Διάλογος με {LF}τον Ερντογάν;

Για την επίλυση των προβλημάτων με την Τουρκία το ευκταίον είναι ο διάλογος. Στο παρελθόν υπήρξε μια διαμάχη στην Ελλάδα αν θα έπρεπε η Ελλάδα να συναινέσει σε αυτήν την επιλογή. Αλλοι είπαν ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να γίνουν θέμα συζήτησης τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας. Αλλοι δήλωσαν έτοιμοι για διάλογο αλλά μόνο σε ορισμένα θέματα και όχι για ό,τι προτείνει η Τουρκία. Αλλοι τολμούν έναν διάλογο εφ’ όλης τής ύλης.

Εγώ προσωπικά ήμουν μεταξύ της δεύτερης και τρίτης πρότασης! Νομίζω ότι από τη φύση μου είμαι συμβιβαστικός και μου αρέσει ο διάλογος. Ή μπορεί και να είμαι ένας δειλός που δεν θέλει συγκρούσεις, και γι’ αυτό είμαι έτοιμος να κάνω υποχωρήσεις. (Δεν μπορούμε να ξέρουμε τι συμβαίνει στο ασυνείδητό μας.) Πιστεύω ότι πολλές πολιτικές μας αποφάσεις δεν είναι αποτέλεσμα μόνο κάποιας ανάλυσης αλλά και της ιδιοσυγκρασίας μας ή της ιδεολογίας μας.

Σήμερα δεν θέλω διάλογο με τον Ερντογάν. Βασικά επειδή ο διάλογος δεν θα γίνει με την Τουρκία αλλά με ένα άτομο που είναι απόλυτα κυρίαρχο και παίρνει όλες τις αποφάσεις. Και τι το κακό αν είναι ακόμη και έτσι, θα ρωτούσε κάποιος.

Επειδή ξέρουμε ότι ο Ερντογάν έχει εργαλειοποιήσει την εξωτερική πολιτική και τη χειρίζεται για την προσωπική του επιβίωση. Δεν επιζητεί μια λύση η οποία υποχρεωτικά θα περιλάμβανε εκατέρωθεν υποχωρήσεις και συμβιβασμούς. Χρειάζεται νίκες για να προβάλλει την ισχύ και αποφασιστικότητά του.

Ο Ερντογάν πιέζεται από τον μικρό του συνέταιρο, τον εθνικιστή Μπαχτσελή, και αυτό είναι μια επιπλέον αιτία που δεν του επιτρέπει να είναι συμβιβαστικός. Χωρίς τον Μπαχτσελή δεν μπορεί να υπάρξει η εξουσία του Ερντογάν, ο δε Μπαχτσελή ξέρει ότι αν «συμβιβαστεί» με τους Ελληνες δεν υπάρχει λόγος για την πολιτική του ύπαρξη. Σε αυτήν τη συγκυρία ο «διάλογος» διαφέρει από τα διλήμματα των προηγούμενων δεκαετιών.

Αλλά αυτά τα θεωρητικά επιβεβαιώνονται και από την πρακτική. Ο Ερντογάν ήταν αυτός που τόλμησε και επιχείρησε να λύσει το κουρδικό θέμα με διάλογο. Μέχρι τότε το κατεστημένο ή το «βαθύ κράτος» ήταν υπέρ της στρατιωτικής λύσης. Ξεκίνησε ο διάλογος με τους Κούρδους με καλές προοπτικές στη δεκαετία του 2010.

Αλλά όταν ο Ερντογάν έχασε τις εκλογές (7 Ιουνίου 2015) άλλαξαν τα πάντα. Εγκατέλειψε τον διάλογο, συμμάχησε με την Ακροδεξιά και δρομολόγησε τη στρατιωτική λύση. Είδαμε έναν διωγμό των Κούρδων που ακόμη συνεχίζεται. Επωφελήθηκε πολύ από αυτήν τη στροφή. Με σύμμαχο τον Μπαχτσελή κέρδισε τις επόμενες εκλογές (1 Νοεμβρίου 2015). Η εθνικιστική στροφή ανέβασε τα ποσοστά του από το 41% στο 50%. Με άλλα λόγια ο διάλογος δεν τον ωφέλησε.

Εκτοτε προσπαθεί να δείξει ότι είναι «εθνικά» ασυμβίβαστος. Οχι μόνο κατά της Ελλάδας αλλά γενικά, σχεδόν με όλους. Πιστεύει ότι αυτό τον ωφελεί. Η αξιωματική αντιπολίτευση δεν αποτελεί εγγύηση για συμβιβαστικές λύσεις αλλά τουλάχιστον δεν λειτουργεί σπασμωδικά για προσωπικά συμφέροντα. Ενας σημερινός διάλογος θα ήταν από ανώφελος μέχρι επικίνδυνος φέρνοντας στην επιφάνεια πολλές και νέες διαφωνίες. Ας ευδοκιμήσουν πρώτα οι διερευνητικές συνομιλίες.

Ο Ηρακλής Μήλλας είναι εκδότης