Πολιτικές πίσω από την πανδημία

Πέρυσι, αφετηρία της διάδοσης ήταν η διαδήλωση τη μέρα της απόφασης του δικαστηρίου για τη Χρυσή Αυγή. Φέτος, τα πράγματα ήταν πιο κλασικά: η περιφρόνηση στα μέτρα της Πολιτείας στις τελετές για τον πολιούχο της Θεσσαλονίκης, Αγιο Δημήτριο, η συρροή πιστών χωρίς μάσκες και η αδιαφορία μεγάλου μέρους των ιερωμένων να κάνουν τις σωστές υποδείξεις, είναι βέβαιο ότι λειτούργησε ως θρυαλλίδα στη διάδοση του κορωνοϊού. Οι απίστευτα μεγάλοι αριθμοί μολύνσεων που πλέον μετράμε καθημερινά, ο συνωστισμός στα νοσοκομεία, η αύξηση των διασωληνωμένων και των θανάτων τείνουν πλέον να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Και να ακυρώσουν μια πολιτική σύνεσης μηνών, που στηρίχτηκε στη δωρεάν παροχή εμβολίων και στη διευκόλυνση από την κρατική γραφειοκρατία, όσων το επιθυμούσαν, να προστατευτούν.

Ο,τι ζούμε αυτές τις μέρες είναι το αποτέλεσμα της ανοχής στα πολλά μικρά καπετανάτα που υπονόμευσαν τη θέληση της πλειονότητας που έκανε τα εμβόλια και τηρούσε τα μέτρα. Στις πολλές μικρές ιδιαιτερότητες, στους πολλούς περίφημους εξαιρετισμούς. Η κυβέρνηση, σε μεγάλο βαθμό, κάποια στιγμή παραιτήθηκε από την επιθετική επιβολή της νομιμότητας και, δι’ αυτής, της προστασίας της δημόσιας υγείας. Πιθανότατα, η κυβέρνηση φοβήθηκε μήπως της καταλογιστούν αυταρχικές συμπεριφορές, άλλωστε ο συνδικαλισμός και η Αριστερά έκαναν τα πάντα για να στηρίξουν τους δημόσιους υπαλλήλους που επέλεγαν να μην εμβολιαστούν – και πάντα εξέφραζαν αλληλεγγύη στους ανεμβολίαστους υγειονομικούς, η αμέλεια των οποίων γνωρίζουμε καλά πόσα προβλήματα είχε προκαλέσει στην προηγούμενη έξαρση της πανδημίας.

Σίγουρα, επίσης, η κυβέρνηση φοβήθηκε να τα βάλει με τις διάφορες εκδοχές των «ψεκασμένων» αντιεμβολιαστών, από τον φόβο μήπως τροφοδοτήσει αντιδράσεις που θα μπορούσαν να αναδείξουν πολιτικά υποκείμενα και να επιτρέψουν την ανάδειξη πολιτικών ηγετών, οι οποίοι θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη σημερινή εικόνα σταθερότητας του πολιτικού σκηνικού. Οι εκλογές με απλή αναλογική, ούτως ή άλλως, επιτρέπουν σε πολλά λουλούδια να προσπαθήσουν να ανθίσουν και, σίγουρα, μια σύγκρουση με την κυβέρνηση στο όνομα ενός ζωτικού ζητήματος για διάφορους που έχουν πειστεί είτε ότι τα εμβόλια απειλούν την υγεία μας είτε ότι έχουν φτιαχτεί για να μας ελέγξουν. Η πολιτική της κυβέρνησης τους τελευταίους μήνες είναι προσανατολισμένη πρωτίστως σε αυτή την προτεραιότητα: να μην επιτραπεί να δημιουργηθούν πουθενά συνθήκες σύγκρουσης, που μπορούν να τροφοδοτήσουν συνθήκες δημιουργίας κινημάτων με πολιτικές στοχεύσεις.

Διότι η κυβέρνηση έχει καταλάβει ότι μια κρίσιμη μάζα ψηφοφόρων, που εκφράζεται είτε από δεξιά είτε από τα αριστερά, είναι (όπως είχε πει ο καθηγητής Κας Μούντε, μιλώντας στο πρόσφατο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών) αντικρατική. Για τους μεν οπαδούς θεωριών συνωμοσίας από τα δεξιά, το κράτος θέλει να μας χειραγωγήσει για να απαρνηθούμε την ταυτότητά μας, θέλουν (όπως το έλεγε ο μακαρίτης Χριστόδουλος) «να μας κάνουν κιμά». Για τους αριστερούς αντίστοιχους, ο αντικρατισμός τείνει να ταυτιστεί με τις αντιεξουσιαστικές ιδεολογίες, που επίσης καταλήγουν σε καταγγελίες για αλλοτρίωση και για υποταγή.

Σήμερα όμως όλα αυτά είναι δευτερεύοντα. Αυτό που έχει σημασία είναι η απομόνωση των αρνητών του εμβολίου από την κοινότητα, δηλαδή από τις κοινωνικές συναναστροφές. Και η πίεση στους λάιτ αντιεμβολιαστές, να σπεύσουν να κάνουν τα εμβόλια. Σε κάθε περίπτωση, το σίγουρο είναι ένα: μπλέξαμε πάλι.