Προειδοποιεί για κίνδυνο «φούσκας» στα ακίνητα

Για κίνδυνο «φούσκας» στην αγορά ακινήτων αλλά και για αυξημένο ρίσκο στις χρηματοπιστωτικές αγορές περιλαμβανομένων και των κρυπτονομισμάτων προειδοποιεί πλέον ανοιχτά η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Οπως αναφέρει η ΕΚΤ στην τελευταία της Εκθεση για τη Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα (FSR), οι πιέσεις στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και η πρόσφατη άνοδος των τιμών της ενέργειας θα μπορούσαν να δημιουργήσουν προκλήσεις για την οικονομική ανάκαμψη και τις προοπτικές για τον πληθωρισμό. Ο κίνδυνος διορθώσεων τιμών έχει αυξηθεί σε ορισμένες αγορές ακινήτων και χρηματοπιστωτικών αγορών. Κίνδυνο επίσης αποτελούν τα υψηλά χρέη των νοικοκυριών που συσσωρεύθηκαν όλο το προηγούμενο διάστημα.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι τιμές των κατοικιών στη ζώνη του ευρώ αυξήθηκαν το δεύτερο τρίμηνο του 2021 με τον ταχύτερο ρυθμό από το 2005, εν μέσω ενδείξεων χαλάρωσης κριτηρίων χορήγησης στεγαστικών δανείων. «Αν και η οικονομική ανάκαμψη στήριξε επίσης βραχυπρόθεσμα θεμελιώδη στοιχεία για την αγορά κατοικίας, η συνεχιζόμενη ισχυρή αύξηση των τιμών των κατοικιών της τάξης του 7% σε συνολικό επίπεδο στη ζώνη του ευρώ παραμένει αιτία ανησυχίας εν μέσω ενδείξεων για πιο ευρεία αύξηση των τιμών τόσο σε αστικές όσο και σε μη αστικές περιοχές», όπως αναφέρεται.

Η ΕΚΤ παραδέχεται ότι μέρος αυτής της αύξησης θα μπορούσε να αντανακλά την αύξηση της ζήτησης για στέγαση κατά τη διάρκεια της πανδημίας, συμπεριλαμβανομένης και της ζήτησης για μεγαλύτερα ακίνητα. Ωστόσο, γίνεται ανοιχτά λόγος για «αυξανόμενες ενδείξεις υπερτίμησης για τη ζώνη του ευρώ συνολικά» που «καθιστούν τις αγορές οικιστικών ακινήτων (RRE) πιο επιρρεπείς σε διόρθωση, ιδίως σε χώρες με πιο αυξημένα επίπεδα αποτίμησης».

Σε ορισμένες χώρες, η ισχύς των αγορών κατοικιών συνδυάζεται με μεγάλες χορηγήσεις στεγαστικών δανείων και υπάρχουν ενδείξεις προοδευτικής επιδείνωσης των προτύπων δανεισμού, όπως αντικατοπτρίζεται από το αυξανόμενο μερίδιο των δανείων με υψηλούς δείκτες δανείου προς αξία ακινήτου και δανείων προς εισόδημα, αναφέρεται ακόμα. «Τα υψηλά και αυξανόμενα επίπεδα χρέους των νοικοκυριών συμβάλλουν επίσης σε αυξημένες μεσοπρόθεσμες ευπάθειες σε ορισμένες χώρες» σημειώνει η ΕΚΤ.

Ειδικά για τα επαγγελματικά ακίνητα αναφέρεται ότι η αγορά αυτή επωφελήθηκε από τις βελτιωμένες οικονομικές προοπτικές, «αλλά τμήματα της αγοράς παραμένουν ευάλωτα σε περαιτέρω διορθώσεις τιμών». Το επενδυτικό κλίμα έχει βελτιωθεί τα τελευταία τρίμηνα, αλλά ένα σημαντικό μερίδιο των επενδυτών  επαγγελματικών ακινήτων εξακολουθεί να βλέπει την αγορά σε ύφεση, σημειώνεται. Η ΕΚΤ προειδοποιεί ακόμα ότι οι προοπτικές φαντάζουν ιδιαίτερα κακές για εμπορικά ακίνητα χαμηλότερης ποιότητας, όπως τα ονομάζει. Η απομακρυσμένη εργασία, οι ανησυχίες για την υγεία και η στροφή σε πιο πράσινα ακίνητα στρέφουν τη μεγαλύτερη ζήτηση στο πιο υψηλό κομμάτι της αγοράς, αναφέρεται. Αυτό πλήττει περισσότερο συγκεκριμένες κατηγορίες εμπορικών ακινήτων, όπως είναι τα καταστήματα και τα κτίρια γραφείων, σημειώνεται.

Τα crypto
Για τα κρυπτονομίσματα επισημαίνεται ότι η αγορά τους έχει αυξηθεί σε σημασία και πολυπλοκότητα και ότι υπόκεινται σε περιόδους κερδοσκοπίας. Η αυξανόμενη δημοτικότητα ειδικά των λεγόμενων stablecoins έχει ενισχύσει τους δεσμούς μεταξύ των κρυπτονομισμάτων και των συμβατικών χρηματοπιστωτικών αγορών, ενώ επιπλέον έχει αυξηθεί και η πολυπλοκότητα των αγορών των κρυπτονομισμάτων αυτών. Τέλος, αναφέρει ακόμα η ΕΚΤ, ορισμένοι επενδυτές κρυπτονομισμάτων χρησιμοποιούν μόχλευση, η οποία μπορεί να επηρεάσει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, καθώς τέτοιες πρακτικές μπορεί να οδηγήσουν σε μεγάλες συγκεντρωμένες απώλειες.

Η οικονομική ανάκαμψη στη ζώνη του ευρώ έφερε ανάκαμψη της δραστηριότητας που μείωσε πολλούς από τους χειρότερους φόβους για αυξανόμενο πιστωτικό κίνδυνο. Αντίθετα, οι κίνδυνοι υψηλών ποσοστών εταιρικών χρεοκοπιών και τραπεζικών ζημιών είναι πλέον σημαντικά χαμηλότεροι από ό,τι πριν από έξι μήνες. Οι κίνδυνοι που απορρέουν από την πανδημία δεν έχουν εξαφανιστεί εντελώς, κυρίως επειδή η πρόοδος του εμβολιασμού παρέμεινε αργή σε πολλές περιοχές του κόσμου, ενώ οι πιέσεις στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού και οι αυξανόμενες τιμές της ενέργειας θέτουν νέες προκλήσεις για την ισχύ της ανάκαμψης και τις προοπτικές για τον πληθωρισμό. Οι απώλειες που σχετίζονται με την πανδημία είναι πιθανό να συνεχίσουν να πραγματοποιούνται για κάποιο χρονικό διάστημα, εν μέσω μιας κληρονομιάς υψηλότερου χρέους, αναφέρει στην έκθεση ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Λουίς ντε Γκίντος.