Υπό εξαφάνισηαναισθησιολόγοικαι εντατικολόγοι

Τις «μαύρες τρύπες» του Συστήματος Υγείας σε ειδικευμένο προσωπικό πρώτης γραμμής ανέδειξε η πανδημία, καθώς τα άλυτα ζητήματα στον κλάδο της Εντατικολογίας αλλά και της Αναισθησιολογίας έχουν οδηγήσει τις δύο αυτές ειδικότητες να μένουν στα αζήτητα. Την ίδια ώρα, οι άνθρωποι του χώρου μιλούν για μια «ατομική βόμβα» που είναι έτοιμη να τινάξει στον αέρα τα θεμέλια του ΕΣΥ. Είναι ενδεικτικό ότι κατά τη διάρκεια της πανδημίας οι Μονάδες Εντατικής Θεραπείας στα δημόσια νοσοκομεία – εκεί δηλαδή όπου μαίνεται η «μητέρα των μαχών» – ενισχύθηκαν με ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό και προσωπικό, με αποτέλεσμα σήμερα να είναι διαθέσιμες πανελλαδικά περίπου 1.039 κλίνες. Ομως, οι ανάγκες σε εξειδικευμένους εντατικολόγους καθώς και σε νοσηλευτές είναι ακόμη μεγαλύτερες, με αποτέλεσμα το φορτίο να είναι δυσανάλογο.

Οπως περιγράφει στα «ΝΕΑ» η πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Εντατικής Θεραπείας, καθηγήτρια ΕΚΠΑ Αναστασία Κοτανίδου, οι εντατικολόγοι ήταν ανέκαθεν μια ολιγάριθμη επιστημονική ομάδα, που όμως «αιμοδοτεί» την καρδιά του ΕΣΥ – που δεν είναι άλλη από τις ΜΕΘ, όπου η ζωή και ο θάνατος χωρίζονται από μια λεπτή γραμμή. «Οι εντατικολόγοι στην Ελλάδα σήμερα υπολογίζονται περί τους 450, ορισμένοι εκ των οποίων βρίσκονται στο στάδιο συνταξιοδότησης. Εντούτοις και λαμβάνοντας υπόψη τις ανεπτυγμένες κλίνες, θα έπρεπε να είναι 600», σημειώνει η καθηγήτρια και συνεχίζει: «Η Εντατικολογία είναι μια ιδιαίτερη και επίπονη ειδικότητα, άρρηκτα συνδεδεμένη με το νοσοκομειακό περιβάλλον. Ερχόμαστε καθημερινά αντιμέτωποι με καταστάσεις απειλητικές για την ανθρώπινη ζωή και με τους συγγενείς, οι οποίοι αγωνιούν και αναζητούν παρηγοριά».

ΑΠΑΙΤΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Ωστόσο, παρά το απαιτητικό έργο που παράγουν οι εντατικολόγοι – όπως αποτυπώνεται στα χρόνια της πανδημίας -, δεν έχουν τύχει της ανάλογης προσοχής από την πολιτεία. Τα αιτήματα, εντούτοις, εντείνονται δεδομένης αφενός της ένδειας επιστημόνων και αφετέρου της απουσίας εναλλακτικών πηγών εισοδήματος (όπως είναι για παράδειγμα τα απογευματινά ιατρεία) που θα δελέαζαν τους νέους γιατρούς. Πιο συγκεκριμένα, η Εντατικολογία είναι η μοναδική εξειδίκευση για την οποία οι γιατροί (που έχουν προηγουμένως λάβει ειδικότητα στην Καρδιολογία, την Πνευμονολογία κ.ο.κ.) αμείβονται μεν, έπειτα όμως από δύο χρόνια ολοκλήρωσης της εξειδίκευσής τους στις ΜΕΘ καλούνται να δώσουν απαιτητικές εξετάσεις. Οι μισθοί, παρ’ όλα αυτά, είναι κάθε άλλο παρά ελκυστικοί. Ενδεικτικά αναφέρεται πως η μηνιαία αμοιβή ενός επιμελητή Β’ υπολογίζεται στα 1.500 ευρώ (συμπεριλαμβανομένων των εφημεριών), ενώ οι διευθυντές των Μονάδων (ακόμη και με 30 χρόνια υπηρεσίας) έχουν να λαμβάνουν περί τα 2.000 ευρώ, τη στιγμή που οι συνάδελφοί τους στο εξωτερικό, όπου η Εντατικολογία είναι μία από τις υψηλότερα αμειβόμενες ειδικότητες, λαμβάνουν τουλάχιστον… δεκαπλάσιους μισθούς.

Μοιραία, προκηρύσσονται θέσεις που μένουν «ορφανές» καθώς δεν υπάρχει ενδιαφέρον από τους νέους επιστήμονες, ενώ παράλληλα δεν υπάρχουν αναμονές για εξειδίκευση πουθενά στη χώρα. «Αυτό συμβαίνει είτε γιατί επιλέγουν να εργαστούν σε τμήματα με λιγότερο φόρτο είτε γιατί απευθύνονται στο εξωτερικό για λόγους οικονομικούς», υπογραμμίζει η καθηγήτρια.

Υπό τις συνθήκες αυτές, η ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά, η χορήγηση ειδικών επιδομάτων ή/και η ένταξή τους στα απογευματινά ιατρεία – υπό την έννοια ότι οι εντατικολόγοι παρέχουν έργο 24 ώρες την ημέρα επί επτά ημέρες την εβδομάδα – θα αποτελούσαν, σύμφωνα με τους ειδικούς, μια απάντηση στις ανησυχίες και στον προβληματισμό των νέων γιατρών.

«Σήμα κινδύνου», όμως, εκπέμπουν και οι εναπομείναντες αναισθησιολόγοι στο ΕΣΥ, βλέποντας τη δεξαμενή τους να συρρικνώνεται απελπιστικά. Μάλιστα, και παρότι πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση προβλέπει τη χορήγηση έκτακτου μηνιαίου επιδόματος ύψους 400 ευρώ έως τα τέλη του 2022 στους αναισθησιολόγους – με τον νομοθέτη να παραβλέπει, εντούτοις, τις υπόλοιπες ιατρικές ειδικότητες που στελεχώνουν τις ΜΕΘ -, η ζήτηση παραμένει αναιμική.

Ετσι, σήμερα υπηρετούν στο ΕΣΥ περίπου 600 αναισθησιολόγοι, με τις πραγματικές ανάγκες να εκτιμώνται σε 900 με 1.000. «Το συγκεκριμένο επίδομα πιθανόν να καθυστέρησε συναδέλφους που επιθυμούσαν να συνταξιοδοτηθούν πρόωρα. Σε καμία περίπτωση πάντως δεν μπορεί να συγκρατήσει τη φυγή των νέων γιατρών», εξηγεί στα «ΝΕΑ» η πρόεδρος της Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας Αννα Μαλισιώβα.

ΧΑΟΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΙΣΘΟΥΣ. Η μισθολογική σύγκριση του δημόσιου με τον ιδιωτικό τομέα είναι αμείλικτη, καθώς το μηνιαίο εισόδημα υπερβαίνει ακόμη και τα 5.000 ευρώ στις κλινικές της χώρας, ενώ στην Κύπρο οι αντίστοιχες αμοιβές αγγίζουν τα 8.000 ευρώ. Η απουσία μιας εξασφαλισμένης σταδιοδρομίας εξηγεί, εξάλλου, γιατί προκηρύσσονται θέσεις χωρίς να υπάρχει η αναμενόμενη ανταπόκριση ακόμη και σε νοσοκομεία αιχμής. Για παράδειγμα, στο Σισμανόγλειο παραμένουν κενές τρεις θέσεις, στο Γενικό Κρατικό μία θέση έχει χαρακτηριστεί ως «άγονη», ενώ στο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης τουλάχιστον τρεις θέσεις παραμένουν επίσης κενές.

Στην πραγματικότητα, και όπως διαπιστώνει η πρόεδρος της Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας, πρόκειται για μια ειδικότητα χωρίς ειδικευομένους, δεδομένου ότι δεν υπάρχει ζήτηση που θα μεταφραζόταν σε πολυετείς αναμονές – όπως συμβαίνει με άλλους ιατρικούς τομείς. «Πρόκειται για μια ατομική βόμβα που θα σκάσει στα θεμέλια του ΕΣΥ, καθώς ελλείψει αναισθησιολόγων δεν θα υπάρχει η δυνατότητα διενέργειας χειρουργικών επεμβάσεων», εξηγεί, ομολογώντας πως η Αναισθησιολογία έχει υποτιμηθεί γενικά, παρότι αποτελεί ειδικότητα – κλειδί. «Αντίστοιχο πρόβλημα παρατηρήθηκε και στη Γαλλία και αντιμετωπίστηκε άμεσα με αύξηση μισθών. Η Ελλάδα, από την άλλη, δεν αποτελεί χώρα – στόχο για εύρεση εργασίας. Συνεπώς, υπό τις συνθήκες αυτές, θα συνεχίσουμε να εξάγουμε νέους επιστήμονες, χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα εισαγωγής».