Ενας υδροκέφαλος νόμος για {LF}τα ΑΕΙ ή αλλιώς τα μπρος-πίσω

Η ιστορία αναδιάρθρωσης των ΑΕΙ με την εισαγωγή νέων νόμων για την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό τους δεν φαίνεται να έχει τέλος στη χώρα μας. Τα μπρος-πίσω στους νόμους που διέπουν τη λειτουργία τους και οι αλλεπάλληλες αλλαγές που εισάγονται και δεν εφαρμόζονται, περισσότερο σύγχυση προκαλούν παρά αντιμετωπίζουν τα χρόνια προβλήματα και τις ανάγκες των πανεπιστημίων. Η πρόσφατη θεσμοθέτηση της πανεπιστημιακής αστυνομίας και η ρύθμιση του ζητήματος των αιωνίων φοιτητών αποτελούν τέτοια παραδείγματα. Κανένα από τα δύο δεν εφαρμόστηκε!

Η πρόσφατη πρωτοβουλία του ιδρύματος Μποδοσάκη για τον νέο νόμο που θα διέπει τη λειτουργία των ΑΕΙ ξαναφέρνει στη δημόσια συζήτηση το θέμα των συμβουλίων και τον τρόπο διοίκησης των πανεπιστημίων. Ενα θέμα ζωτικής σημασίας που αποτέλεσε και το μεγαλύτερο σημείο τριβής στον προηγούμενο νόμο-πλαίσιο 4009/11. Τα συμβούλια διοίκησης λειτουργούν σε πολλά πανεπιστήμια του εξωτερικού με προσωπικότητες της επιστήμης, των γραμμάτων, των τεχνών, επιφανή πρόσωπα του οικονομικού και κοινωνικού γίγνεσθαι της χώρας και της διασποράς με ρόλο οραματικά συμβουλευτικό και καθοδηγητικό των ακαδημαϊκών οργάνων του ιδρύματος, βλέπε πρυτάνεως, πρυτανικών αρχών, συγκλήτου, κοσμητόρων και προέδρων τμημάτων. Η νέα έκδοση όπως παρουσιάστηκε επανέρχεται στο θέμα διοίκησης των πανεπιστημίων, καθιστώντας τα συμβούλια ιδρύματος τη μία και μόνη αρχή που θα διοικεί μάλλον ανεξέλεγκτα τα ιδρύματα, αφού όλα θα αποφασίζονται από το εννεαμελές πανίσχυρο συμβούλιο ιδρύματος. Αυτό θα επιλέγει τον πρύτανη, τους αντιπρυτάνεις, τους κοσμήτορες, τους προέδρους τμημάτων, αυτό θα διοικεί τους ειδικούς λογαριασμούς των ιδρυμάτων, θα αποφασίζει για την περιουσία αλλά και για την ανάπτυξη και κατανομή θέσεων στο πανεπιστήμιο. Με λίγα λόγια, τα πάντα όλα, δημιουργώντας ένα υδροκέφαλο και άκρως συγκεντρωτικό τρόπο διοίκησης χωρίς τα «checks and balancies» που διέπουν τη λειτουργία δημοκρατικά ώριμων ιδρυμάτων και που φανερώνουν σοβαρό έλλειμμα εμπιστοσύνης σε εγκαθιδρυμένους και συνταγματικά προστατευόμενους θεσμούς, όπως γνωμοδότησαν στο παρελθόν ακαδημαϊκοί δάσκαλοι, σημερινά μέλη της κυβέρνησης.

Και κάτι τελευταίο και σημαντικό: οι ρυθμίσεις για τον πρύτανη και τα λοιπά όργανα (διάρκεια θητείας, κοινό ψηφοδέλτιο κ.λπ.) νομοθετήθηκαν και ψηφίστηκαν μόλις πέρυσι από την τωρινή Βουλή, για την αρτιότητα και αναγκαιότητα των οποίων επιχειρηματολόγησε μετ’ επιτάσεως η σημερινή ηγεσία του υπουργείου. Ποιον εξυπηρετούν και προς τι οι εκ νέου αλλαγές, αν δεν αποτελούν μια αστοχία κεκτημένης ταχύτητας, μάλλον, της πρότασης που κατατέθηκε;

Η Εφη Μπάσδρα είναι καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, πρώην πρόεδρος του ΙΚΥ