Η «ολική επαναφορά» των megayachts

Χλιδή, πλούτος, αστραφτερές κουκέτες και το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου. Οι νόμιμοι επαγγελματίες από τη μια πλευρά και οι παράνομες ναυλώσεις, ο αθέμιτος ανταγωνισμός και η φοροδιαφυγή από την άλλη πλευρά συνθέτουν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος του θαλάσσιου τουρισμού σκαφών αναψυχής στη χώρα μας. Κάθε χρόνο εκατοντάδες ξένοι celebrities, άνθρωποι του θεάματος, δημοφιλείς επιχειρηματίες παγκόσμιου βεληνεκούς, ινδάλματα του αθλητισμού οργώνουν τις ελληνικές θάλασσες και γίνονται παγκόσμιοι πρεσβευτές της μοναδικής ομορφιάς που διαθέτει η Ελλάδα, επιβαίνοντας σε κάποιο σκάφος αναψυχής μικρότερο ή μεγαλύτερο, ιστιοπλοϊκό ή μηχανοκίνητο.

Πίσω από αυτές τις πανθομολογούμενες όμορφες εικόνες «κρύβεται» ένας ολόκληρος επαγγελματικός κλάδος και χιλιάδες θέσεις εργασίας που επηρεάζονται από αυτόν. «Κρύβονται» δεκάδες εκατομμύρια ευρώ σε τζίρους, φόρους και εισφορές και ένας ανταγωνισμός σημαιών και εταιρειών.

ΓΙΑΤΙ ΕΛΛΑΔΑ. Οι «σκαφάτοι» όπως συνηθίζουμε να τους αποκαλούμε είναι μία πολύ μεγάλη κατηγορία τουριστών υψηλού εισοδήματος κατά τεκμήριο, που δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση για τη χώρα μας καθώς η Ελλάδα θεωρείται κορυφαίος προορισμός για τα σκάφη αναψυχής στον κόσμο.

Αυτό επιβεβαιώθηκε και φέτος το καλοκαίρι καθώς σε ορισμένες κατηγορίες όπως τα megayachts οι επιδόσεις προσέγγισαν αυτές του 2019 που ήταν χρονιά – ρεκόρ ενώ και σε άλλες κατηγορίες όπως τα ιστιοπλοϊκά ή τα καταμαράν καταγράφηκαν αξιόλογες επιδόσεις, οι οποίες πλησίασαν τα μεγέθη του 2019 σε ποσοστά 60% έως 80%. Η Ελλάδα είναι μοναδικός προορισμός για σκάφη αναφέρει στα «ΝΕΑ» ο Αντώνης Στελλιάτος, πρόεδρος της Ενωσης Πλοιοκτητών Ελληνικών Σκαφών Τουρισμού (ΕΠΕΣΤ). Απαντώντας στην ερώτηση πώς πήγε η χρονιά, εξηγεί ότι τελικά τα πράγματα εξελίχθηκαν πολύ καλύτερα και σε ορισμένες κατηγορίες, όπως στα ιστιοπλοϊκά και τα καταμαράν, ξεπεράσαμε το 60% του 2019 και φτάσαμε και ψηλότερα. Το σκάφος ήταν και είναι το απόλυτο καταφύγιο κατά της πανδημίας καθώς όλο το περιβάλλον είναι πολύ καλά ελεγχόμενο και ασφαλές, γεγονός που συνέβαλε στην αύξηση της ζήτησης για τα megayachts, επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Θαλάσσιου Τουρισμού Μιχάλης Σκουλικίδης.

ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ. Στα πλεονεκτήματα που συγκεντρώνουν τα σκάφη και εκτιμούν οι ναυλωτές – τουρίστες είναι το γεγονός πως τα μεγάλα και σύγχρονα σκάφη είναι πλήρως εξοπλισμένα με τεχνολογικά μέσα επικοινωνίας. Συνεπώς πολλοί ήταν αυτοί που αξιοποίησαν τα σκάφη ως γραφεία εργασίας παρατείνοντας παράλληλα τις διακοπές τους.

Ενισχυτικά στις ναυλώσεις λειτούργησε και η διάθεση των ναυλωτών να ξοδέψουν περισσότερα καθώς έβγαιναν από μια καραντίνα και διέθεταν και περισσότερο χρήμα για να ξοδέψουν.

Για όλους αυτούς τους λόγους διεθνώς και στη χώρα μας πήγε πολύ καλά η αγορά σκαφών και στις νοικιάσεις και στις πωλήσεις, σημειώνει ο Σκουλικίδης.

Για τους ιδίους λόγους αναμένεται μια εξίσου αν όχι ακόμη καλύτερη χρονιά το 2022 καθώς τώρα θα ταξιδεύουν και πολύ περισσότεροι.

Ωστόσο, όσο λαμπερός και εάν φαντάζει ο συγκεκριμένος κλάδος δεν παύει να έχει και προβλήματα, όπως η μειωμένη ανταγωνιστικότητά που διαθέτουν τα 5.500 σκάφη που φέρουν ελληνική σημαία έναντι των υπολοίπων της ΕΕ.

Προς αυτή την κατεύθυνση απαιτούνται, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, νομοθετικές παρεμβάσεις που θα τη θωρακίσουν από τον μη υγιή και αθέμιτο ανταγωνισμό.

Οπως λένε οι ίδιοι, η χώρα μας βρίσκεται σε ανοδικό τουριστικό κύμα και ιδιαίτερα στο γιότινγκ υπάρχουν χιλιάδες σκάφη που ελλιμενίζονται στη Μεσόγειο που θέλουν να έρθουν στην Ελλάδα πιέζοντας για ειδικά προνόμια.

ΤΟ «ΑΓΚΑΘΙ» ΤΟΥ ΦΠΑ. «Το κύριο πρόβλημα είναι η έλλειψη υποδομών και μαρινών. Απαιτείται ενίσχυση των νόμιμων επαγγελματιών και όχι η ενθάρρυνση όσων προσδοκούν ευκαιριακά κέρδη και προκαλούν αθέμιτο ανταγωνισμό.

Αισθανόμαστε υπερήφανοι όταν κυματίζει η γαλανόλευκη στα 5.500 σκάφη και ακόμη πιο υπερήφανοι όταν τα πλοία με την ελληνική σημαία, που αποτελούν τον μεγαλύτερο στόλο επαγγελματικών σκαφών, φτάνουν στο Αγαθονήσι, το Καστελλόριζο, τη Γαύδο» λέει ο Στελλιάτος.

Κινδυνεύουμε από τον ανταγωνισμό άλλων χωρών ακόμη και την Αλβανία που αναπτύσσεται τελευταία, αναφέρει από την πλευρά του ο Σκουλικίδης.

Μεγάλο ανταγωνιστικό μειονέκτημα είναι το ύψος του ΦΠΑ. Η χώρα μας έχει ΦΠΑ 24% όταν οι γειτονικές μας χώρες που είναι εκτός της ΕΕ έχουν μηδενικό ΦΠΑ.

«Δεν πρέπει η Ελλάδα να γίνει ξέφραγο αμπέλι, χρειάζεται όμως ένα λογικό πλαίσιο» λέει ο Σκουλικίδης ενώ τονίζει ιδιαίτερα την ανάγκη να μη επιτραπεί η ενοικίαση επαγγελματικών σκαφών με ξένη σημαία, εφόσον η εταιρεία δεν έχει ελληνική επαγγελματική άδεια, ή έστω υποκατάστημα στη χώρα μας.

Να σημειωθεί ότι η αγορά των σκαφών αναψυχής αποτελεί το 1,5% – 2% του ΑΕΠ ενώ απασχολεί περίπου 5.000 έλληνες ναυτικούς και καταβάλλει περίπου 50 εκατ. ΦΠΑ και πάνω από 30 εκατ. ευρώ τον χρόνο στο ΝΑΤ.