Η ΕΕ δεν «πληρώνει», ο Ζάεφ την… «πληρώνει»

Από την επόμενη κιόλας ημέρα των εκλογών της 15ης Ιουλίου 2020, όταν κατέστη σαφές ότι ο Ζόραν Ζάεφ και οι Σοσιαλδημοκράτες θα διέθεταν οριακή πλειοψηφία στη νέα Βουλή (62 εδρών σε σύνολο 120, μαζί με τα συνεργαζόμενα αλβανικά κόμματα), το ερώτημα δεν ήταν εάν, αλλά πότε θα εκδηλωθεί η κυβερνητική κρίση. Αυτό συνέβη, τελικώς, το βράδυ της Κυριακής όταν, υπό το βάρος της βαριάς ήττας στις δημοτικές εκλογές – χάθηκαν Σκόπια, Μπίτολα, Οχρίδα, Κουμάνοβο και άλλες πόλεις, με το αντιπολιτευόμενο VMRO-DPMNE να κερδίζει συνολικά 42 δήμους, έναντι 16 του κυβερνώντος SDSM και 10 του αλβανικού DUI – ο νυν πρωθυπουργός υπέβαλε την παραίτησή του.

Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι η αναμέτρηση της Κυριακής δεν ήταν παρά η ιδανική ευκαιρία για τον Ζάεφ – ο οποίος βρίσκεται στην κυβέρνηση από το 2017 – προκειμένου να υλοποιήσει μια απόφαση την οποία είχε λάβει εδώ και καιρό. Οχι μόνο εξαιτίας των πολιτικών συσχετισμών, αλλά και διότι δεν έλαβε χείρα βοηθείας από εκεί που θα περίμενε – και που όντως θα μπορούσε να αποδειχθεί καταλυτική: Από την ΕΕ, που επιμένει να κρατά τις πόρτες της κλειστές για τη Βόρεια Μακεδονία, χωρίς μάλιστα ορατή διέξοδο από το τούνελ.

Η αλήθεια, μάλιστα, είναι ότι κατά την πρόσφατη σύνοδο κορυφής με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, όχι απλώς δεν βγήκε «λευκός καπνός», αλλά διαλύθηκαν και οι τελευταίες αυταπάτες. Διότι μπορεί τυπικά αυτή που ασκεί βέτο στην έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων να είναι η Βουλγαρία – η οποία, παρεμπιπτόντως, επίσης δεν έχει καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση μετά τις εκλογές του περασμένου Ιουλίου… – ουσιαστικά όμως η ευθύνη ανήκει στους ισχυρούς, όπως η Γαλλία και, δευτερευόντως, η Γερμανία.

Η αιτία είναι απλή: Μην έχοντας κατορθώσει να λύσουν τις μεταξύ τους διαφορές και να αποφασίσουν προς τα πού θα οδεύσει η ΕΕ και πώς, το τελευταίο που θέλουν είναι να αποκτήσουν και άλλους εταίρους στα… πόδια τους, ειδικά καθώς θα ζητούν διαρκώς χρήματα. Ετσι, εμφανίζονται «αχάριστοι» απέναντι στον Ζάεφ, μην αναγνωρίζοντας τη συμβολή του για την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών και αρνούμενοι να του δώσουν το αντάλλαγμα που του υποσχέθηκαν.

Με βάση όλα τα παραπάνω, ο Ζάεφ επέλεξε την παραίτηση – μην επιθυμώντας, εκτός των άλλων, να συνεχίσει να χρεώνεται την εσωτερική κατάσταση στη χώρα του. Εκεί όπου μετά την αποτυχημένη διαχείριση της πανδημίας και την καθυστέρηση στους εμβολιασμούς (για τα οποία επίσης φέρει ευθύνες η ΕΕ), υπάρχει σαφής επιδείνωση της οικονομίας και διόγκωση της ανεργίας.

Τι προβλέπει το Σύνταγμα. Πλέον, όταν ο Ζάεφ υποβάλει επίσημα την παραίτησή του, ο πρόεδρος της Βουλής ενημερώνει σχετικά τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, Στέβο Πενταρόφσκι. Αυτός, με τη σειρά του, ξεκινά τις διερευνητικές εντολές, δίνοντας την εντολή για σχηματισμό κυβέρνησης στον υποψήφιο πρωθυπουργό του κόμματος είτε των κομμάτων που δύνανται να εξασφαλίσουν πλειοψηφία.

Στη συνέχεια, εντός 20 ημερών, ο εντολοδόχος πρωθυπουργός υποχρεούται να καταθέσει στη Βουλή το πρόγραμμα και τη σύνθεση της κυβέρνησής του και να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης. Σε περίπτωση που οι διερευνητικές εντολές αποτύχουν, τότε το πιθανότερο είναι η προκήρυξη πρόωρων εκλογών.