Το βιβλίο {LF}στην πανδημία, {LF}οι κλασικές σπουδές και {LF}η Γερμανία

Με δεδομένη την ανησυχία για την πορεία της πανδημίας και ύστερα από τη διαδικτυακή εκδοχή της, η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης ανοίγει και τις πόρτες της για το κοινό με τη διά ζώσης φετινή διοργάνωσή της από τις 25 έως 28 Νοεμβρίου στο Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ – Helexpo). Στη 18η χρονιά της, η Εκθεση που διοργανώνεται από το Ελληνικό Ιδρυμα Πολιτισμού (ΕΙΠ) υπόσχεται ένα πλούσιο πρόγραμμα εκδοτικών και πολιτιστικών δράσεων.

Τιμώμενη φέτος θα είναι η γερμανόφωνη λογοτεχνία προσεγγίζοντας τη δημιουργική παραγωγή τόσο στη Γερμανία όσο και στις υπόλοιπες γερμανόφωνες χώρες όπως η Αυστρία και η Ελβετία. Το αφιέρωμα θα συντονίσει η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου Φρανκφούρτης μαζί με το Ινστιτούτο Γκαίτε και το ΕΙΠ και θα περιλαμβάνει αναγνώσεις, πάνελ, εργαστήρια, εκθέσεις, διαδικτυακό πρόγραμμα με παρουσιάσεις ειδικών, καθώς και θεματικές συλλογές βιβλίων. Παράλληλα, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιηθούν λογοτεχνικά δρώμενα και θεματικοί περίπατοι. Οι επισκέπτες της έκθεσης θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν ομιλίες με τους προσκεκλημένους συγγραφείς Μαργκίτ Αουερ, Γιούλια Φρίντρικς, Αντρέας Κόσερτ, Μπίγιαν Μοΐνι, Εβα φον Ρέντεκερ, Στέφανι Σαργκάγκελ, Γιούντιτ Σαλάνσκι και Μπετίνα Βίλπερτ.

Παράλληλα με τα έργα μυθοπλασίας, τα δοκιμιακά γερμανικά βιβλία θα προσφέρουν υλικό προς συζήτηση στο πρόγραμμα της τιμώμενης χώρας που έχει μότο «Ας μιλήσουμε»: μετανάστευση και φυγή, εργασία και φτώχεια, νέες μορφές διαμαρτυρίας και πρωτοβουλίες πολιτών για έναν καλύτερο κόσμο. Στο γερμανικό περίπτερο με θέμα «German stories», η γερμανόφωνη λογοτεχνία θα παρουσιαστεί μέσα από τις συλλογές βιβλίων: «Τα ωραιότερα γερμανικά βιβλία», «Σπίτια καμωμένα από φως – Μια επιλογή σύγχρονης γερμανικής ποίησης», «Νέα βιβλία στα γερμανικά», «Στην ακτίνα του κορωνοϊού», «Πώς να κάνουμε καταπληκτικά πράγματα! – Βιβλία και ιδέες για μέσα και για έξω». Eπίσης, η Deutsche Welle και άλλοι γνωστοί γερμανικοί εκδοτικοί οίκοι μαζί με 25 ανεξάρτητους εκδότες του Ιδρύματος Kurt Woff θα παρουσιάσουν τους τίτλους τους στο κοινό γερμανικό περίπτερο. Τη γερμανική παρουσία στη Θεσσαλονίκη ολοκληρώνουν οι εκθέσεις «Τα ωραιότερα γερμανικά και ελληνικά βιβλία», «Κυρία αρχιτέκτων» και «Διχασμένες αναμνήσεις».

ΟΙ «ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ». Πέρα από τη Γερμανία, κεντρικό θέμα της Εκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης είναι οι «Διαρκείς επαναστάσεις του βιβλίου», συνδυάζοντας τον εορτασμό της επετείου των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση αλλά και τις μεταβολές που καταγράφηκαν κατά την περίοδο του εγκλεισμού και άλλαξαν την αντίληψή μας για το βιβλίο. Ενας από τους θεματικούς άξονες που επίσης μπαίνουν στο τραπέζι της φετινής διοργάνωσης είναι το «Ποιος χρειάζεται σήμερα τις κλασικές σπουδές;». Η συζήτηση άλλωστε είναι ανοιχτή λόγω της πρόσφατης απόφασης του Πρίνστον να αφαιρέσει από τα προαπαιτούμενα για ένταξη φοιτητών στην κατεύθυνση κλασικών σπουδών τη γνώση των Αρχαίων Ελληνικών και των Λατινικών. Αφορμή για συζήτηση θα δώσει και η ενότητα με τίτλο «Ελευθερίες, συλλογική προστασία και ευθύνη: καινούργια διλήμματα». Η περίοδος της καραντίνας και με τις απαγορεύσεις κυκλοφορίας για λόγους προστασίας του κοινωνικού συνόλου αναδεικνύει την ανάγκη εξέτασης των ελευθεριών, της ατομικής ευθύνης σε συνδυασμό με τα ζητήματα της σεξουαλικής παρενόχλησης, τις γυναικοκτονίες και τον εκφοβισμό στο πλαίσιο των πολιτικών συζητήσεων και των βιβλιοπαρουσιάσεων της φετινής ΔΕΒΘ.

Οι δράσεις για παιδιά και εκπαιδευτικούς περιλαμβάνουν παρουσιάσεις τόσο της τρέχουσας παραγωγής βιβλίων όσο και καίριων θεμάτων που αφορούν την κοινωνική και σχολική ζωή όλων των συντελεστών της εκπαίδευσης, τους γονείς και βέβαια τα ίδια τα παιδιά και τους εφήβους. Τώρα, η Παιδική και Εφηβική Γωνιά θα εμπλουτιστεί με μαθητικό συνέδριο και δημόσιες συζητήσεις μαθητών με ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών.

Το Ελληνικό Ιδρυμα Πολιτισμού θα τιμήσει φέτος τους θεσσαλονικείς συγγραφείς Μάτση Χατζηλαζάρου (1914-1987) και Ανέστη Ευαγγέλου (1937-1994), ενώ θα διοργανώσει και συζήτηση με θέμα τη λογοτεχνία της Θεσσαλονίκης. Το υπόλοιπο πρόγραμμα εκδηλώσεων της ΔΕΒΘ περιλαμβάνει επίσης το Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών, το Φεστιβάλ Μετάφρασης, τη Συνάντηση των Βιβλιοθηκονόμων, καθώς και παρουσιάσεις νέων εκδοτών, συζητήσεις με συγγραφείς, θεματικές εκθέσεις και προβολές. Ακόμα, σχεδιάζεται σειρά εκδηλώσεων και συναντήσεων για τους επαγγελματίες του βιβλίου, με διεθνείς συμμετοχές που θα συζητηθούν και άξονα τη θεματική «Το μέλλον του βιβλίου». Εκεί, θα τεθούν ζητήματα που απασχολούν τη διεθνή αγορά στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα όπως διαμορφώθηκε μέσα από τους περιορισμούς της πανδημίας.