Το κόστος ενός άχρηστου πολέμου{CR}

Το γεγονός ότι είμαστε δεύτεροι στην Ευρώπη ως προς το μέγεθος του πληθυσμού άνω των 65 ετών με ποσοστό 22% (προηγείται η Ιταλία με 22,8%) εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί έχουμε 80-90 νεκρούς την ημέρα, υποστηρίζει ο υπουργός Επικρατείας Ακης Σκέρτσος. Εχει δίκιο, αν λάβουμε υπόψη ότι ένα σημαντικό κομμάτι αυτής της ηλικιακής κατηγορίας δεν είναι εμβολιασμένο. Υπήρξε όμως και ένας άλλος παράγων που εμπόδισε το πρόγραμμα του εμβολιασμού όχι μόνο στη χώρα, αλλά πανευρωπαϊκά: ο πόλεμος που κήρυξε στις αρχές του χρόνου η Ευρωπαϊκή Ενωση κατά του εμβολίου της AstraZeneca.

Η διένεξη της φαρμακευτικής με την ΕΕ, είχε αιτία την καθυστέρηση παράδοσης στην Ευρώπη δόσεων του εμβολίου εκ μέρους της AstraZeneca, επειδή προμήθευε κατά προτεραιότητα τη Βρετανία. Η υπόθεση έλαβε τεράστιες διαστάσεις και ο σχετικός θόρυβος κράτησε τουλάχιστον τρεις μήνες, με εκατέρωθεν βαριές κατηγορίες μεταξύ Επιτροπής και φαρμακευτικής. Η ευθύνη ήταν κυρίως της ΕΕ, όπως διαπιστώθηκε από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες, διότι δεν είχε δεσμεύσει επαρκώς την προμηθεύτρια εταιρεία βάσει του συμβολαίου. Ομολογώ ότι δεν ξέρω τι απέγινε με την υπόθεση. Προφανώς, όμως, όταν ηρέμησαν τα πνεύματα οι δύο πλευρές συμβιβάστηκαν.

Στο μεταξύ όμως, η ζημία είχε γίνει. Δεδομένου κιόλας ότι, στην Ελλάδα, η υπόθεση δεν καλύφθηκε εις βάθος από τον Τύπο ώστε να γίνουν κατανοητοί οι πραγματικοί λόγοι της παρεξήγησης, εδώ έφθασε μόνον ο θόρυβος και έτσι, αρχικά τουλάχιστον, δημιουργήθηκε ένα κλίμα βαθιάς δυσπιστίας για το συγκεκριμένο εμβόλιο. Οταν πια ήλθαν οι έρευνες, που τεκμηρίωσαν την υψηλή αποτελεσματικότητα του συγκεκριμένου εμβολίου, ήταν αργά. Η ζημιά είχε γίνει. Χαρακτηριστικό είναι αυτό που έγραψε στο τελευταίο σημείωμά της προς τους αγαπημένους της η Θεανώ, η 43χρονη μητέρα δύο παιδιών, που ήταν ανεμβολίαστη και πέθανε από κορωνοϊό προσφάτως στην Καβάλα: «Μια φορά μπήκα στο σύστημα και έβαλα τα στοιχεία μου για να το κάνω, βγήκε το AstraZeneca, άστο λέω, άλλη φορά…». Δεν ήταν τυχαία η αναφορά της στο εμβόλιο. Η νύφη της επιβεβαιώσε ότι δεν ήθελε να κάνει το AstraZeneca και περίμενε να ανοίξει η πλατφόρμα για την ελεύθερη επιλογή.

Η περίπτωση της Θεανούς σίγουρα δεν είναι μοναδική. Τους πρώτους μήνες του εμβολιαστικοιύ προγράμματος, το φλέγον θέμα στις ιδιωτικές συζητήσεις, με φίλους και παρέες, ήταν αν είναι καλύτερο το Pfizer ή το AstraZeneca. Ακόμη και στο περιβάλλον μου (το πολύ ευρύτερο, ευτυχώς…) συναντούσα ανθρώπους που έμπαιναν κι έβγαιναν στο σύστημα για να πετύχουν το «καλό» εμβόλιο και να αποφύγουν το «κακό». Πολλοί αντιεμβολιαστές, επίσης, ιδιώς εκείνοι που ντρέπονταν να παραδεχθούν ευθέως τις απόψεις τους, χρησιμοποιούσαν ως δικαιολογία τον φόβο τους για το AstraZeneca. Ολα αυτά ήσαν οι επιπτώσεις ενός πολέμου που έγινε για τους όρους μίας σύμβασης, αλλά τελικά ζημίωσαν την ουσία του ζητήματος, σπέρνοντας αμφιβολίες για το εμβόλιο.

Ας μην ξεχνάμε, όμως, ότι για όλα υπάρχει μια πρώτη φορά σε αυτή τη ζωή. Και για την ΕΕ και για τον καθένα μας (εκτός αν υπάρχουν ακόμη επιζώντες της ισπανικής γρίπης…) η πανδημία του κορωνοϊού ήταν η πρώτη φορά.

ΦΡΑΝΚ ΣΝΟΟΥΝΤΕΝ

Στο «Βιβλιοδρόμιο» του περασμένου Σαββάτου δημοσιεύθηκε η παρουσίαση του βιβλίου του (επίτιμου πλέον) καθηγητή Ιστορίας του Γιέιλ, Φρανκ Σνόουντεν, με τον τίτλον «Επιδημίες και κοινωνία», από τις εκδόσεις Πατάκη.

Μολονότι δεν το έχω διαβάσει, μπορώ να σας βεβαιώσω ότι έχει μεγάλο ενδιαφέρον, επειδή συμβαίνει να έχω ακούσει ολόκληρη τη σειρά των 26 προπτυχιακών διαλέξεων, από τις οποίες προέκυψε το βιβλίο. Ο καθένας μπορεί να τις παρακολουθήσει ελεύθερα, αρκεί να καταλαβαίνει αγγλικά. Ολες έχουν βιντεοσκοπηθεί το 2010 και είναι προσβάσιμες δωρεάν, μέσω της πλατφόρμας «Yale Open Courses». Είναι ανατριχιαστικό να ακούς τον Σνόουντεν, που είναι ένας πολύ ήπιος άνθρωπος, να προειδοποιεί με αγωνία στην 25η διάλεξη για την πανδημία που έρχεται και να την περιγράφει τότε, το 2010, με τα χαρακτηριστικά που γνωρίζουμε σήμερα…

ΛΥΠΟΥΜΑΙ…

Ειλικρινά λυπούμαι για τον θόρυβο που προκάλεσε μία φράση στο σημείωμα του περασμένου Σαββάτου, διότι η επίμαχη φράση δεν είχε κατ’ ουδένα τρόπο σκοπό να θίξει τη μνήμη της Φώφης Γεννηματά. Το αντίθετο μάλιστα. Είναι προφανές ότι μια ακραία διατύπωση προκάλεσε ερμηνείες, που δεν απηχούσαν το περιεχόμενο όσων ήθελα να εκφράσω.