Θα μπορούσε να είναι χειρότερα, αλλά οι ηγέτες μάς απογοήτευσαν

Και τώρα τι; Οι κυβερνήσεις κατέληξαν σε μια αδύναμη συμφωνία για το κλίμα, η οποία μας φέρνει ελάχιστα πιο κοντά στο να περιορίσουμε την αύξηση της θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου. Ομως, όσον αφορά τις πιο σημαντικές δεσμεύσεις, για την εγκατάλειψη του γαιάνθρακα, τη μείωση των επιδοτήσεων και την προστασία των δασών, η Γλασκώβη απέτυχε.

Η διαδικασία του ΟΗΕ αναφορικά με το κλίμα πρέπει να αλλάξει και να καταστεί πιο ευέλικτη. Σήμερα είναι αργή και περιορισμένη και απαιτεί συναινέσεις και συμβιβασμούς. Αυτό συχνά είναι αξιοθαύμαστο, όμως δεν συνάδει με την κλίμακα και την ταχύτητα της δράσης που απαιτείται σε μια κατάστασης παγκόσμιας έκτακτης ανάγκης όπως αυτή που ζούμε, όταν εκατομμύρια ζωές ανθρώπων βρίσκονται σε κίνδυνο και κάθε χρονιά απραξίας μετρά.

Ετσι, αντί να κλειδώσουμε τους ηγέτες σε ένα δωμάτιο και να μην τους αφήσουμε να βγουν μέχρι να συμφωνήσουν κάτι καλύτερο, ο μοναδικός τρόπος για να επιτευχθεί τώρα ο στόχος τού 1,5 βαθμού Κελσίου είναι οι χώρες εκείνες που επιθυμούν πρόοδο να εργαστούν εκτός του πλαισίου του ΟΗΕ. Το γεγονός ότι Κίνα και ΗΠΑ θα συναντηθούν την ερχόμενη εβδομάδα είναι πιθανότατα η πιο θετική συνέπεια της διάσκεψης.

Οι ηγέτες ενδέχεται να μη συμφωνήσουν, όμως μπορούν να επιβάλουν τις αλλαγές οι οποίες δεν κατέστησαν δυνατές στη Γλασκώβη. Καθώς οι περισσότερες κλιματικές δράσεις αφορούν τα χαμηλότερα επίπεδα της διακυβέρνησης, δήμαρχοι, τοπικές αρχές, περιφέρειες και πολιτείες μπορούν να διευκολυνθούν να περιορίσουν τις εκπομπές από τις μεταφορές και τα κτίρια, βοηθώντας τα νοικοκυριά.

Οι περισσότεροι από αυτούς είναι σε θέση και πρόθυμοι να αναλάβουν τις πρωτοβουλίες εκείνες τις οποίες εξακολουθούν να αρνούνται πρωθυπουργοί και πρόεδροι. Η Γλασκώβη μπορεί να τους βοηθήσει, προσφέροντάς τους την αυτοπεποίθηση και τη νομιμοποίηση ώστε να προτείνουν νέες ιδέες και να δράσουν από κοινού. Αυτό που απαιτείται είναι μόνο στήριξη και χρήματα.

Κατ’ ανάλογο τρόπο, οι κυβερνήσεις μπορούν να βγάλουν τα γάντια και να συμπεριφερθούν απέναντι σε εκείνες τις λίγες χώρες που δεν επιτρέπουν να αναληφθεί κλιματική δράση ωσάν να ήταν εγκληματίες. Και ταυτόχρονα να ανταμείψουν εκείνες που συνεργάζονται με εμπορικές συμφωνίες, συμβόλαια, επενδύσεις και βοήθεια.

Στη Γλασκώβη κατέστησαν όμως σαφείς και άλλες πλευρές της μελλοντικής δράσης. Μία από αυτές αφορά ένα έκτακτο «Σχέδιο για τον Πλανήτη», ανάλογο του Σχεδίου Μάρσαλ, που θα ωθήσει τις φιλόδοξες χώρες προς ένα βιώσιμο μέλλον.

Η ντροπιαστική άρνηση των πλούσιων να τηρήσουν τις υποσχέσεις τους προς τους φτωχούς έχει δηλητηριάσει τις διαπραγματεύσεις εδώ και μια δεκαετία. Ομως, όπως φάνηκε, δεν υπάρχει έλλειμμα χρημάτων. Σήμερα υπάρχουν 2.700 δισεκατομμυριούχοι, 600 περισσότεροι σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν. Και αυτοί, επίσης, μπορούν να πιεστούν, να εκφοβιστούν και να φορολογηθούν, ώστε να αναγκαστούν να δράσουν προς το συμφέρον όλων και να δεσμευτούν για την αποκατάσταση της πληγείσας φύσης.  Τέλος, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας οφείλει να κηρύξει άμεσα μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε επίπεδο υγείας, συνδέοντας την πανδημία με την κλιματική κρίση και εξηγώντας στους πολιτικούς ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί πράγματι ζήτημα ζωής ή θανάτου και σύντομα θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη πρόκληση που έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα για την παγκόσμια υγεία.

Οι ηγέτες μάς απογοήτευσαν για μία ακόμη φορά στη Γλασκώβη, όμως η διάσκεψη έδειξε ότι το όραμα για δράση με βάση το συμφέρον όλων θα διαμορφώσει το μέλλον μας και θα ωφελήσει τους περισσότερους.