Διαχρονική {CR}ιστορία κινήτρων

Η περιπέτεια αθλητισμός ήταν πάντα ιστορία κινήτρων. Και το παραμύθι, ότι στην αρχαιότητα τους βόλευαν με κλάδο ελαίας, είναι για να το λέμε στα μικρά το βράδυ για να κοιμούνται. Και βέβαια υπήρχε αντιπαροχή, κι αντιπαροχή βαρβάτη, εκτός απ’ τις τιμές, που στην περίπτωση των παγκρατιαστών και μόνον γκρέμιζαν τείχη. Κι έχοντας αθλητή τον Μίλωνα, ο Κρότων στην Κάτω Ιταλία, και η Θάσος τον Θεαγένη στο Βόρειο Αιγαίο, έμειναν χωρίς τείχη. Γιατί ο ένας κέρδιζε Ολυμπιάδες μέχρι τα 40 του κι ο άλλος μέχρι τον θάνατό του. Για τους άλλους, τους αποδέλοιπους δηλαδή, άλτες, δρομείς, ρίπτες και παλαιστές, ακόμα και πυγμάχους, τους βολεύανε οικονομικά.

Και µόνιµη διατροφή διά βίου είχαν στο σιτηρέσιο και παραμονή δωρεάν σε ό,τι σπίτι τους άρεσε. Κι αν είχαν και τρέλα με τη γη, δωρεάν κλήρος δημοσίων εκτάσεων της επιλογής τους. Με λίγα λόγια, οι αρχαίες πολιτείες τιμούσαν και αντάμειβαν δεόντως τους διακριθέντες Ολυμπιονίκες και όχι μόνον, αλλά και Πυθιονίκες και Ισθμιονίκες και νικητές στους Δελφικούς Αγώνες, κι όπου υπήρχε αθλητική οργάνωση πανελλήνιας αποδοχής.

Και η ιστορία αθλούμαι για τη διάκριση και την αντιπαροχή διαχρονεί μέχρι τώρα. Αρματοδρομίες, η μεγίστη κονόμα. Κι αν ο αγώνας μύριζε μαϊμού, το κάναν το στάδιο σαν δρόμο που του περνάς καλώδια. Παράδειγμα, η Στάση του Νίκα. Εκεί που η Πράσινοι στήσαν τον αγώνα με τους σίγουρους νικητές, τους Βένετους. Και μας πληροφορεί ο χρονογράφος ο Προκόπιος, ότι χάθηκαν ατέλειωτα λεφτά. Κι ο κοσμάκης σάλταρε μόλις κατάλαβε την κοροϊδία. Κι άντε να μαζέψεις αγριεμένο λαό. Κομμάτια κάναν τους ηνίοχους και τους προπονητές τους. Και μετά όλοι μαζί ξεχύθηκαν με πορεία το κυβερνείο. Γιατί η αρματοδρομία είχε στηθεί από πολύ ψηλά. Αποτέλεσμα; Εξι χιλιάδες νεκροί!

Κι αυτή η σχέση αδιατάρακτη συνεχίζεται στον καιρό μας. Χρήμα και μπάλα. Χρήμα και στίβος. Χρήμα και κάθε αθλητική δραστηριότητα υψηλού επιπέδου. Αλλο το να τρέχεις και να παίζεις μπάλα ή μπάσκετ για την πλάκα σου. Από την ώρα που φοράς το κοστούμι της αποκλειστικής ενασχόλησης, όλα τα εθελοντικά πάνε περίπατο. Βάζεις τον εαυτό σου στη διαδικασία του κοσμοκαλόγερου. Τέρμα τα πάρτι, τα ξενύχτια, τα άτσαλα γκομενιλίκια. Τέρμα η κάθε λογής ασωτία. Το κορμί σου το κάνεις ναό. Κι από κει και πέρα το ιερουργείς ακόμα και στον ύπνο σου. Πάπαλα καλοκαίρια, χολιντέις και βακάνς. Τα πάντα στη διάθεση των αναγκών του αθλήματος. Και ανεβοκατεβαίνεις βουνά και λαγκάδια με το χαμόγελο στα χείλη και τα πόδια στραπατσαρισμένα. Και σηκώνεις ατέλειωτα βάρη με χαρά και με τα χέρια σακατεμένα.

Και δεν ρωτάς αν είναι κρύο, παγωνιά, χειμώνας καταχείμωνο, αν είναι ζέστη και βράζει ο τόπος. Εσύ στο χρέος, ταμένος στον σκοπό. Κι όλα αυτά για τη διάκριση. Γιατί διάκριση σημαίνει τιμητική είσοδο στο Δημόσιο, στις ένοπλες δυνάμεις, άνευ εξετάσεων είσοδο στη γυμναστική ακαδημία, μόρια στις ακαδημαϊκές επιλογές, και πάνω απ’ όλα πριμ. Υλική αμοιβή από την πλευρά της Πολιτείας. Χρήματα που σου δίνονται για την τιμή που κάνεις στη χώρα σου, για την υπερηφάνεια που γεμίζεις τους συνεθνούς σου, και τέλος, γιατί καθιστάς εν δόξει και τιμή, αναγνωρίσιμη την πατρίδα σου. «Για την Ελλάδα ρε γαμώτο», είπε η Πατουλίδου, τρέχοντας και ανεμίζοντας την ελληνική σημαία στο στάδιο της Βαρκελώνης. Και μια Ελλάδα ολόκληρη κράταγε την ανάσα της, όταν η Κατερίνα έκανε το κρίσιμο άλμα στο επί κοντώ, το άλμα που της χάρισε το χρυσό μετάλλιο. Το ίδιο και ο μυθικός Κεντέρης. Ετρεχε, κι έτρεχαν 10 εκατομμύρια Ελληνες μαζί του. Και κάτω απ’ την μπάρα, ένας λαός ολόκληρος σηκώναμε μαζί με τον Πύρρο και τον Κάχι τα κιλά της ολυμπιακής νίκης.

Και µε κοµµένη την ανάσα, γίναμε ένα με τον ηνίοχο Καμπούρη, στις βολές που έκριναν το Ευρωπαϊκό. Κι όταν έναν λαό τον οδηγείς σε τέτοια νιρβάνα, κι όταν έναν λαό τον κάνεις να βάζει στην άκρη βάσανα, καθημερινότητα, ταπεινώσεις, χρέη, και τον κολυμπάς στην κολυμπήθρα του αθλητικού Σιλωάμ και του ξαναδίνεις δύναμη, περηφάνια και φρόνημα, το ελάχιστο που μπορεί να κάνει η κάθε κυβέρνηση, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης και μόνον, είναι να σε τιμήσει πριμοδοτώντας την πολύχρονη επίπονη αγωνία σου. Ολα αυτά, καμιά κυβέρνηση και καμιά αθλητική πολιτεία δεν μπορεί να τα κρεμάσει στο παλάντζο της διατίμησης. Και το χειρότερο; Μετά από χρόνια, γιατί έτσι αποφασίζει και διατάσσει, να σου απαιτεί επιστροφή των πριμ και των παροχών. Γιατί τότε, δεν είναι πολιτεία. Είναι ζούγκλα. Αυτά τα ολίγα, προς γνώση και συμμόρφωση αθλητικών πολιτειών.