Αντιμετωπίζοντας τον νέο υβριδικό πόλεμο στην Ευρώπη

Καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, το Κρεμλίνο προκαλεί προβλήματα στην Ευρώπη. Οι τελευταίες μηχανορραφίες του περιλαμβάνουν τον πόλεμο του φυσικού αερίου έναντι των χωρών της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, η μεταναστευτική κρίση στα σύνορα της Λευκορωσίας με τη Λιθουανία, τη Λετονία και την Πολωνία, μια νέα στρατιωτική κινητοποίηση στα ανατολικά σύνορα της Ουκρανίας και κινήσεις για σερβική απόσχιση από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Αν και αυτές οι προσπάθειες έχουν πολλαπλούς στόχους, μια κοινή γραμμή τα συνδέει: η επιθυμία του Κρεμλίνου να διχάσει και να αποδυναμώσει την Ευρωπαϊκή Ενωση. Αυτό σημαίνει να κερδίσει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα την έγκριση της Γερμανίας του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2, να δημιουργήσει προβλήματα στις αγορές αερίου της ΕΕ θέλοντας να επιστρέψει σε μακροχρόνια συμβόλαια όπως αυτά της σοβιετικής εποχής με τις τιμές του αερίου να συνδέονται με εκείνες του πετρελαίου. Επίσης θέλει να αποδυναμώσει την Ουκρανία και να εξαναγκάσει τη Μολδαβία να εγκαταλείψει το καθεστώς συνδεσης με την ΕΕ ώστε να ενταχθεί στην Ευρασιατική Οικονομική Ενωση της Ρωσίας.

Το Κρεμλίνο θα κάνει δοκιμές να δει εάν και πώς μπορεί να τα καταφέρει πριν χτυπήσει σκληρά εάν προκύψει η ευκαιρία. Αυτό σημαίνει ότι η Δύση – οι ΗΠΑ, η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο – θα χρειασθεί να δράσουν γρήγορα για να αντιμετωπίσουν ό,τι πρόκειται να έρθει. Το μεγαλύτερο λάθος που μπορεί να κάνει κάποιος απαντώντας στις ρωσικές προκλήσεις είναι η απραξία ή να αντιδράσει αργά και ήπια. Η Ιστορία δείχνει ότι η Ρωσία σέβεται τη δύναμη και απεχθάνεται τον συμβιβασμό και τις διευκολύνσεις.

Ευτυχώς, η Δύση ήδη έχει πολλά αποτελεσματικά εργαλεία στη διάθεσή της και με την άφιξη μιας νέας γερμανικής κυβέρνησης που θα είναι λιγότερο φιλική προς τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, υπάρχει ευκαιρία νέας στρατηγικής σκέψης. Η Ευρώπη αυτή τη στιγμή έχει ανεπαρκή αποθέματα φυσικού αερίου, επειδή η Gazprom έκανε ελιγμούς ώστε να δημιουργήσει τεχνητή έλλειψη. Ο κρατικός ενεργειακός γίγαντας της Ρωσίας κατέχει το 1/4 της χωρητικότητας αποθήκευσης φυσικού αερίου στη Γερμανία, την Αυστρία και την Ολλανδία και έχει διατηρήσει αυτές τις εγκαταστάσεις κενές ενώ γεμίζει τις δεξαμενές της στη Ρωσία. Η προφανής λύση είναι να απαγορεύσει η ΕΕ στην Gazprom και σε άλλους ξένους προμηθευτές να κατέχουν εγκαταστάσεις αποθήκευσης στην ΕΕ. Οι ΗΠΑ θα πρέπει να προχωρήσουν στον εφοδιασμό της Ευρώπης με υγρό φυσικό αέριο τώρα που η Ευρώπη έχει δημιουργήσει την ικανότητα να δέχεται αποστολές LNG.

Οσο για το δράμα στα σύνορα της Λευκορωσίας, γινόμαστε μάρτυρες ενός νέου τύπου υβριδικού πολέμου. Το ΝΑΤΟ και η ΕΕ θα πρέπει να αναγνωρίσουν την κατάσταση ως τέτοια και να προσφέρουν την πλήρη υποστήριξή τους στην Πολωνία, τη Λετονία και τη Λιθουανία.

Από τότε που ο Μπάιντεν ανέλαβε τα καθήκοντά του, οι ΗΠΑ έχουν υπερασπιστεί σταθερά τον νότιο γείτονα της Λευκορωσίας, την Ουκρανία. Η επίσκεψη του ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο ήταν ένα γεγονός ορόσημο. Οι ΗΠΑ υιοθέτησαν έναν ισχυρό οδικό χάρτη ΗΠΑ – Ουκρανίας για στρατηγική συνεργασία που προβλέπει στήριξη «των φιλοδοξιών της Ουκρανίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ».

Τέλος, υπάρχει το βαλκανικό ζήτημα. Οι εντάσεις αυξάνονται και πάλι στην πρώην Γιουγκοσλαβία, επειδή η ΕΕ έχει αρνηθεί τη δέσμευσή της να διεξάγει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία. Η ΕΕ θα ήταν καλύτερα να ασχοληθεί σοβαρά με την επιδίωξη της ιδέας μιας «Ευρώπης ολόκληρης, ελεύθερης και ειρηνικής», όπως είπε ο Τζορτζ Μπους τον Μάιο του 1989. Ξεκινώντας αμέσως ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία, μπορεί να αποτρέψει τους Σέρβους να φλερτάρουν με την απόσχιση από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Οι ΗΠΑ και η ΕΕ έχουν πολλά πολύτιμα χαρτιά. Αλλά θα πρέπει να τα παίξουν γρήγορα και αποτελεσματικά για να αποκρούσουν την τελευταία ρωσική επίθεση.

Ο Αντερς Ασλαντ είναι συνεργάτης στο Φόρουμ του Ελεύθερου Κόσμου της Στοκχόλμης και συγγραφέας.