Ο ρόλος της ασφάλισης στη μείωση της θνητότητας από καρκίνο

Ενα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στη θεραπευτική του καρκίνου είναι η ισότητα στην πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες για την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία της νόσου. Το ζήτημα αυτό αφορά προφανώς τις διαφορές ανάμεσα στις πιο εύρωστες οικονομικά και τις πιο φτωχές χώρες, αλλά και τις διαφοροποιήσεις που υπάρχουν στα συστήματα υγείας κάθε χώρας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής είναι η χώρα του δυτικού κόσμου όπου το φαινόμενο αυτό είναι πλέον έκδηλο. Πριν από 10 χρόνια η κυβέρνηση Ομπάμα αύξησε το ποσοστό των ατόμων που μπορούσαν να λάβουν κρατική ασφάλεια υγείας. Μελέτες που έχουν γίνει έκτοτε έχουν δείξει ότι αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία μείωσε τον αριθμό των ανασφάλιστων πολιτών και αύξησε το ποσοστό των διαγνώσεων καρκίνου σε αρχικά στάδια.

Πρόσφατα ανακοινώθηκε στο περιοδικό JNCI: Journal of the National Cancer Institute η πρώτη μελέτη που διερεύνησε την επίπτωση της αλλαγής της νομοθεσίας στη θνητότητα από καρκίνο. Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα από 25 πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών, έξι που προχώρησαν σε εφαρμογή της επέκτασης της δημόσιας ασφάλειας υγείας και 19 που ανέβαλλαν την εφαρμογή της νομοθεσίας. Οι ερευνητές ανέλυσαν τα δεδομένα ενηλίκων 20-64 ετών που πέθαναν από καρκίνο στις παραπάνω πολιτείες πριν από τη θέσπιση του νόμου (περίοδος 2007-2009) είτε μετά από αυτόν (περίοδος 2012-2016). Τα στοιχεία καταδεικνύουν μείωση της θνητότητας από καρκίνο σε όλες τις πολιτείες πιθανότατα ως συνέπεια της προόδου στη θεραπευτική του καρκίνου που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια. Η μείωση όμως ήταν σημαντικά μεγαλύτερη (7,7% έναντι 6,3%) στις πολιτείες εκείνες που εφάρμοσαν άμεσα τον νόμο για την επέκταση της δημόσιας ασφάλειας υγείας. Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι περισσότεροι από 5.000 θάνατοι από καρκίνο αποφεύχθηκαν την πενταετία 2012-2016 εξαιτίας του νέου νόμου.

Περαιτέρω ανάλυση των δεδομένων ανά τύπο καρκίνου έδειξε ότι υπήρξε στατιστικά σημαντική μείωση στη θνητότητα από καρκίνο παγκρέατος, πιθανώς λόγω της μικρής προσδόκιμου επιβίωσης της νόσου. Για άλλα νεοπλάσματα, όμως, όπως του μαστού, του πνεύμονα και του τραχήλου της μήτρας δεν αναδείχθηκε αντίστοιχη σημαντική μεταβολή.

Συμπερασματικά, η επέκταση του δημοσίου συστήματος ασφάλισης υγείας στις ΗΠΑ φαίνεται ότι συνέβαλε θετικά στη μείωση της θνητότητας από καρκίνο στη χώρα. Εχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δειχθεί με πιο πρόσφατα δεδομένα ότι η μείωση αυτή είναι συνεχής.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ