Ενα βήμα {CR}πριν από την υποψηφιότητα ο Παπανδρέου

Η δήλωσή του για τα σαράντα χρόνια από την πρώτη νίκη του ΠΑΣΟΚ, το 1981, θεωρείται προαναγγελία της απόφασής του: «18 Οκτώβρη 2021: αφετηρία νέων αγώνων για να οικοδομήσουμε μια προοδευτική προοπτική, να οδηγήσουμε με σιγουριά τη χώρα σε ένα μέλλον με μεγάλες προκλήσεις, αλλάζοντας οριστικά τη μοίρα του ελληνικού λαού». Σ’ αυτές τις φράσεις συνοψίζεται, χωρίς να λέγεται, η βασική «γραμμή» του Γιώργου Παπανδρέου στον δρόμο για τις εσωκομματικές κάλπες: η απόφαση σταδιακής επαναφοράς της σοσιαλδημοκρατίας στο επίκεντρο των πολιτικών εξελίξεων, ακολουθώντας την πορεία των μεγαλύτερων σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων στην Ευρώπη.

Για να φτάσουμε όμως μέχρι εκεί πρέπει να προηγηθεί η ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του – και αυτή δεν ήρθε χθες, παρά τον συμβολισμό της ημέρας που έκανε πολλούς να πιστέψουν ότι ο πρώην πρωθυπουργός θα την αξιοποιούσε. Αντιθέτως, μετά την ολοκλήρωση των ραντεβού του, διά ζώσης ή μέσω skype, με τους υποψηφίους που δεν είδε μέσα στο Σαββατοκύριακο, ο Παπανδρέου αρκέστηκε στη δήλωση αυτή, που λειτουργεί και ως χρησμός. Πλέον, είναι εμφανές πως η επίσημη ανακοίνωση μετρά ώρες, με έμπειρα στελέχη να εκτιμούν πως με τις συναντήσεις και τη φημολογία που αυτές προκάλεσαν, πολύ δύσκολα μπορεί πια να κάνει πίσω, ακόμα κι αν έχει δεύτερες σκέψεις. Στο επίκεντρο έχει μπει πια και η διαδικασία, με τα πρώτα τηλεφωνήματα οργανωτικής ενεργοποίησης να έχουν ήδη γίνει – κι αυτό παρότι, αντί να επιλέξει να καταθέσει τις 5.000 υπογραφές από τα μέλη του κόμματος, πολύ πιθανόν ο πρώην πρωθυπουργός να προτιμήσει την ανακήρυξή του μέσα από τη στήριξη του 15% της Κεντρικής Επιτροπής, δηλαδή με 45 υπογραφές κεντρικών στελεχών. Φαίνεται, δε, πως ένα αξιοσημείωτο κομμάτι συνδικαλιστών, αλλά και στελέχη του Οργανωτικού του κόμματος, θα ταχθούν υπέρ του το επόμενο διάστημα, βοηθώντας στο στήσιμο ενός νέου μηχανισμού. Επί της ουσίας, άλλωστε, το παπανδρεϊκό σύστημα, οργανωτικό και πολιτικό, υπολειτουργούσε εντός του πλαισίου του ΚΙΝΑΛ, ήταν λίγο – πολύ ξεχαρβαλωμένο. Τις τελευταίες ώρες οι οργανωτικές συζητήσεις έχουν τον πρώτο λόγο, ακόμα κι αν θεωρείται (για τα δεδομένα Παπανδρέου) πως «βιάζονται», γιατί έχουν να καλύψουν σημαντικό χαμένο έδαφος. Σε πολιτικό επίπεδο, θεωρείται βέβαιο πως πριν από την επίσημη ανακοίνωση, ο πρώην πρωθυπουργός θα έχει επικοινωνία με την πρόεδρο του κόμματος Φώφη Γεννηματά, ώστε να την ενημερώσει για τις αποφάσεις του.

ΤΕΝΤΩΜΕΝΑ ΝΕΥΡΑ. Η αιφνιδιαστική εμφάνιση του Γιώργου Παπανδρέου φέρνει πολλών ειδών αντιδράσεις, τόσο σε επίπεδο βουλευτών (κάποιοι εκ των οποίων, όπως ο Γιώργος Καμίνης, εμφανίζονται να τον στηρίζουν ανοιχτά) όσο και σε επίπεδο στελεχών. Μαζί με εκείνους που την υποδέχονται θερμά ως λυτρωτική κίνηση για την επόμενη ημέρα και τις διπλές εθνικές κάλπες που έρχονται, υπάρχουν και εκείνοι που φοβούνται πως το επόμενο διάστημα θα είναι ένα διάστημα έντονης εσωκομματικής πόλωσης, που θα ξυπνήσει πάθη που είχαν καταλαγιάσει στον χώρο τα προηγούμενα χρόνια και παράλληλα θα ανασύρει τα φαντάσματα της διάσπασης που το 2015 στοίχισε στο κόμμα – με εκατέρωθεν αντεγκλήσεις το επόμενο διάστημα. Ενδεικτικό είναι πως τα μάτια στράφηκαν και στην πλευρά του Ευάγγελου Βενιζέλου, ο οποίος ωστόσο σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ μόνο άγγιξε το ζήτημα των διαδικασιών εκλογής στο Κίνημα Αλλαγής. «Εχω λόγο αλλά δεν υπάρχει ισχυρότερος λόγος από τη σιωπή» είπε χαρακτηριστικά. «Το μόνο που έχω να πω είναι ότι βασική προϋπόθεση για να κάνει κανείς πολιτική είναι να διατηρεί τη σοβαρότητά του και ως εκ τούτου εύχομαι καλή επιτυχία στη διαδικασία που, κατά το καταστατικό του, οργανώνει τώρα το ΚΙΝΑΛ».

Δεν κάνουν πίσω. Στο πεδίο των υπόλοιπων υποψηφίων, η στρατηγική πλέον αλλάζει, καθώς ελάχιστοι έχουν πια αμφιβολία για την κάθοδο του Παπανδρέου. Οπως φάνηκε από τη συνομιλία του πρώην πρωθυπουργού με τον Ανδρουλάκη, ο ευρωβουλευτής φιλοδοξεί να εκπροσωπήσει το «αίτημα ανανέωσης» που υπάρχει στον κεντροαριστερό χώρο, προφανώς και με ηλικιακό κριτήριο. Ο Ανδρέας Λοβέρδος έχει ήδη επιλέξει μια ξεκάθαρη στρατηγική απέναντι στο ενδεχόμενο καθόδου του Παπανδρέου: «Ευπρόσδεκτος ο Παπανδρέου, αλλά, αν δεν θέλει να κατέβει, να μας το πει γρήγορα» ανέφερε χαρακτηριστικά κατά την επίσκεψή του στη Ζάκυνθο. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως τόσο για τον έναν όσο και για τον άλλον η απόφαση του Παπανδρέου δεν θα επηρεάσει τη δική τους υποψηφιότητα. Σκληρή στάση, δηλαδή στάση μη απόσυρσης, φαίνεται πως θέλουν να κρατήσουν τόσο ο Χάρης Καστανίδης όσο και ο Παύλος Γερουλάνος, οι οποίοι ωστόσο θα έχουν πιο δύσκολη αποστολή, καθώς η εκλογική τους δεξαμενή είναι πιο κοντά στου πρώην πρωθυπουργού. Κανονικά συνεχίζει, τουλάχιστον μέχρι τώρα, τη συλλογή υπογραφών και ο Παύλος Χρηστίδης, ενώ η δήλωση του Βασίλη Κεγκέρογλου μετά τη συνάντησή του με τον Γιώργο Παπανδρέου περί νέων δεδομένων δείχνει ότι ο γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Κινήματος Αλλαγής πολύ πιθανόν να αποσυρθεί μετά την αναμενόμενη ανακοίνωση του πρώην πρωθυπουργού.

Σε κάθε περίπτωση, οι υπόλοιποι υποψήφιοι δείχνουν πως δεν θα κάνουν εύκολη την επιλογή Παπανδρέου – σίγουρα δεν θα διευκολύνουν την εκλογική διαδικασία για εκείνον. Οι κατ’ ίδιαν συζητήσεις, άλλωστε, δεν είχαν σε όλες τις περιπτώσεις το ίδιο περιεχόμενο, αλλά κατέληγαν στην ίδια συνθήκη: σε ένα είδος διερευνητικών επαφών τόσο για το σήμερα όσο και την επόμενη ημέρα της παράταξης. Στις περισσότερες φορές, η κουβέντα με τον Παπανδρέου άγγιξε το ενδεχόμενο καθόδου του, περισσότερο ή λιγότερο ξεκάθαρα. Σε κάθε περίπτωση, θιασώτες της επιλογής Παπανδρέου λένε πως ακόμα και για εκείνους που δεν σκέφτονται να αποσυρθούν, όσο πιο πολλές παπανδρεϊκές γέφυρες έχουν τόσο πιο πολλά εμπόδια θα βρουν στην κάλπη της 5ης Δεκεμβρίου.

ΟΣΟΙ ΠΗΓΑΝ ΣΤΟΝ ΣΥΡΙΖΑ. Ενα από τα βασικά ερωτήματα για τον πρώην πρωθυπουργό είναι η σχέση του με τον ΣΥΡΙΖΑ – και, μαζί, η σχέση του από εδώ και πέρα με τα στελέχη του περιβάλλοντός του που αποχώρησαν από το Κίνημα Αλλαγής για μια θέση στα ψηφοδέλτια του ΣΥΡΙΖΑ ή στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο του Αλέξη Τσίπρα. Για όσους εντός του ΚΙΝΑΛ στηρίζουν την κάθοδο Παπανδρέου το ενδεχόμενο επιστροφής αυτών των στελεχών, που σήμερα είναι βουλευτές της αξιωματικής αντιπολίτευσης, για παράδειγμα, μοιάζει μάλλον με σενάριο φαντασίας – καθώς ένα ΚΙΝΑΛ με τον Παπανδρέου πρόεδρο στοχεύει περισσότερο στους ψηφοφόρους που αποχώρησαν από το ένα κόμμα για το άλλο και όχι σε τέτοιες περιπτώσεις στελεχών. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, και από την άλλη πλευρά δεν δείχνουν διαθέσεις επιστροφής – στελέχη που κάποτε ήταν πολύ κοντά στον Παπανδρέου ξεκαθαρίζουν πως έχουν πρόθεση να παραμείνουν στον ΣΥΡΙΖΑ, θεωρώντας πως ο τρόπος να αντιμετωπίσουν μια ενδεχόμενη επικράτηση Παπανδρέου είναι η εκ νέου απόπειρα πασοκοποίησης του ΣΥΡΙΖΑ.