Η σαγήνη των αναρτήσεων

Εικόνα πρώτη: η Ραλλία Χρηστίδου κάνει ανάρτηση με προπέρσινη φωτογραφία του Πρωθυπουργού από το Μέτσοβο καταγγέλλοντας τη δήθεν ντόλτσε βίτα εν μέσω του νέου πανδημικού κύματος. Αναγκάζεται να την κατεβάσει όταν οι «αυτουργοί» της διασποράς εκτίθενται από άλλους χρήστες. Το νέο σχόλιό της προδίδει αν μη τι άλλο αμηχανία: «Η προσπάθεια αποπροσανατολισμού που επιχείρησε σήμερα το γραφείο Τύπου του Μαξίμου από τα μείζονα πολιτικά θέματα χρησιμοποιώντας χθεσινό-απογευματινό μου σχόλιο που το έσβησα μέσα σε 45 δευτερόλεπτα είναι το λιγότερο γελοία.  Με 105 νεκρούς σήμερα, με την ακρίβεια να σπάει κόκκαλα, με το ΕΣΥ σε κατάρρευση, με την αγορά -30%, εσείς συνεχίζετε την μικροπολιτική» (αφορμής δοθείσης από την τελευταία αυτή λέξη, το ουίσκι με το οποίο χρέωναν τον Πρωθυπουργό ήταν παλαιωμένο τσίπουρο).

Εικόνα δεύτερη: Μέσα ενημέρωσης και ελεύθεροι σκοπευτές σε social media ενορχηστρώνουν επιθεωρησιακό νούμερο, όπου η Μαρέβα Μητσοτάκη «εγκαλείται» γιατί δεν διαψεύδει φερόμενη συνέντευξή της σε εφημερίδα του Φουρθιώτη, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για παλιότερη στους «Financial Times». Η αγωνία των ενορχηστρωτών δεν είναι η διάψευση, αλλά να ενταχθεί πάση θυσία το πρόσωπο της εξουσίας στο κάδρο της παρωδίας.

Οι εικόνες αυτές λειτουργούν σαν μια μεταφορά για το αδιέξοδο στο οποίο φτάνει ο αντιπολιτευτικός λόγος, όταν δεν συνοδεύεται από επιχειρήματα ή όταν εμβαπτίζεται στη γενικευμένη τοξικότητα. Η συμπληρωματική εικόνα είναι η καταφυγή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απ’ όπου επιχειρείται η «ανακατάληψη» της κοινής γνώμης. Αυτό που μένει ωστόσο από την τελευταία εβδομάδα είναι ένας παφλασμός. Ο ήχος μιας πέτρας που πέφτει κάθε τόσο στον ωκεανό των αναρτήσεων. Δημιουργεί έναν ανεπαίσθητο θόρυβο για όσους παρακολουθούν την πομπή των ναρκισσευόμενων θορυβοποιών. Το αδιέξοδο, ωστόσο, είναι σχεδόν προδιαγεγραμμένο. Οι ταχύτητες με τις οποίες πρέπει να «τραφούν» τα trends, το τρεχαλητό πίσω από τις εικόνες, η ίδια η φύση της εντυπωσιοθηρίας εντάσσονται όλα στον παραμορφωτικό καθρέφτη μιας περίκλειστης κοινότητας. Και τότε το «ατύχημα» μπορεί να συμβεί σαρώνοντας τα όρια ανάμεσα σε μία θυμική αντίδραση, μία καταγγελτική ανάρτηση και τα fake news. Η τάση αυτή δεν έχει καν κομματικά στεγανά. Τον περασμένο Μάρτιο ο Αδωνις Γεωργιάδης κατέθεσε στα πρακτικά της Βουλής φωτογραφία που έδειχνε τον Αλέξη Τσίπρα μπροστά σε πανό, λέγοντας: «Αλέξης Τσίπρας, την εποχή της αντιπολιτεύσεως. Κρατάει στα χέρια του το πανό “το Ελληνικό δεν πωλείται – Helliniko is not for sale”». Το στιγμιότυπο ήταν ένα από τα δεκάδες παραποιημένα που κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο και συχνά γίνονται καύσιμη ύλη στα χέρια των βουλευτών.

ΣΛΟΓΚΑΝ ΚΑΙ ΦΩΝΕΣ. Τα επεισόδια της περασμένης εβδομάδας προστίθενται απλώς στο χρονικό. Το τελευταίο διάστημα η αντιπολίτευση μοιάζει σαν να κυνηγά τη μία ανάρτηση του Facebook μετά την άλλη, ενώ τα κρόουλ της επικαιρότητας μεταβολίζονται σε κυρίαρχο αντιπολιτευτικό λόγο. Από τις παρυφές της Ακρόπολης – όπου ανέβηκε για αυτοψία και η Ραλλία Χρηστίδου κατακεραυνώνοντας τον Μανώλη Κορρέ – ως τα φορτηγά του Dior. Αλλά ακόμη και στην ίδια τη διαχείριση του νέου πανδημικού κύματος η τακτική των αναρτήσεων θολώνει το μήνυμα και φέρνει πιο εύκολα τα αυτογκόλ. Στη μάχη χαρακωμάτων για την καμπάνια εμβολιασμού ο ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε να εμφανιστεί με δύο «φωνές». Η μία εκφράζεται με το σλόγκαν «Εμβολιαζόμαστε. Είμαστε θετικοί στη ζωή» (με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης να αποκρούει πάντως την «πανδημία των ανεμβολίαστων»). Η άλλη είναι η φωνή του Παύλου Πολάκη, έστω και σε απόσταση ασφαλείας από την Κουμουνδούρου: «Η πανδημία αφορά και εμβολιασμένους και ανεμβολίαστους. Τις μεταλλάξεις δεν τις πιάνουν πλήρως τα εμβόλια, όπως σας λέγαμε εδώ και έναν χρόνο και φαίνεται στους νοσηλευόμενους στις κλινικές covid, στις ΜΕΘ και στους θανάτους!». Το κόμμα και τα στελέχη του πασχίζουν να συντηρήσουν το αντι-δεξιό μέτωπο, αλλά διαφεύγει ακόμη από τη χάραξη της πολιτικής τους το κεντρικό αφήγημα. Τη μια στιγμή ο ΣΥΡΙΖΑ πολακίζει, την άλλη προβάλλει τα «καλύτερα μυαλά της χώρας» στο νεόκοπο think tank (ομολογώντας ότι αναζητάει πλέον την «τεχνοκρατική επάρκεια», όρο που μέχρι πρότινος τσουβάλιαζε μαζί με τα άλλα δεινά του νεοφιλελευθερισμού).

Ισως δεν είναι νωρίς για να εικάσει κανείς ότι αυτή σε αυτή την απόπειρα υπερπολιτικοποίησης των πάντων έχει βρεθεί ήδη το επόμενο επεισόδιο. Οι ενδείξεις είναι η «χαμηλόφωνη» υποδοχή της υπόθεσης Σερβετάλη από τον αντιπολιτευτικό Τύπο και η υπόδειξη μιας αιτίας που παρέχει ως διά μαγείας όλες τις ερμηνείες. Ο ηθοποιός ενήργησε όπως ενήργησε επειδή φταίνε τα κυβερνητικά μέτρα. Ο διχασμός, λοιπόν, που προκύπτει στον καλλιτεχνικό κόσμο δεν αφορά εμβολιασμένους και ανεμβολίαστους, αλλά «φιλοκυβερνητικούς» και αντιστασιακούς. Υποψιάζεται μάλιστα κανείς ότι αν ο Αρης Σερβετάλης δεν είχε επιδείξει από νωρίς τεκμήρια θρησκευτικότητας, οι ακροβολιστές των social media θα τον είχαν περιβάλει ήδη με το φωτοστέφανο του «καλλιτέχνη του λαού». Εκείνος θα υποδείκνυε τους ρινόκερους της πανδημίας και εκείνοι θα χειροκροτούσαν τη ρεπλίκα του Τζόκερ.