Κρας τεστ Καραμανλή – Μητσοτάκη

Η όλη ΝΔ ήταν εκεί, κάτω από την τέντα που στήθηκε στον κήπο του Ιδρύματος Κωνσταντίνος Καραμανλής την Τετάρτη το απόγευμα. Το κόμμα βροντοφώναξε την ενότητά του, λέγανε και ξαναλέγανε οι πιστοί του. Ο ανιψιός του ιδρυτή εκφώνησε μια κομψή παρέμβαση με θέμα τον προσανατολισμό του. Ο νυν αρχηγός έδειξε ότι υπολογίζει την παρακαταθήκη της καραμανλικής πτέρυγάς του. Και οι λάτρεις των πολιτικών κουτσομπολιών δεν άντεξαν να μην κάνουν μια σύγκριση του πρωθυπουργικού κι αρχηγικού μοντέλου που ενσαρκώνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης με εκείνο που λάνσαρε ο Κώστας Καραμανλής. Οχι τόσο για λόγους ουσίας, αλλά έτσι, για χάρη των παλιών καιρών, επειδή η κόντρα «Καραμανλήδων και Μητσοτάκηδων» ήταν κάποτε ένα από τα πιο χοτ εσωκομματικά θέματα της Κεντροδεξιάς.

ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ. Για τους ρεαλιστές της πολιτικής ανάλυσης που δεν ανήκουν στη ΝΔ, οι ιδεολογικές διαχωριστικές γραμμές μεταξύ των δύο -ισμών της, καραμανλισμού και μητσοτακισμού, ήταν πάντα κάπως θολές. Η κεντρική στόχευση που επιλέχθηκε στις θητείες της δεύτερης γενιάς των εκπροσώπων των σημαντικότερων γαλάζιων τζακιών στηρίζει την άποψή τους. Ο Καραμανλής ο νεότερος ως αρχηγός προσπάθησε να εκφράσει τον λεγόμενο μεσαίο χώρο προκειμένου να αυξήσει τα εκλογικά ποσοστά της ΝΔ. Στην εποχή του ο παραπάνω νεολογισμός περιέγραφε αυτό που σήμερα αποκαλείται ευθέως «κεντρώος χώρος». Ο Μητσοτάκης, πάλι, από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε τα ηνία έθεσε σαν στόχο τη διεύρυνση προς το Κέντρο – αν και οι άσπονδοι φίλοι της διακυβέρνησής του του καταλογίζουν πια ως έγκλημα καθοσιώσεως ότι προτιμά τις κεντροαριστερές μεταγραφές απ’ το να τηρήσει την κομμματική επετηρίδα.

Αμφότεροι λοιπόν, σύμφωνα με έμπειρους νεοδημοκράτες, έβλεπαν εκλογικό – και φυσικά κυβερνητικό – μέλλον για το κόμμα τους στην ίδια πλευρά του πολιτικού φάσματος. Απλά ο ένας έμενε στη ρητορική, ενώ ο άλλος φροντίζει να ανανεώνει και το στελεχιακό δυναμικό.

ΤΑ ΑΚΡΑ. Οι φαν, βέβαια, του Κώστα Καραμανλή ισχυρίζονται πως εκείνος έδινε μεγαλύτερη σημασία στην «κοινωνική διάσταση της Κεντροδεξιάς». Και διατείνονται ότι όσο καθόταν στην προεδρική καρέκλα δεν ανεχόταν τα άκρα μέσα στους κόλπους της ΝΔ. Για του λόγου τους το αληθές, επικαλούνται τη διαγραφή του Γιώργου Καρατζαφέρη. Οι υποστηρικτές του Μητσοτάκη, από την άλλη, μπορούν να αντιτείνουν πως ο πρόεδρος που μεσολάβησε μεταξύ των δύο έβαλε τη φυλή των πούρων δεξιών στο κέντρο της νεοδημοκρατικής σκηνής – την κατέστησε, με άλλα λόγια, υπολογίσιμη εσωκομματική δύναμη, παρόλο που στα νεοκαραμανλικά χρόνια ήταν μάλλον περιθωριακή.

ΤΟ… ΣΤΥΛ. Οι μεγαλύτερες διαφορές τους, πάντως, καταγράφονται στο κυβερνητικό τους στυλ. Η πιο τρανταχτή εικονογραφείται με τους μπλε φακέλους. Για τον τωρινό Πρωθυπουργό ο προγραμματισμός του νομοθετικού έργου, η στοχοθεσία κάθε υπουργείου και ο τακτικός έλεγχος της απόδοσης των υπουργών παρουσιάζονται ως θεμέλια του επιτελικού κράτους που θέλει να οικοδομήσει. Ταυτόχρονα, οι συνεδριάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου γίνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Στα χρόνια της πρωθυπουργίας του Καραμανλή, από την άλλη, τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου μαζεύονταν γύρω από το δρύινο τραπέζι του σπάνια. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις του είχαν ισχυρούς υπουργούς – η πιο χαρακτηριστική περίπτωση ήταν φυσικά του Γιώργου Σουφλιά. Στα μητσοτακικά κυβερνητικά σχήματα το στενό πρωθυπουργικό επιτελείο, όσοι δηλαδή κατοικοεδρεύουν στο Μαξίμου, βρίσκονται σε θέση ισχύος. Οι κακές γλώσσες, εντός κι εκτός συμπολίτευσης, λένε πως οι υπουργοί συνήθως δεν καλούνται να θέσουν τις προτεραιότητες των υπουργείων τους, αντίθετα τους ζητείται κυρίως να υλοποιήσουν πολιτικές που σχεδιάζονται στην έδρα της κυβέρνησης.

ΟΙ ΠΡΟΩΡΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ. Σε ένα τέτοιο κρας τεστ αξίζει να συμπεριληφθεί κι η στάση τους απέναντι σε ένα πρωθυπουργικό προνόμιο, το αποκλειστικό δικαίωμα κάθε επικεφαλής κυβέρνησης να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Το 2007 ο τότε πρωθυπουργός αποφάσισε να καταφύγει νωρίτερα στη λαϊκή ετυμηγορία, φρονώντας ότι η εκλογική μοίρα τού επιφυλάσσει μια άνετη επικράτηση επί του Γιώργου Παπανδρέου. Η κίνηση είχε ερμηνευτεί ως ξεκάθαρος τακτικισμός, μια και η συνταγματική λήξη της κυβερνητικής θητείας ήταν σε έξι μήνες κι η κοινοβουλευτική πλειοψηφία των 165 εδρών έδινε στη ΝΔ τη δυνατότητα να περάσει τον προϋπολογισμό του 2008 – παρότι αυτός θα έπρεπε να περιλαμβάνει μειώσεις κοινωνικών δαπανών ώστε να περιοριστεί το δημοσιονομικό έλλειμμα. Οι μεγάλες πυρκαγιές με τους 84 νεκρούς στην προεκλογική περίοδο χάλασαν τη νεοδημοκρατική βόλτα στο πάρκο κι ο Καραμανλής ναρκοθέτησε τη δεύτερη θητεία του με μια Κοινοβουλευτική Ομάδα μόλις 152 βουλευτών.

Η πιθανότητα ενός εκλογικού αιφνιδιασμού εκ μέρους του Μητσοτάκη επανέρχεται διαρκώς στη δημόσια κουβέντα – με όσους επιχειρηματολογούν υπέρ του να υιοθετούν παρόμοιο σκεπτικό με αυτούς που είχαν εισηγηθεί πρόωρες κάλπες πριν από δεκατέσσερα χρόνια. Ο καθ’ ύλην αρμόδιος να τις προκηρύξει σήμερα, όμως, διαψεύδει κατηγορηματικά τα σενάρια σε κάθε ευκαιρία, επιμένοντας πως θα εξαντλήσει την τετραετία και ομνύοντας στην ανάγκη σταθερών εκλογικών κύκλων. Προς το παρόν η πραγματικότητα τον έχει επαληθεύσει.

Αν έπρεπε να συνοψίσει κανείς όσα χωρίζουν Καραμανλή και Μητσοτάκη, θα μπορούσε να πει ότι ο πρώτος σταδιοδρόμησε ως σάρκα από τη σάρκα της ΝΔ, ενώ ο δεύτερος χωρίς να κρύψει την απόσταση που τον χωρίζει από το κόμμα του.