Δύο «πρωταγωνιστές» για τον Γιάννη Μόσχο

Από την περασμένη Παρασκευή ο θεατρικός χώρος – και όχι μόνο – υποδέχθηκε την είδηση για την επιλογή του Γιάννη Μόσχου ως νέου καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου. Η επιλογή από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη μετά την εισήγηση της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης και Επιλογής που είχε συσταθεί για την αξιολόγηση των υποψηφιοτήτων έπειτα από μια ανοιχτή πρόσκληση ενδιαφέροντος. Ο Γιάννης Μόσχος παραλαμβάνει, λοιπόν, τη σκυτάλη από την Ερι Κύργια που τους τελευταίους μήνες είχε οριστεί από το υπουργείο ως μεταβατική καλλιτεχνική διευθύντρια. Παράλληλα είναι ο πρώτος επικεφαλής της πρώτης κρατικής σκηνής που αναδεικνύεται από το νέο νομοθετικό πλαίσιο και όχι από απευθείας ανάθεση. Με αφορμή την επιλογή του το «ΝΣυν» απευθύνθηκε στον Αργύρη Ξάφη και τον Θάνο Τοκάκη, τους δύο πρωταγωνιστές του Γ. Μόσχου στην καλοκαιρινή παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου «Φοίνισσες». Οι δύο ηθοποιοί μιλούν για την προσωπική τους επαφή με τον σκηνοθέτη, την κουλτούρα που αυτός εκπέμπει και τι περιμένουν στο Εθνικό Θέατρο.

Αργύρης Ξάφης

«Οι πρόβες μαζί του έχουν γέλιο και χαρά»

Γνώρισα τον Γιάννη Μόσχο στο θέατρο Αμόρε. Ηταν από τους ανθρώπους που δούλευαν για πολλά χρόνια εκεί. Από τότε έβλεπα πολλές δουλειές του αλλά δεν είχαμε δουλέψει ποτέ μαζί. Πάντα ανανεώναμε μια φιλική υπόσχεση να συνεργαστούμε, όταν βρεθεί μια ιδανική συνθήκη. Αυτό έγινε φέτος, μετά από τουλάχιστον 20 χρόνια. Ετσι γνώρισα πιο κοντά τον Γιάννη μέσα στη δουλειά ως ηθοποιός. Είναι ένας άνθρωπος απίστευτα ευγενικός, από τους πιο ευγενικούς που έχω γνωρίσει στο θέατρο, χωρίς να χάνει ταυτόχρονα το χιούμορ, τη ζωντάνια του και τον τρόπο που ένας σκηνοθέτης πρέπει να σε ενεργοποιεί πάνω στη σκηνή. Θεωρώ ότι ο Γιάννης, χωρίς να χάσει το ηθικό του, και με δεδομένο το «τραύμα» του κορωνοϊού για όλους μας, κατάφερε και έφτιαξε μια ομάδα. Εφερε κοντά ανθρώπους που δεν γνωρίζονταν, εμψύχωσε κι έδωσε χαρά σε αυτό το πράγμα. Θεωρώ ότι την αντίστοιχη λειτουργία της χαράς και της επούλωσης θα τη δώσει και στο Εθνικό. Είναι κάτι το οποίο μπορεί να κάνει – όσο τον έχω γνωρίσει. Από εκεί και πέρα θεωρώ ότι όλος ο κόσμος που στοιχειωδώς τον γνωρίζει στο θέατρο, ξέρει ότι μιλάμε για έναν πολύ ακέραιο χαρακτήρα που είναι καλή επιλογή στις δεδομένες συνθήκες.

Είναι ένας άνθρωπος ο οποίος καταλαβαίνεις αμέσως ότι δεν είναι περαστικός στη δουλειά κι έχει διαβάσει, έχει μελετήσει πολύ. Οι επιλογές του δεν γίνονται στην τύχη και γίνονται μετά από σοβαρή σκέψη. Ταυτόχρονα δεν είναι ένας άνθρωπος που έχει επενδύσει ούτε στο όνομά του.

Είναι ένας πολύ τρυφερός άνθρωπος. Δεν αισθάνεσαι καμία στιγμή ότι σε σπρώχνει, σε βιάζει προς κάποια κατεύθυνση. Ισα-ίσα οι πρόβες όταν ψάχνεις τον ρόλο σου ή τη στιγμή, έχουν χαρά, έχουν γέλιο μέσα, έχουν στιγμές μελέτης και εμβάθυνσης. Επίσης ο Γιάννης είναι πάρα πολύ καλός στο κομμάτι το τεχνικό, που είναι κι αυτό απαραίτητο, στην οργάνωση των σκηνών και στο στήσιμο μιας ολόκληρης παράστασης. Ξέρει αυτό το πράγμα να το ενορχηστρώνει και νομίζω ότι αυτό έχει να κάνει και με το βιογραφικό του γιατί έχει περάσει και ως βοηθός από αρκετά απαιτητικούς σκηνοθέτες και έχει καταφέρει να οργανώσει πράγματα που για πολλούς ήταν πολύ δύσκολα.

Θάνος Τοκάκης

«Ελπίζω να κάνει αυτό που ονειρεύεται»

Η επιλογή του προέκυψε από μια νέα διαδικασία, από μια επιτροπή, και είναι ένα άτομο το οποίο πληροί τις απαραίτητες προϋποθέσεις κατά γενική ομολογία ώστε να αναλάβει το Εθνικό Θέατρο. Οσον αφορά την προσωπική συνεργασία, θεωρώ ότι είναι ένας εξαιρετικός άνθρωπος, με όλη τη σημασία της λέξης, γιατί ξέρει πώς να χειριστεί όλη τη διαδικασία μιας προσωπικής κατάστασης. Είναι από τους ανθρώπους που έχω γνωρίσει στο θέατρο που σπανίζει η ευγένειά τους και ο τρόπος που συμπεριφέρεται στους συνεργάτες του. Δουλεύει πάρα πολύ κι ελπίζω να καταφέρει να κάνει αυτά που έχει ονειρευτεί σε σχέση με το θέατρο.

Ως σκηνοθέτης ήταν πολύ συνεπής σε αυτό που είχε στο κεφάλι του. Από την αρχή ήθελε κάτι πολύ συγκεκριμένο, είχε δουλέψει πάνω σε αυτό και προς τα εκεί κινήθηκε αφήνοντας χώρο στους ηθοποιούς να δούνε πώς μπορούν να γίνουν κοινωνοί αυτού του εγχειρήματος. Ως άνθρωπος σπάνιας ευγένειας και ήθους, έχει μια προσωπική κουλτούρα που συμβάλλει και στις καλλιτεχνικές του δημιουργίες.

Στο Εθνικό νομίζω ότι είναι τελείως υποκειμενικά τα κριτήρια μιας τέτοιας θέσης. Οι δυσκολίες στις συνεργασίες αυτές έχουν να κάνουν περισσότερο με το πώς επιλέγει ο καλλιτεχνικός διευθυντής να διευθύνει, και όχι με τα κριτήρια τα καλλιτεχνικά. Αυτό είναι εντελώς υποκειμενικό σε σχέση με το τι έργα θέλει να ανεβάσει, ποιους σκηνοθέτες θέλει. Από εκεί και πέρα ευελπιστώ ότι η καλλιέργειά του, το ήθος του και η μόρφωσή του θα λειτουργήσουν στη θέση αυτή και ελπίζω πραγματικά να κάνει αυτό που ονειρεύεται. Αυτό για μένα είναι το πιο σημαντικό από όλα.