρεπε να εξισορροπηθεί με μια δίκαιη κατανομή των εισοδημάτων. «Τα σχόλια ότι η κυβέρνησή μας στοχεύει σε υψηλή συναλλαγματική ισοτιμία (του δολαρίου απέναντι στη λίρα) για να στηρίξει τις εξαγωγές δεν είναι αλήθεια» είχε πει ο Ελβάν στα μέσα Νοεμβρίου, σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα.

Οταν ο Ερντογάν μίλησε σε μέλη του κόμματός του ζητώντας μειώσεις των επιτοκίων στις 18 Νοεμβρίου, ο Ελβάν καθόταν χωρίς να χειροκροτεί, ενώ άλλοι αξιωματούχοι επευφημούσαν τον πρόεδρο. Τότε είχαν κυκλοφορήσει σχετικές φωτογραφίες, τροφοδοτώντας τις προσδοκίες ότι σύντομα θα αποχωρούσε ο ίδιος από την κυβέρνηση, αναφέρεται ακόμα.

Προτού γίνει υπουργός Οικονομικών τον Νοέμβριο του 2020, ο Ελβάν προήδρευσε κοινοβουλευτικής επιτροπής που επέβλεπε νομοθετικά θέματα για την οικονομία και τους προϋπολογισμούς της κεντρικής κυβέρνησης. Είναι κάτοχος πτυχίου στα οικονομικά από το Πανεπιστήμιο του Ντελαγουέρ και έχει υπηρετήσει ως υπουργός υπό τρεις πρωθυπουργούς: τον Ερντογάν, τον Αχμέτ Νταβούτογλου και τον Μπιναλί Γιλντιρίμ.