Ισχυρότερη Ελλάδα σημαίνει ισχυρότερο ΝΑΤΟ

Η στενότερη συνεργασία ΗΠΑ – Ελλάδας θα ενισχύσει σίγουρα την ασφάλεια στη Μεσόγειο δηλώνει ο ναύαρχος Τζέιμς Φόγκο ΙΙΙ, διοικητής μέχρι πέρυσι του Αρχηγείου Διοίκησης Συμμαχικής Δύναμης στη Νάπολη. Στην αποκλειστική του συνέντευξη στα «ΝΕΑ» ο διακεκριμένος συνεργάτης του Κέντρου Ανάλυσης Ευρωπαϊκής Πολιτικής (CEPA), ένας εκ των εμπειρότερων στελεχών του ναυτικού των ΗΠΑ και γνώριμός μας από τη συμμετοχή του στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, μιλά ακόμη για την ελληνογαλλική συμμαχία, τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ, την AUKUS και τη σχέση ΗΠΑ – Ευρώπης.

Ελλάδα και η Γαλλία ενίσχυσαν τη στρατηγική τους συμμαχία με νέα συμφωνία, που περιλαμβάνει την εξαγορά γαλλικών φρεγατών. Πώς βλέπετε τη συμφωνία σε σχέση με τη γεωπολιτική δυναμική στην Ανατολική Μεσόγειο, και σε σχέση με το ελληνικό πολεμικό ναυτικό;

Η Ελλάδα είναι ναυτικό έθνος και χρειάζεται ισχυρό Πολεμικό Ναυτικό. Εδώ και καιρό αναζητούσε στήριξη για να ενισχύσει την εθνική της άμυνα και ως σύμμαχος του ΝΑΤΟ, μια ισχυρότερη Ελλάδα σημαίνει ισχυρότερο ΝΑΤΟ. Ελλάδα και Γαλλία κινούνται εντός του δικαιώματός τους να διαπραγματεύονται διμερώς, αλλά ελπίζω ότι θα υιοθετήσουν τους ίδιους στόχους, που υποδεικνύονται από τη νατοϊκή συμμαχία. Σε τελική ανάλυση, χαίρομαι που, μετά από έναν μακρύ διαγωνισμό, οι Ελληνες βαδίζουν προς την παραλαβή των νέων φρεγατών. Ομοίως, μετά τον παροπλισμό των φρεγατών Oliver Hazard Perry, το αμερικανικό Ναυτικό πέρασε μια μακρά και ενδοσκοπική διαδικασία σχετικά με τη μελλοντική ανάγκη των φρεγατών. Μετά από σχεδόν ομόφωνη συναίνεση για την ανάγκη για φρεγάτες, οι ΗΠΑ υιοθέτησαν τον ιταλικό σχεδιασμό FREMM, που θα κατασκευαστεί στο Marinette Marine στο Ουισκόνσιν από τη Fincantieri Marine Group USA. Η νέα αυτή κατηγορία φρεγάτας, η Constellation, θα δώσει στο αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό ακριβώς αυτό που χρειάζεται για να ολοκληρώσει τη ναυτική δύναμη μάχης. Ομοίως, η Ελλάδα θα προσθέσει παρόμοια νέα ικανότητα στον ισχυρό στόλο της. Ανυπομονώ να δω την ημέρα που ελληνικές και αμερικανικές φρεγάτες θα πλεύσουν μαζί σε μελλοντικές αποστολές του ΝΑΤΟ στη Μεσόγειο.

Πρόσφατα υπεγράφη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ελλάδας που θα ενισχύσει περαιτέρω την αμυντική τους συνεργασία. Διασφαλίζει μεγαλύτερη ασφάλεια στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, όπου βλέπουμε εντάσεις από την Τουρκία;

Η Ανατολική Μεσόγειος είναι ζωτικής σημασίας στον στρατηγικό ανταγωνισμό, επειδή είναι πλατφόρμα προβολής ισχύος των ρωσικών ικανοτήτων που αναδύονται από τη Μαύρη Θάλασσα μέσω του Βοσπόρου, της Θάλασσας του Μαρμαρά και των Δαρδανελίων. Είναι επίσης εκεί όπου το Κρεμλίνο, ανιχνεύοντας κενά ή τρωτά σημεία στην αλληλεγγύη της Συμμαχίας, πιθανότατα να δοκιμάσει τις δυνατότητες και την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ. Η Τουρκία, ως γείτονας και ιστορικά, θύμα συχνά της ρωσικής επιθετικότητας, θα πρέπει να είναι μέρος της συζήτησης για την περιφερειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, αλλά η στενότερη συνεργασία ΗΠΑ – Ελλάδας, ιδιαίτερα στον τομέα της ναυτιλίας, θα ενισχύσει σίγουρα την ασφάλεια στη Μεσόγειο βραχυπρόθεσμα.

Δεδομένων των εντάσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και των προθέσεων της Αγκυρας για νέα αγορά S-400, πώς εξηγείτε τη στάση της Τουρκίας; Απομακρύνεται περισσότερο από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ;

Αφενός η Τουρκία μπορεί να είναι ένας προκλητικός και απαιτητικός σύμμαχος, με τις αγορές των S-400 να αποτελούν ένα παράδειγμα για το οποίο έχει χυθεί πολύ μελάνι. Αφετέρου πρέπει να έχουμε υπόψη την ευρύτερη εικόνα και να εκτιμήσουμε καλύτερα τη θέση της Τουρκίας. Η Τουρκία γειτονεύει με τη Ρωσία μέσω της Μαύρης Θάλασσας, έχει πέσει θύμα πολέμων, στην πλευρά του ηττημένου, που έκανε η ρωσική επιθετικότητα για πολλούς αιώνες. Σήμερα, η Τουρκία αντιμετωπίζει μια δυνητικά σημαντική εισροή μεταναστών από τον νότο, το Ιντλίμπ, που θα μπορούσε να επιδεινωθεί εύκολα από τη Μόσχα. Οσον αφορά το ΝΑΤΟ, η Τουρκία πλήρωσε υψηλό τίμημα για την αγορά της ρωσικής τεχνολογίας S-400, συγκεκριμένα την απώλεια πρόσβασης στο πρόγραμμα F-35 – που σίγουρα θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν η τουρκική πολεμική αεροπορία και το πολεμικό Ναυτικό. Δυστυχώς, οι τούρκοι πιλότοι δεν θα έχουν την ευκαιρία να πετάξουν σε αυτήν την εκπληκτική πλατφόρμα λόγω των στρατηγικών επιλογών της Αγκυρας, αλλά είναι κάτι που το έχουμε ξαναδεί. Το συμπέρασμα είναι ότι το ΝΑΤΟ χρειάζεται την Τουρκία και η Τουρκία χρειάζεται το ΝΑΤΟ, οπότε πρέπει να σκεφτούμε εποικοδομητικούς τρόπους για να ξεπεράσουμε τη συζήτηση για τους S-400 και να προχωρήσουμε με συμμαχική αλληλεγγύη.

Πώς πιστεύετε ότι θα εξελιχθεί το NATO καθώς η διαδικασία εκσυγχρονισμού του έχει ξεκινήσει, λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι η Ευρώπη συζητά την ενίσχυση της στρατηγικής της αυτονομίας;

Το ΝΑΤΟ ανέθεσε μια νέα στρατηγική αντίληψη, την πρώτη από το 2010, μετά τις τελικές συστάσεις της ομάδας προβληματισμού του ΝΑΤΟ 2030. Είναι ευπρόσδεκτη εξέλιξη που ελπίζουμε ότι θα θέσει τον στρατηγικό ανταγωνισμό στο επίκεντρο του μελλοντικού σχεδιασμού της συμμαχίας. Θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνει τους ευρωπαίους συμμάχους να ξεφύγουν από τη στρατηγική δυσφορία. Με τη στροφή στον Ειρηνικό, οι αμυντικές δαπάνες των ΗΠΑ στην Ευρώπη είναι απίθανο να αυξηθούν βραχυπρόθεσμα, οπότε οι ευρωπαίοι σύμμαχοι θα πρέπει να σκεφτούν πώς να ενισχύσουν την ετοιμότητα και τις ικανότητες πρώτα από όλα, αλλά και πώς να αντισταθμίσουν βραχυπρόθεσμα κενά ικανοτήτων, που δημιουργούν αποτρεπτικό αποτέλεσμα στο μυαλό των αντιπάλων σε περιοχές ανταγωνισμού, όπως στον αρκτικό βορρά, τη Μαύρη Θάλασσα και την ανατολική Μεσόγειο. Εάν, σε τελική ανάλυση, η στρατηγική αυτονομία ενισχύσει σε πολλούς τομείς την άμυνα και ικανότητα αποτροπής της Ευρώπης και γίνει σε διαβούλευση με όλους τους μόνιμους αντιπροσώπους του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου, τότε θα βοηθήσει στην επίτευξη των προτύπων που θέτει η επόμενη στρατηγική αντίληψη.

Πώς βλέπετε την ιδέα μιας ευρωπαϊκής αμυντικής ένωσης και στρατού σε σχέση με το ΝΑΤΟ;

Αυτό σχετίζεται στενά με την ιδέα της στρατηγικής αυτονομίας, αλλά ο διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες. Το ΝΑΤΟ δεν είναι υπερεθνικός θεσμός αλλά μάλλον πολυεθνικός. Οι σύμμαχοι δεν εγκαταλείπουν την εθνική τους κυριαρχία ως μέλη του ΝΑΤΟ. Η ιδέα μιας ευρωπαϊκής αμυντικής ένωσης ή στρατού υποδηλώνει την παραίτηση από κάποια εθνική εξουσία προς μια υπερεθνική κάτι που είναι ένα σημαντικό βήμα που πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αποφύγουν στο σημερινό κλίμα.

Μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν, αλλά και την AUKUS, υπάρχει στην Ευρώπη αβεβαιότητα για τη δέσμευση των ΗΠΑ έναντι των ευρωπαίων συμμάχων τους.

Οι σύμμαχοι και οι εταίροι πρέπει να παρακολουθούν ενέργειες και όχι απλώς να ακούν λόγια. Η δέσμευση των ΗΠΑ στην Ευρώπη δεν υποχωρεί. Οι ΗΠΑ μόλις δημιούργησαν ένα νέο αρχηγείο του ΝΑΤΟ στο Νόρφολκ της Βιρτζίνια και επανέφεραν τον Δεύτερο Στόλο των ΗΠΑ προς υποστήριξη της Διοίκησης Κοινών Δυνάμεων στο Νόρφολκ.

Οι ΗΠΑ ηγήθηκαν του Exercise Defender 21 στην Ευρώπη το περασμένο καλοκαίρι με 25.000 στρατιώτες. Πραγματοποιήσαμε την τέταρτη επανάληψη της εξαμηνιαίας άσκησης Formidable Shield για την αντιπυραυλική άμυνα της Ευρώπης, εκτοξεύοντας τον SM-3 για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων για τη συλλογική άμυνα των ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Εγκαινίασα την πρώτη άσκηση της Φοβερής Ασπίδας το 2015 ως διοικητής του Εκτου Στόλου, και ήταν από τότε μια μεγάλη επιτυχία, με περισσότερη συμμαχική συμμετοχή και εταίρους και πιο εξελιγμένα σενάρια σε κάθε επόμενη επανάληψη. Ο διοικητής του Εκτου Στόλου and Strike Force NATO ηγήθηκε της 50ης επανάληψης του BALTOPS 21 το περασμένο καλοκαίρι και για πρώτη φορά περιελάμβανε τους τομείς του κυβερνοχώρου και του Διαστήματος.

Τέλος, το Exercise Sea Breeze στη Μαύρη Θάλασσα ήταν το μεγαλύτερο που έγινε ποτέ και εκτελέστηκε σε μια περίοδο έντονης έντασης και δράματος στην Ουκρανία. Ποιος καλύτερος τρόπος για να σταλεί μήνυμα αποφασιστικότητας έναντι της επιθετικής στάσης της Ρωσικής Ομοσπονδίας; Τέλος, η σύναψη της συμφωνίας AUKUS θα πρέπει να πανηγυρίζεται στην Ευρώπη ως ενίσχυση της ασφάλειας των ασιατών εταίρων μας, η οποία σε τελική ανάλυση, θα έχει θετικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και το εμπόριο. Ολα αυτά σημαίνουν καλά για το μέλλον της Συμμαχίας και των εταίρων μας.