«Οι άνθρωποι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σαν όπλα»

Αυξάνεται ο αριθμός των στρατιωτικών δυνάμεων στα σύνορα Πολωνίας – Λευκορωσίας, την ώρα που χιλιάδες μετανάστες οι οποίοι ταξίδεψαν στη Λευκορωσία με την ελπίδα να περάσουν στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ενωσης έχουν εγκλωβιστεί στην περιοχή όπου επικρατούν πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Ενας νεαρός Σύρος βρέθηκε νεκρός, παγωμένος από το κρύο, ενώ τον γύρο του κόσμου κάνουν οι εικόνες με μικρά παιδιά να κλαίνε από το ψύχος και την πείνα. Χθες το βράδυ ο επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ συνομίλησε τηλεφωνικά με τον λευκορώσο υπουργό Εξωτερικών Βλαντίμιρ Μακέι. Ο Μπορέλ έθιξε το ζήτημα της ανθρωπιστικής κατάστασης στα σύνορα τονίζοντας ότι «οι ζωές των ανθρώπων πρέπει να προστατεύονται και να επιτρέπεται η πρόσβαση σε ανθρωπιστικές υπηρεσίες. Οι άνθρωποι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σαν όπλα».

Την ώρα που η κατάσταση εξελίσσεται σε ανθρωπιστική κρίση σε μια περιοχή όπου έχει συγκεντρωθεί μεγάλη δύναμη πυρός και από τις δύο πλευρές, ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, σύμμαχος του καθεστώτος του Μινσκ, δήλωσε έτοιμος να βοηθήσει. «Είμαστε έτοιμοι να κάνουμε ό,τι είναι δυνατό για να βοηθήσουμε [στην επίλυση της κρίσης] αν φυσικά υπάρχει κάτι που εξαρτάται από εμάς», δήλωσε ο Πούτιν, όπως μετέδωσε το τηλεοπτικό κανάλι Rossiya 1, θέλοντας έτσι να απαντήσει εμμέσως – χωρίς να πείσει πολλούς, είναι η αλήθεια – ότι η Μόσχα δεν έχει σχέση με την κατάσταση στα σύνορα Πολωνίας – Λευκορωσίας με την προώθηση χιλιάδων μεταναστών που φθάνουν στο Μινσκ από χώρες της Μέσης Ανατολής. Μάλιστα ο ρώσος πρόεδρος είπε πως για τους μετανάστες που φθάνουν στη Λευκορωσία ευθύνονται οι δυτικές χώρες που προκάλεσαν τους πολέμους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Πάντως, ο Πούτιν αποστασιοποιήθηκε από τις απειλές του Λουκασένκο να διακόψει την παροχή ρωσικού φυσικού αερίου μέσω της Λευκορωσίας στην Ευρώπη, λέγοντας σε συνέντευξή του στη ρωσική τηλεόραση ότι ο Λουκασένκο δεν του είχε αναφέρει την ιδέα και ότι ήλπιζε ότι δεν θα συμβεί. «Δεν υπάρχει τίποτα καλό σε αυτό, και φυσικά θα μιλήσω μαζί του γι’ αυτό», είπε ο Πούτιν. «Ισως το είπε θυμωμένος».

Η Ευρωπαϊκή Ενωση κατηγορεί το Μινσκ ότι ενορχηστρώνει την κρίση για να ασκήσει πιέσεις στο ευρωπαϊκό μπλοκ για τις κυρώσεις που έχει επιβάλει, αλλά η Λευκορωσία έχει κατ’ επανάληψη αρνηθεί την κατηγορία αυτή. Κάποιες χώρες στην περιοχή έχουν προειδοποιήσει ότι η αντιπαράθεση μπορεί να κλιμακωθεί σε στρατιωτική σύρραξη. Ο πολωνός πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι γνωστοποίησε χθες ότι η χώρα συζητάει την επιλογή σύγκλησης του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου με τη Λιθουανία και τη Λετονία σχετικά με την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί με τους μετανάστες στα σύνορά της με τη Λευκορωσία. «Συζητάμε με τη Λετονία και ειδικότερα με τη Λιθουανία για την πιθανότητα να κάνουμε χρήση του άρθρου 4 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ» δήλωσε ο Μοραβιέτσκι. Το άρθρο 4 προβλέπει τη δυνατότητα σύγκλησης του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου, αν υπάρχει απειλή ασφάλειας κατά ενός από τα κράτη – μέλη της Συμμαχίας. Πρόσθεσε ότι η ΕΕ θα πρέπει να χρηματοδοτήσει την – από κοινού – κατασκευή ενός συνοριακού τείχους. Χθες έγινε επίσης γνωστό ότι στα σύνορα σκοτώθηκε ένας πολωνός στρατιώτης, ο θάνατός του όμως αποδόθηκε σε κατά λάθος εκπυρσοκρότηση όπλου ενός άλλου πολωνού στρατιώτη.

Ο πρόεδρος της Λευκορωσίας δεν δείχνει να προτίθεται να εκτονώσει την κρίση. Ανακοίνωσε ότι θέλει ρωσικά πυραυλικά συστήματα Iskander με ικανότητα μεταφοράς πυρηνικών κεφαλών για να τα αναπτύξει στη νότια και στη δυτική περιοχή της χώρας. Σε συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε σε ρωσικό αμυντικό περιοδικό ο Λουκασένκο δήλωσε ότι χρειάζεται το αυτοκινούμενο πυραυλικό σύστημα Iskander που μπορεί να φέρει βαλλιστικούς πυραύλους με ακτίνα δράσης άνω των 500 χιλιομέτρων και δυνατότητα οπλισμού συμβατικών αλλά και πυρηνικών κεφαλών. «Χρειάζομαι αρκετές μεραρχίες στα δυτικά και στα νότια, προκειμένου να αναπτυχθούν εκεί» τόνισε.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση ετοιμάζεται να απαντήσει με έναν νέο γύρο κυρώσεων, κατά τη σημερινή συνεδρίαση των εκπροσώπων των κρατών – μελών. Ο Λουκασένκο έχει ήδη προειδοποιήσει για αντίποινα λέγοντας ότι οποιεσδήποτε κυρώσεις θα είναι «απαράδεκτες» για το Μινσκ, απειλώντας με τη διακοπή ροής του ρωσικού φυσικού αερίου που περνά από το λευκορωσικό έδαφος – μια κίνηση με την οποία διαφωνεί η Μόσχα – αλλά και ζητώντας τα ρωσικά πυραυλικά συστήματα Iskander, που έχουν βεληνεκές 500 χλμ. και μπορούν να φέρουν και συμβατικές αλλά και πυρηνικές κεφαλές. «Είπα στον Πούτιν», ανέφερε στη συνέντευξή του, «το σημαντικό είναι να μην κάνεις πίσω. Αρα ξέρω ότι εάν τα πράγματα γίνουν πιο δύσκολα, έχω έναν μεγαλύτερο αδελφό να με στηρίξει, ο οποίος δεν θα επιτρέψει να πάθει κακό ο μικρότερος αδελφός».