Μετά τους ηγέτες, ο λόγος στα κεφάλαια

Οι πρώτες δύο ημέρες της διάσκεψης COP26 των Ηνωμένων Εθνών, η οποία πραγματοποιείται στη Γλασκώβη, ανήκαν αναμφίβολα στους ηγέτες των χωρών οι οποίοι συμμετείχαν σε αυτήν. Πράγματι, κάπου 115 επικεφαλής κρατών και κυβερνήσεων πραγματοποίησαν παρεμβάσεις – άλλοι για να εκφράσουν τη δέσμευσή τους για μεγαλύτερη συνεισφορά (όπως οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαίοι), άλλοι για να ζητήσουν μεγαλύτερη βοήθεια προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης και να ανταποκριθούν στην «πράσινη μετάβαση» (κυρίως οι εκπρόσωποι των πιο φτωχών χωρών) και ορισμένοι για να αιτιολογήσουν την παράταση χρόνου που έχουν δώσει στους εαυτούς τους όσον αφορά την επίτευξη των αναγκαίων στόχων (όπως Κίνα και Ινδία).

Από χθες, πάντως, το ενδιαφέρον μετατοπίστηκε από το «ποιοι» στο «πώς» και «με ποια μέσα». «Ο βασικός στόχος των συνομιλιών στο πλαίσιο της COP26 είναι να διασφαλιστούν επαρκείς δεσμεύσεις σε εθνικό επίπεδο για την περικοπή της εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου – κυρίως από τα ορυκτά καύσιμα – ώστε να αποτραπούν οι χειρότερες κλιματικές καταστροφές περιορίζοντας την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου. Το πώς, όμως, θα γίνουν πράξη αυτές οι δεσμεύσεις, ειδικά στον αναπτυσσόμενο κόσμο, είναι κάτι που βρίσκεται στη φάση της επεξεργασίας. Πάνω από όλα δε, θα απαιτηθούν πολλά χρήματα», όπως χαρακτηριστικά σημειώνει το Reuters στην ανάλυσή του.

Με «μαέστρο» τον Μαρκ Κάρνεϊ. Οχι τυχαία, λοιπόν, την… μπαγκέτα του μαέστρου στην «πράσινη ορχήστρα» κρατά ένας άνθρωπος ο οποίος θεωρείται – και είναι – από τους πλέον έμπειρους στον κόσμο των αγορών. Πρόκειται για τον Μαρκ Κάρνεϊ, πρώην διοικητή των κεντρικών τραπεζών δύο εκ των πιο πλούσιων χωρών του πλανήτη, αμφοτέρων μελών της ομάδας του G7: του Καναδά (από το 2008 ως το 2013) και του Ηνωμένου Βασιλείου (2013-2020).

Ο Κάρνεϊ ηγείται της αποκαλούμενης Χρηματοοικονομικής Συμμαχίας της Γλασκώβης για το Απόλυτο Μηδέν, στην οποία έχουν δηλώσει συμμετοχή περισσότεροι από 450 όμιλοι – τράπεζες, funds κ.λπ. – που διαχειρίζονται το μυθικό ποσό των 130 τρισ. δολαρίων. Προκειμένου να υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης, αξίζει να σημειωθεί ότι τα κεφάλαια αυτά, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% εκείνων που διαχειρίζεται ο χρηματοοικονομικός κλάδος και αποτελούν τη βασική «δεξαμενή» των επενδύσεων σε ολόκληρο τον πλανήτη, είναι μιάμιση φορά μεγαλύτερα από το παγκόσμιο ΑΕΠ! Δεν αποκλείεται, μάλιστα, να αυξηθούν περαιτέρω, καθώς τον περασμένο Απρίλιο, όταν και ανακοινώθηκε η ίδρυση της Συμμαχίας, έφταναν τα 70 τρισ.

«Η επιτάχυνση της διαδικασίας μετάβασης στην καθαρή ενέργεια και τις άλλες βιώσιμες υποδομές, έτσι ώστε να αποτρέψουμε τις χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, θα απαιτήσει τρισεκατομμύρια δολάρια – πιθανώς κοντά στα 100 τρισ. Το μεγαλύτερο μέρος από αυτά θα πρέπει να προέλθει από τον ιδιωτικό τομέα, ειδικά μετά το τεράστιο πλήγμα που κατάφερε η πανδημία στους προϋπολογισμούς των κυβερνήσεων», σημειώνει ο Κάρνεϊ σε άρθρο του στο Bloomberg, το οποίο φέρει την υπογραφή και του ιδιοκτήτη του και συμπροέδρου πλέον της Συμμαχίας Μάικλ Μπλούμπεργκ.

«Ιδιωτικοποίηση» της κλιματικής πολιτικής. Δεν συνιστά υπερβολή, λοιπόν, ο ισχυρισμός του Κένεθ Χάαρ, του μη κερδοσκοπικού ινστιτούτου Corporate Europe Observatory, με έδρα τις Βρυξέλλες, ότι αυτό που συμβαίνει στην COP26 «είναι κατά βάση η ιδιωτικοποίηση κρίσιμων πλευρών της διεθνούς κλιματικής πολιτικής». Το σίγουρο, σε κάθε περίπτωση, είναι πως η μετάβαση στην «πράσινη οικονομία» αντιμετωπίζεται από τους ισχυρούς των αγορών ως ένα νέο Ελντοράντο που υπόσχεται σημαντικά κέρδη. Το αναγκαίο μετά του ωφελίμου…

Στην αντεπίθεση Κίνα και Ρωσία. «Πιστεύω ότι ήταν σοβαρό σφάλμα της Κίνας που δεν ήρθε», ενώ ο Σι Τζινπίνγκ «έχασε την ευκαιρία να επηρεάσει ανθρώπους σε όλον τον κόσμο», δήλωσε ο Τζο Μπάιντεν σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε κατά το πέρας της παρουσίας του στην COP26. «Πρόκειται για ένα τεράστιας σημασίας ζήτημα και αυτοί (οι Κινέζοι) γύρισαν την πλάτη. Πώς μπορούν να το κάνουν αυτό και να διεκδικούν έναν οποιονδήποτε ηγετικό ρόλο;» πρόσθεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, απηχώντας και δηλώσεις που έχουν κάνει κορυφαίοι ευρωπαίοι αξιωματούχοι.

Οπως ήταν αναμενόμενο, τα σχόλια αυτά δεν έμειναν αναπάντητα από το Πεκίνο. «Οι πράξεις είναι πιο σημαντικές από τα λόγια», δήλωσε ο εκπρόσωπος της κινεζικής διπλωματίας Ουάνγκ Ουενμπίν. Επέκρινε δε τα «κούφια λόγια» του Μπάιντεν και ισχυρίστηκε πως η χώρα του είναι αυτή που επενδύει περισσότερο από κάθε άλλη στις πηγές καθαρής ενέργειας.

Αντίδραση υπήρξε, όμως, και από την πλευρά της Ρωσίας, η οποία επίσης επικρίθηκε για τη μη παρουσία του Βλαντίμιρ Πούτιν στη διάσκεψη της Γλασκώβης. «Δεν συμφωνούμε», είπε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, για να προσθέσει ότι οι ενέργειες της Ρωσίας κατά της υπερθέρμανσης του πλανήτη «είναι συνεπείς, προσεκτικές και σοβαρές».