Εξήντα χρόνια από τη σφαγή των Αλγερινών στον Σηκουάνα

Παρίσι, 17 Οκτωβρίου του 1961. Σε πέντε μήνες, οι συμφωνίες του Εβιάν θα βάλουν τέλος στον πόλεμο της Αλγερίας. Ακόμη όμως δεν φαίνεται φως στην άκρη του τούνελ. Το αλγερινό Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (FLN) έχει ενισχύσει τις επιθέσεις εναντίον αστυνομικών στη Γαλλία, η κυβέρνηση Ντε Γκωλ έχει επιβάλει νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας στους αλγερινούς κατοίκους της Γαλλίας, το FLN απαντά διοργανώνοντας μια μεγάλη νυχτερινή διαδήλωση. Συμμετέχουν δεκάδες χιλιάδες Αλγερινοί. Η καταστολή είναι «άγρια, βίαιη, αιματηρή». Η αστυνομία πυροβολεί εναντίον του πλήθους, διαδηλωτές σπρώχνονται στον Σηκουάνα και πνίγονται, κάπου 12.000 άλλοι συλλαμβάνονται. Η επίσημη ανακοίνωση μιλάει για μόλις τρεις νεκρούς, η μετέπειτα ιστορική έρευνα για εκατοντάδες. Θα περάσουν όμως 40 χρόνια για να τοποθετήσει ο δήμος του Παρισιού, το 2001, μία αναμνηστική πλάκα για τα θύματα. Αλλα έντεκα για να παραδεχθεί ο τότε πρόεδρος της Γαλλίας, ο Φρανσουά Ολάντ, το 2012, ότι έλαβε χώρα η σφαγή. Και ακόμα εννέα για να μιλήσει ο νυν πρόεδρος, ο Εμανουέλ Μακρόν, στην 60ή επέτειό της, για «ασυγχώρητα για τη Γαλλική Δημοκρατία εγκλήματα», που «διαπράχθηκαν εκείνη τη νύχτα υπό τη διοίκηση του Μορίς Παπόν», του διαβόητου διοικητή της αστυνομίας του Παρισιού (1958-1967) που καταδικάστηκε το 1998 για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, αφού πρώτα αποκαλύφθηκε τη δεκαετία του 1980 ως συνεργάτης των Ναζί επί Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Δίνοντας το παρών το Σάββατο σε τελετή στη μνήμη των θυμάτων στη γέφυρα Μπεζόν του Σηκουάνα, ο Μακρόν έγινε επίσης ο πρώτος πρόεδρος της Γαλλίας που παρευρίσκεται σε μνημόσυνο για τους νεκρούς εκείνης της ημέρας – σε μια αντίστοιχη τελετή παρευρέθη χθες, για πρώτη φορά, και ο αστυνομικός διοικητής του Παρισιού. Ο (σοβαρός) γαλλικός Τύπος αναγνωρίζει πως ο γάλλος πρόεδρος έχει ξεκινήσει «ένα πρωτοφανές έργο μνήμης» σε ό,τι αφορά τον πόλεμο της Αλγερίας, επιθυμώντας πρωτίστως να «κοιτάξει την Ιστορία κατά πρόσωπο», όπως έκανε στη Ρουάντα αναγνωρίζοντας τις «ευθύνες» της Γαλλίας στη γενοκτονία των Τούτσι. Μιλώντας όμως για μια «άγρια, βίαιη, αιματηρή» καταστολή (από την ανακοίνωση του Ελιζέ προέρχονται τα εισαγωγικά), τη νύχτα της 17ης Οκτωβρίου του 1961, κάνοντας λόγο για «ασυγχώρητα εγκλήματα […] υπό τη διοίκηση του Μορίς Παπόν» κατάφερε να ενοχλήσει και τη γαλλική Αριστερά και τη γαλλική (ακρο)Δεξιά. Η πρώτη καλωσόρισε μεν τα «βήματα» του γάλλου προέδρου, τον κατηγόρησε ωστόσο πως «έπαιξε με τις λέξεις» χωρίς να αναγνωρίσει πραγματικά, όπως θα έπρεπε, ένα «κρατικό έγκλημα». Η δεύτερη έκανε λόγο για «ποινικοποίηση της ιστορίας της Γαλλίας» κατηγορώντας τον Μακρόν αφενός ότι δεν στηλίτευσε τα εγκλήματα του FLN και  αφετέρου ότι κάνει «μονομερείς μετάνοιες» προς την Αλγερία εν μέσω έντασης στις διμερείς σχέσεις – σε μια εποχή που εκείνη «μας προσβάλλει καθημερινά», όπως χαρακτηριστικά δήλωσε η Μαρίν Λεπέν. Απαραίτητη σημείωση: ο ίδιος ο Εμανουέλ Μακρόν προκάλεσε πρόσφατα την οργή της Αλγερίας κατηγορώντας το «πολιτικο-στρατιωτικό σύστημά» της ότι σερβίρει στον λαό μια «επίσημη ιστορία» που «δεν στηρίζεται σε αλήθειες» αλλά σε έναν λόγο μίσους προς τη Γαλλία.