Η «Κραυγή» των 21.110 ευρώ στο Μουσείο Μουνκ

Αν σε ένα κτίριο 13 ορόφων μπορεί κάποιος να αγοράσει ένα διαμαντένιο δαχτυλίδι αξίας 21.110 ευρώ (από το κατάστημα δώρων)… Αν συναντήσει εφήβους να κάνουν σκέιτμπορντ στον περιβάλλοντα χώρο και συνεννοούνται με το ίδιο emoji (μια κραυγή) για το σημείο που θα συναντηθούν στο εσωτερικό του ιδιαίτερου αρχιτεκτονήματος αξίας 279 εκατ. ευρώ… Αν στους ορόφους του μπορεί να δει από έργα τέχνης ως την αναπαράσταση ενός σπιτιού στο μεταίχμιο του 19ου και 20ου αιώνα κι αν αντί για επιγραφή στην πρόσοψή του υπάρχει μόνο ένα Μ, τότε δεν βρίσκεται σε ένα συνηθισμένο μουσείο, αλλά στο ολοκαίνουργιο κτίριο που είναι αφιερωμένο στον Εντβαρντ Μουνκ.

Πρόκειται για έναν ελαφρώς κεκλιμένο πύργο που κατασκευάστηκε για να τιμήσει τη ζωή και το έργο του σπουδαίου νορβηγού καλλιτέχνη, αλλά μέσα στις πρώτες κιόλας ημέρες λειτουργίας του έχει καταφέρει να προκαλέσει πολλές… κραυγές. Αντίδραση ναι μεν όχι ιδιαιτέρως θετική, αλλά διόλου μη αναμενόμενη, καθώς συνάδει με το περιεχόμενο του μουσείου.

Την ώρα λοιπόν που ανοίγει ένας καινούργιος χώρος, κατάλληλος για να φιλοξενεί ευρύχωρα 26.700 έργα τέχνης, ο διεθνής Τύπος κάνει λόγο για «έναν δυσοίωνο γκρίζο πύργο στην προκυμαία του Οσλο» και για «ένα στρατιωτικό παρατηρητήριο που ελέγχει το φιορδ». «Θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα φιλόξενο κατακόρυφο σύμβολο», λέει ο ισπανός αρχιτέκτονας που σχεδίασε το συγκρότημα των 13 ορόφων, Χουάν Χερέρος. «Μπορεί να μη συνάδει με τον περιβάλλοντα χώρο που διακρίνεται για τους χαμηλούς τόνους του, αλλά πιστεύαμε ότι η πόλη χρειαζόταν ένα τοπόσημο για αυτόν τον εκπληκτικό καλλιτέχνη», δηλώνει στη βρετανική εφημερίδα «Γκάρντιαν».

Πάνω από μια δεκαετία στα σκαριά και υπό τη σκιά έντονων πολιτικών αντιπαραθέσεων σχετικά με το κόστος, τη μορφή και τη θέση του, το μουσείο είναι πλέον μια πραγματικότητα και διεκδικεί τη θέση του στο στερέωμα της τέχνης ως ένα από τα μεγαλύτερα μονοθεματικά μουσεία σε παγκόσμιο επίπεδο. Διαθέτει τετραπλάσιους χώρους από ό,τι το μουσείο της δεκαετίας του 1960 στο Τόγιεν (2 χλμ. μακριά) το οποίο και αντικατέστησε. Πέντε θεματικές εκθέσεις παρουσιάζουν τις πολλές πτυχές του έργου του Μουνκ, καθώς εκτίθενται μνημειακών διαστάσεων έργα του, ξυλογαφίες, οι πρώτες απόπειρες για σέλφι με μια μηχανή Κόντακ το 1902, μια αναπαράσταση του σπιτιού και του εργαστηρίου του με κάθε λεπτομέρεια: από τα πινέλα και τις παλέτες του, ως τη συσκευή οξυγόνου που τον βοηθούσε να αντιμετωπίζει το βαρύ αναπνευστικό πρόβλημα που τον ταλαιπωρούσε.

«ΑΠΟΛΥΤΟΣ ΣΤΑΡ». Και βεβαίως δεν θα μπορούσε να λείπει ο απόλυτος σταρ από το μουσείο, η περίφημη «Κραυγή». Υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας οι τρεις διαφορετικές εκδοχές του διάσημου πίνακα – ζωγραφική, κραγιόν και λιθογραφία – βρίσκονται κρεμασμένες σε ένα αμυδρά φωτισμένο χώρο στον έβδομο όροφο, αλλά μόνο μία είναι κάθε φορά ορατή. Οι άλλες δύο παραμένουν κρυμμένες πίσω από μαύρες πόρτες κι όταν έρχεται η σειρά τους αποκαλύπτονται για μια ώρα.

Ωστόσο δεν είναι λίγοι εκείνοι που κάνουν λόγο για έναν χώρο που παραπέμπει σε αεροδρόμιο με γκρίζα δάπεδα, γυάλινα κιγκλιδώματα, ψυχρές επενδύσεις από ατσάλι και πλέγμα αλουμινίου που απωθούν τον επισκέπτη. «Είμαι της γενιάς που έχει καταναλώσει πάρα πολλά οριζόντια μουσεία. Εμείς αντίθετα θέλαμε να κάνουμε έναν παράδεισο για τους επιμελητές, όπου η τέχνη είναι ο πρωταγωνιστής», λέει ο αρχιτέκτονας, την ώρα που έρχεται αντιμέτωπος με τη σφοδρή κριτική μιλά για ένα μουσείο φτιαγμένο με όρους εμπορικού κέντρου.