Τι προσδοκά η Αθήνα από τη Διάσκεψη για τη Λιβύη στο Παρίσι

Να παγιώσει τη θέση της στο «τραπέζι» διεθνών συνομιλιών που αφορούν την ευρύτερη περιοχή επιδιώκει η ελληνική διπλωματία. Η πρώτη πρόσκληση της Αθήνας στη Διάσκεψη για τη Λιβύη στο Παρίσι – σε επίπεδο πρωθυπουργού – εκτιμάται ως μια πρώτη αναγνώρισή της ως παράγοντα περιφερειακής σταθερότητας, που μπορεί να έχει ρόλο στην πορεία σταθεροποίησης της Λιβύης, ως ένας από τους πλέον κοντινότερους γείτονές της. Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προσέρχεται στη σημερινή διάσκεψη, συνοδευόμενος από τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια, με τη σταθερή θέση της Αθήνας υπέρ της διεξαγωγής των εκλογών στη Λιβύη στις 24 Δεκεμβρίου, της αποχώρησης όλων των ξένων δυνάμεων και μισθοφόρων και της πλήρους εφαρμογής της Συμφωνίας Εκεχειρίας της 23ης Οκτωβρίου 2020.  Η επίτευξη συμφωνίας όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα των εκλογών αλλά και την αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων είναι στους διακηρυγμένους στόχους της Διάσκεψης του Παρισιού, στις λεπτομέρειες των οποίων θα πρέπει να συμφωνήσουν οι συμμετέχοντες, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι το κείμενο συμπερασμάτων είχε ήδη «κλειδώσει» από χθες το βράδυ σε επίπεδο διπλωματικών συμβούλων των ηγετών. Αρμόδιες πηγές ανέφεραν ότι τα όσα «έκλεισαν» χθες δύσκολα θα αλλάξουν, σημειώνοντας ότι όποια χώρα το επιθυμεί έχει μόνο το περιθώριο να εκφράσει τις «επιφυλάξεις» της.

Ερωτηματικό παραμένει ποια θα είναι η στάση της Τουρκίας, η οποία επιχειρεί συστηματικά να υπονομεύσει τις εκλογές και να επηρεάσει τις εξελίξεις, θέλοντας να διατηρήσει τις δυνάμεις της και την επιρροή της στη Λιβύη. Παρά τις αρχικές δηλώσεις του τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι η Αγκυρα δεν θα λάβει μέρος στη Διάσκεψη του Παρισιού, επικαλούμενος τη συμμετοχή της Ελλάδας και της Κύπρου, η Τουρκία αποφασίστηκε να δώσει τελικά το «παρών», υποβαθμίζοντας ωστόσο σημαντικά τη συμμετοχή της. Στη διάσκεψη, όπως ανακοινώθηκε από το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, θα συμμετάσχει εκ μέρους της Αγκυρας ο υφυπουργός Εξωτερικών Σεντάτ Ονάλ.

ΤΟ ΠΑΡΑΝΟΜΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ. Η υπόθεση της Λιβύης έχει για την Ελλάδα και μία ακόμα ιδιαίτερα σημαντική παράμετρο, καθώς η Αθήνα επιδιώκει την ακύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου που υπεγράφη το 2019. Μια διαδικασία που, όπως έχει πρόσφατα αναγνωρίσει ο Δένδιας, δεν πρέπει να θεωρείται από κανένα μια εύκολη υπόθεση ακόμα και μετά τις εκλογές στη Λιβύη. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ξεκαθαρίσει δε ο ίδιος κατά την επίσκεψή του στην Τρίπολη ότι παράνομες συμφωνίες που στοχεύουν στη δημιουργία τετελεσμένων, όπως το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δεν επηρεάζουν μόνο την Αθήνα, αλλά θα είχαν συνέπειες και στις σχέσεις της Λιβύης με την ΕΕ.

Η ελληνική πλευρά διατηρεί σχέσεις με όλες τις πλευρές στη Λιβύη, έχοντας ήδη δώσει «ψήφο εμπιστοσύνης» και στη μεταβατική Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, τόσο με την επίσκεψη του Πρωθυπουργού, όσο και με την επαναλειτουργία της πρεσβείας στην Τρίπολη, τη λειτουργία του προξενείου στη Βεγγάζη, καθώς και την πρόσφατη επιχειρηματική αποστολή υπό τον υφυπουργό Εξωτερικών Κώστα Φραγκογιάννη.

ΤΑΥΤΙΣΗ ΜΕ ΕΛΒΕΤΙΑ. Το θέμα της Λιβύης τέθηκε επί τάπητος και κατά τη χθεσινή επίσκεψη του Νίκου Δένδια στη Βέρνη, όπου είχε συνάντηση με τον ελβετό ομόλογό του Ιγκνάσιο Κασίς, καθώς η Ελβετία μετέχει στη διάσκεψη, με τους δύο υπουργούς Εξωτερικών να καταγράφουν ταύτιση απόψεων στο ζήτημα της εφαρμογής του διεθνούς δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ. Αξίζει να σημειωθεί ότι ενόψει και της σημερινής συνάντησης για την κατάσταση στη Λιβύη αναλυτές υπογραμμίζουν ότι, πέρα από το τι θα συμφωνηθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αυτό που έχει σημασία στο τέλος για τη σταθεροποίηση της Λιβύης είναι το τι θα πράξει η κάθε δύναμη στο πεδίο. Τα βλέμματα όλων δε στρέφονται στην Τουρκία και στο αν θα επιλέξει να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις της διεθνούς κοινότητας ή εάν θα συνεχίσει το παιχνίδι της αποσταθεροποίησης, καθώς και στο ποιες πολιτικές δυνάμεις θα συνταχθούν μαζί της.