H ρύθμιση της πίεσης και τα αντιυπερτασικά ασπίδα για το Alzheimer

Η νόσος Alzheimer είναι η συνηθέστερη διαταραχή άνοιας με ποσοστό που αναλογεί στο 60%-70% των συνολικών περιστατικών. Η αυξημένη επίπτωση της νόσου σε συνδυασμό με την παρατηρούμενη προοδευτική απώλεια μνήμης και τον περιορισμό των υπόλοιπων λειτουργιών του εγκεφάλου είναι οι λόγοι που η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα αναζητά συνεχώς νέες στρατηγικές και θεραπείες που να μπορούν να καθυστερήσουν την εμφάνιση των συμπτωμάτων της ή έστω να μειώσουν τη νευροπαθολογία της.

Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ορισμένα αντιυπερτασικά φάρμακα μπορεί να έχουν προστατευτική  δράση  έναντι της νόσου. Μάλιστα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χρήση οποιουδήποτε αντιυπερτασικού συνδέεται με 18% μειωμένο κίνδυνο της νόσου, 22% μείωση στα σωμάτια Lewy και 40% μείωση στα επίπεδα της πρωτεΐνης TDP-43, η οποία έχει συσχετιστεί με διάφορες νευροεκφυλιστικές ασθένειες. Αν και το όφελος αυτό  ήταν ιδιαίτερα εμφανές με τη χρήση των διουρητικών, βρισκόμαστε ακόμα σε πρώιμα στάδια. Στο πλαίσιο της μελέτης, σε 3.315 άτομα – με μέσο όρο ηλικίας τα 81,7 έτη – εξετάστηκε η δράση όλων των διαθέσιμων αντιυπερτασικών φαρμάκων καθώς και ορισμένες συνδυαστικές θεραπείες. Φαίνεται ότι η σωστή ρύθμιση της πίεσης στα επίπεδα 120-130 mmHg για νεαρότερους των 65 ετών και μεταξύ 130-140 mmHg για τους άνω των 65, προσφέρει το μεγαλύτερο όφελος. Στα επίπεδα αυτά δημιουργείται  μια προστατευτική ασπίδα για τον οργανισμό, καθώς η πολύ υψηλή πίεση μπορεί να βλάψει τα αιμοφόρα αγγεία και η πολύ χαμηλή πίεση μπορεί να συμβάλει στη μη επαρκή αιμάτωση. Παράλληλα, φάνηκε ότι επηρεάζει άμεσα και τους μηχανισμούς του νευροεκφυλισμού που συνδέονται με τη νόσο Alzheimer. Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και τα ευρήματα μιας άλλης πρόσφατης μελέτης. Οι ερευνητές συνέκριναν τη χρήση  μιας  αντιυπερτασικής ουσίας, της  ομάδας των διυδροπυριδινών και ενός εικονικού φαρμάκου σε 44 συμμετέχοντες με ήπια προς μέση βαρύτητα Alzheimer.

Με τη βοήθεια μαγνητικής τομογραφίας διαπίστωσαν πως η ροή του αίματος στον ιππόκαμπο – το κέντρο μνήμης και εκμάθησης του εγκεφάλου – αυξήθηκε κατά 20% στα άτομα που έλαβαν το συγκεκριμένο φάρμακο συγκριτικά με τα άτομα που έλαβαν το εικονικό και αυτό μεταφράσθηκε σε περιορισμό της προόδου της νόσου. Συμπερασματικά, η αντιυπερτασική φαρμακευτική θεραπεία ρυθμίζοντας σωστά την πίεση μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο της νόσου Alzheimer καθώς και των λοιπών νευροεκφυλιστικών εγκεφαλικών νόσων.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Αθηνών