«Να ακούσετε {LF}ο ένας τον άλλον»

Η Ντάγκμαρ Χάβλοβα, χήρα του πρώην προέδρου της Τσεχίας, εκ των πρωτεργατών της πτώσης του κομμουνιστικού καθεστώτος και συγγραφέα Βάτσλαβ Χάβελ, ταξίδεψε πριν από λίγες ημέρες στην Αθήνα για τα αποκαλυπτήρια του έργου τέχνης «Το παγκάκι του Βάτσλαβ Χάβελ» στο Πάρκο Ελευθερίας, το οποίο εγκαταστάθηκε με πρωτοβουλία του Τσεχικού Κέντρου Αθήνας σε συνεργασία με την πρεσβεία της Τσεχίας στην Ελλάδα και τον Δήμο Αθηναίων. Πρόκειται για ένα τραπέζι γύρω από τον κορμό ενός δέντρου και δύο καρέκλες, μια δημιουργία του αρχιτέκτονα Μπόρεκ Σίπεκ, το οποίο από το 2013 φιλοξενείται σε 40 πόλεις σε όλο τον κόσμο ως σύμβολο της σημασίας του διαλόγου. Στην Αθήνα τοποθετήθηκε με αφορμή και τη συμπλήρωση δέκα ετών από τον θάνατο του ηγέτη της Βελούδινης Επανάστασης. Η πρόεδρος του Ιδρύματος Ντάγκμαρ και Βάτσλαβ Χάβελ – που δραστηριοποιείται σε τομείς από την πρόληψη του καρκίνου ως την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων -, η οποία υπήρξε και εξαιρετικά δημοφιλής ηθοποιός, μίλησε στα «ΝΕΑ» για τους δεσμούς της με τον ελληνικό πολιτισμό, τη θέση της για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, τον δυσκολότερο ρόλο της καριέρας της και τη σχέση της με την πολιτική.

«Η κληρονομιά της αρχαίας Ελλάδας, η οποία παραμένει επίκαιρη, αποτελεί μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης για μένα. Είναι ο πολιτισμός από τον οποίο προέρχονται ίσως όλα τα αναπτυγμένα έθνη της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Τσεχίας. Μου αρέσει η ιστορία και με ενδιαφέρει πάντα επίσης σε σχέση με τους ρόλους που έχω υποδυθεί ως ηθοποιός. Κατά την επίσκεψή μου στην Αθήνα, αισθάνομαι την ιστορία να αναβλύζει σχεδόν από κάθε πέτρα», λέει η 68χρονη Ντάγκμαρ Χάβλοβα. Και με αφορμή την αναθέρμανση του ελληνικού αιτήματος περί επαναπατρισμού των Γλυπτών του Παρθενώνα, σχολιάζει: «Δεν είναι διόλου αξιοζήλευτη κατάσταση και δεν με εκπλήσσει ότι καμία πλευρά δεν θέλει να χάσει έναν τέτοιο θησαυρό. Εύχομαι στους Ελληνες κάθε επιτυχία. Εύχομαι και σε όλους τους Βρετανούς να έχουν την ευκαιρία να έρθουν και να δουν τέτοια αριστουργήματα απευθείας στον τόπο της προέλευσής τους. Είναι μια εκπληκτική εμπειρία».

Η δράση του ιδρύματος στο οποίο είναι πρόεδρος είναι εξαιρετικά πολύπλευρη, στην οποία μεταξύ άλλων εντάσσεται και η διαχείριση της πνευματικής κληρονομιάς του συζύγου της, τελευταίου προέδρου της Τσεχοσλοβακίας (1989-1992) και πρώτου προέδρου της Τσεχικής Δημοκρατίας. Πώς καταφέρνει να χωρά κάτω από την ίδια ομπρέλα τόσο πολλές και διαφορετικές δραστηριότητες; «Εχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: εστιάζουν κυρίως στο μέλλον. Υποστηρίζουμε ό,τι έχει το χαρακτηριστικό του πρωτοποριακού και του οραματικού, εκείνο που συχνά εκλαμβάνεται από την κοινωνία ως κάτι που είναι ακόμα ασήμαντο και περιθωριακό, ως κάτι που δεν έχει έρθει ακόμα η ώρα του. Το πιο σημαντικό είναι να μην είμαστε κοντόφθαλμοι και να σκεφτόμαστε τις μελλοντικές συνέπειες των σημερινών μας πράξεων» απαντά.

«Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΟΥ ΚΟΣΤΙΣΕ». Η εμπλοκή της μέσω του ιδρύματος σε πολλούς τομείς που αφορούν και τη δημόσια σφαίρα την έχει βάλει στον πειρασμό ενασχόλησής της με την πολιτική; «Σε καμία περίπτωση. Μου ζητήθηκε να θέσω υποψηφιότητα για την Προεδρία της Δημοκρατίας, αλλά αρνήθηκα. Νομίζω ότι έκανα πολύ περισσότερα για τη δημοκρατία από πολλούς άλλους. Δεν θα ασχοληθώ με την πολιτική. Μου κόστισε μέρος της σωματικής και ψυχικής μου υγείας», λέει και παραδέχεται ότι, αν και έμπειρη ηθοποιός, ο δυσκολότερος ρόλος που κλήθηκε να αναλάβει ήταν εκείνος της πρώτης κυρίας. «Δεν ήξερα ακριβώς ποια ήταν η αποστολή μου. Και ήταν επιπλέον δύσκολο να εγκαταλείψω τη δραστηριότητα που αγαπούσα και στην οποία διέπρεψα, την υποκριτική και το θέατρο».

Τι θα έλεγε στον θεατή που στέκεται απέναντι στο «Παγκάκι του Χάβελ»; «Εχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να θυμίζει την κληρονομιά του προέδρου Χάβελ. Σας προσκαλεί να καθίσετε, να συλλογιστείτε, να αναπτύξετε διάλογο και να ακούσετε ο ένας τον άλλον. Να ανταλλάξετε απόψεις και να ψάξετε μαζί για απαντήσεις. Αυτό είναι το μήνυμά του και η κύρια αποστολή του».