Aμερικανο-τουρκικό παζάρι βλέπει η Αθήνα

Τη διάθεση των ΗΠΑ να δείξουν στην Τουρκία ότι οι αμερικανο-τουρκικές σχέσεις θα υπάγονται σε κανόνες με σαφή όρια, έδειξε ακόμα μία φορά ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν, κατά τη συνάντηση που είχε με τον τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Ρώμη. Το τετ α τετ παρακολούθησε και η Αθήνα, που επισήμως δεν σχολιάζει. Οι διπλωμάτες, ωστόσο, βλέπουν μία αναμενόμενη προσπάθεια τήρησης ισορροπιών, παράλληλα με μηνύματα και προειδοποιήσεις.

Η συνάντηση Μπάιντεν – Ερντογάν στη Ρώμη ακολούθησε το διπλωματικό θρίλερ με τις απειλές του τούρκου προέδρου για την απέλαση 10 πρεσβευτών της Δύσης, μεταξύ των οποίων και των ΗΠΑ. Ο εκτροχιασμός αποφεύχθηκε με μία «διπλωματική» λύση που επένδυσε στην «εποικοδομητική ασάφεια», όταν οι 10 πρεσβευτές δήλωσαν ότι σέβονται και τηρούν το άρθρο 41 της Σύμβασης της Βιέννης για το διπλωματικό πρωτόκολλο, σχετικά με τη μη παρέμβαση στα εσωτερικά του κράτους στο οποίο υπηρετούν. Με τη Δύση να δείχνει ότι κάνει ένα «ανώδυνο» βήμα πίσω, καθώς ακόμα δεν έχει λάβει αποφάσεις ρήξης με την Αγκυρα και δη η Ουάσιγκτον.

Η εκτόνωση της κρίσης με τους 10 πρεσβευτές ήταν αυτή που εκτιμάται και στην Αθήνα ότι άνοιξε τον δρόμο για τη συνάντηση Μπάιντεν – Ερντογάν. Διπλωματικές πηγές τονίζουν ότι η συνάντηση, που ανακοινώθηκε τελευταία στιγμή, δεν έλυσε τα ζητήματα, ωστόσο έδωσε μία ακόμα παράταση, τονίζοντας ότι ο «διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες» και αυτές θα αποκαλυφθούν το επόμενο διάστημα. Σε αυτό το επόμενο διάστημα θα φανεί αν και τι επιπτώσεις θα έχει το αμερικανο-τουρκικό παζάρι και στα ζητήματα που αφορούν Ελλάδα και Κύπρο. Διπλωμάτες εκτιμούν ότι για τις ΗΠΑ η αντίστροφη μέτρηση, όσον αφορά τον Ερντογάν, έχει ξεκινήσει και η Ουάσιγκτον μέχρι το τέλος έχει επιλέξει μία κατά το δυνατό διαχείριση που δεν θα της κοστίσει και δεν θα παραδώσει την Αγκυρα στη Μόσχα.

Οι λιγότερο αισιόδοξοι σημειώνουν ότι η συνάντηση έδειξε ότι ο Ερντογάν στην πραγματικότητα δεν είναι «απομονωμένος», καθώς οι ΗΠΑ θέλουν ηρεμία στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία ήταν στα θέματα που συζητήθηκαν, προκειμένου να επικεντρωθούν στα ζητήματα της Κίνας. Κάποιοι βλέπουν διάθεση από τις ΗΠΑ ακόμα και για υποχωρήσεις, με πρώτη τη συναίνεση Μπάιντεν για τη συνάντηση. Εστω και αν ο Ερντογάν αναγνωρίζεται πλέον ως ένας «δύσκολος σύμμαχος», με πολλούς εχθρούς και στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Η ελληνική διπλωματία, όπως τονίζει σε κάθε ευκαιρία ο Νίκος Δένδιας, δεν θέλει μία απομονωμένη και ανεξέλεγκτη Τουρκία, αλλά μια Τουρκία «που ασπάζεται το Διεθνές Δίκαιο, που ασπάζεται τις αξίες που προηγουμένως συζητήσαμε. Μια χώρα με εκσυγχρονιστική ευρωπαϊκή πορεία». Ωστόσο, όπως σημειώνει ο υπουργός Εξωτερικών, «για να μιλήσω για αυτή την Τουρκία, πρέπει να δημιουργηθεί αυτή η Τουρκία».