Βήμα προσέγγισης και συνεργασίας των Εκκλησιών

Ο Πάπας Φραγκίσκος θα πραγματοποιήσει διήμερη επίσκεψη στην Ελλάδα στις αρχές Δεκεμβρίου, προερχόμενος από την Κύπρο, προσκεκλημένος της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Σακελλαροπούλου.

Τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα υπάρχει μικρή τοπική καθολική κοινότητα. Ο Πάπας Φραγκίσκος και με άλλες παρόμοιες επισκέψεις, όπως στην Αλβανία, στην Αρμενία στο Ιράκ και σε άλλες χώρες, όπου υπάρχουν μικρές καθολικές κοινότητες, έδειξε ότι επιθυμεί αυτήν την έξοδο στις «περιφέρειες», οι οποίες όμως είναι γέφυρες με άλλους χώρους πέραν της Καθολικής Εκκλησίας, στην προκειμένη περίπτωση με την Ορθόδοξη Εκκλησία.

Αρχικά, για τους ίδιους τους καθολικούς, η επίσκεψη του Πάπα είναι αιτία γιορτινής σύναξης. Θα αποτελέσει αναζωογόνηση της πίστης και της θρησκευτικής συνείδησης των πιστών. Πριν από όλα το μήνυμα του Πάπα σε κάθε ταξίδι είναι μια μαρτυρία της πίστης του Χριστού και του Ευαγγελίου. Ας μην ξεχνάμε ότι οι θρησκευτικοί ηγέτες είναι ιερείς, είναι καλόγεροι, και έχουν μια θρησκευτική ερμηνεία του κόσμου, της κοινωνίας και των γεγονότων. Συχνά οι πράξεις τους ερμηνεύονται με πολιτικά και στρατηγικά κριτήρια, αλλά τις περισσότερες φορές αυτή η ερμηνεία οδηγεί σε λάθος δρόμους και ελλιπή κατανόηση.

Θα είναι και γεγονός που θα ενώσει τους καθολικούς πιστούς και θα φέρει πιο κοντά τις διάφορες καθολικές κοινότητες. Πράγματι, τα τελευταία χρόνια λόγω των μεταναστών και των προσφύγων, πιστοί διαφόρων εθνικοτήτων, όπως Πολωνοί, Φιλιππινέζοι, Αλβανοί, Αφρικανοί, Σύροι κ.ά., αποτελούν μεγάλο μέρος του εκκλησιάσματος στους ναούς μας.

Παράλληλα, η επίσκεψη του Πάπα είναι ένα βήμα προσέγγισης με την Ορθόδοξη Εκκλησία. Γενικότερα, τις τελευταίες δεκαετίες η ηγεσία της Καθολικής Εκκλησίας δείχνει ότι βλέπει την Ορθοδοξία ως έναν φυσικό συνοδοιπόρο, και μάλιστα εγγύτερο από τον Προτεσταντισμό, λόγω κοινής θεολογικής και εκκλησιαστικής παράδοσης με την Ορθοδοξία, παρά τις υπάρχουσες διαφωνίες.

Μια από τις μεγάλες προκλήσεις σήμερα είναι η περιθωριοποίηση της θρησκείας στον δυτικό κόσμο. Γρήγορες κοινωνικές εξελίξεις αλλάζουν παραδοσιακές αντιλήψεις και πρακτικές που αφορούν τον γάμο, την οικογένεια, την επικοινωνία των ανθρώπων, την κοινωνική συνοχή, την ανθρώπινη αλληλεγγύη, την παραγωγή και την κατανάλωση αγαθών. Είναι αυτό που ονομάζουμε εκκοσμίκευση. Η θρησκεία, στην Ευρώπη κυρίως, φεύγει από τη ζωή των ανθρώπων, και απωθείται στο περιθώριο του δημόσιου χώρου. Οι χριστιανικές Εκκλησίες προσπαθούν να βρουν τη θέση τους σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο τοπίο. Η σύγχρονη δυτική κοινωνία είναι ένα δύσκολο περιβάλλον για τη θρησκεία και την πίστη. Είναι λοιπόν λογικό και αναμενόμενο να αναζητούν τη συνεργασία και τον διάλογο μεταξύ τους. Παρότι η ενότητα των χριστιανών πηγάζει πρωτίστως από τη διδασκαλία του Χριστού, ο οποίος θέλει τους μαθητές του ενωμένους και αγαπημένους, ο σημερινός κόσμος καθιστά την προσέγγιση των χριστιανών αναγκαία. Οι Ορθόδοξοι λαοί φαίνονται περισσότερο προσηλωμένοι στις παραδοσιακές αξίες και στη θρησκευτική τους κληρονομιά, από όσο ο δυτικός κόσμος. Αυτός ο τελευταίος ανέπτυξε την ικανότητα αυτοκριτικής αναζητώντας την ελευθερία και την αλήθεια, αλλά η υπερβολή σε αυτόν τον δρόμο φτάνει σήμερα τα όρια της αυτο-απόρριψης. Ο δυτικός κόσμος αγνοεί ή απορρίπτει τη δική του παράδοση.

Οι προκλήσεις σήμερα είναι παγκόσμιες. Η προσέγγιση και η συνεργασία των Εκκλησιών, των μεγάλων αυτών και πλουσίων πνευματικών και πολιτιστικών παραδόσεων, οι οποίες έχουν μια πρόταση στην ανθρώπινη αναζήτηση του νοήματος, του τρόπου συμβίωσης και του προορισμού του ανθρώπου, είναι κάτι καλό για όλη την ανθρωπότητα.

Ο Σεβ. Θεόδωρος Κοντίδης είναι Αρχιεπίσκοπος Καθολικών Αθηνών