Θέλω να πουν {LF}ότι προσπάθησα

Ηταν από την αρχή μια συναρπαστική διαδρομή. Η «οδύσσεια» της Ανγκελα Μέρκελ, όπως είναι ο πρωτότυπος τίτλος της βιογραφίας, στην οποία η βραβευμένη αμερικανίδα δημοσιογράφος Κάτι Μάρτον, πρώτη σύζυγος του πρώην πρέσβη Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, ακολουθεί την πορεία της απερχόμενης καγκελαρίου από την Ανατολική Γερμανία ως την άνοδο της Ακροδεξιάς στη Γερμανία – ένα «αγκάθι» στην πολιτική της διαδρομή -, τις συγκρούσεις με τον Πούτιν, τα σκαμπανεβάσματα στη σχέση της με τον Ομπάμα. Αναπόφευκτα μέρος αυτής της βιογραφίας είναι και η στάση προς την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, όπου η βιογράφος ασκεί μάλιστα κριτική για την παροιμιώδη πλέον «επιφυλακτικότητα» της Μέρκελ, η οποία φαινόταν προσηλωμένη και εγκλωβισμένη στην αξία της λιτότητας. Η επικεφαλής της δημοσιογραφικής ομάδας του τηλεοπτικού δικτύου ABC στη Γερμανία συνομίλησε με την ίδια τη Μέρκελ, αλλά όχι σε βαθμό που να ακυρώνει την εικόνα της ως ηγέτιδος που δεν εμπιστεύεται τα λόγια. Μίλησε περισσότερο με ανθρώπους που βρίσκονταν δίπλα της, βοηθούς στην καγκελαρία και, φυσικά, ξένους πολιτικούς που τη γνώρισαν προσωπικά.

«ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» παρουσιάζουν αποσπάσματα από τη βιογραφία «Η Καγκελάριος» που αναμένεται από τις εκδόσεις Ψυχογιός στο τέλος Οκτωβρίου (μτφ. Δημήτρης Δουλγερίδης). Το ενδιαφέρον ύστερα από τις πρόσφατες γερμανικές εκλογές είναι πώς σκεφτόταν την επόμενη ημέρα η απερχόμενη ηγέτις. Και να πώς περιγράφεται στο βιβλίο της Μάρτον: «”Θα κοιμηθώ πολύ και θα απολαύσω ένα ήρεμο πρωινό. Μετά θα βγω να πάρω φρέσκο αέρα, θα κουβεντιάσω με τον άντρα μου ή με φίλους. Μπορεί να πάω στο θέατρο, στην όπερα ή να ακούσω μια συναυλία. Εάν είμαι ξεκούραστη, θα διαβάσω ένα καλό βιβλίο. Και θα μαγειρέψω δείπνο. Μ’ αρέσει το μαγείρεμα!”. Αυτό είναι το όνειρο μιας γυναίκας που δεν ήταν πλήρως ελεύθερη τα τελευταία δεκαέξι χρόνια… Βραχυπρόθεσμα μάλλον θα περάσει χρόνο κοντά στο σπίτι της παιδικής ηλικίας, στην επαρχία του Βρανδεμβούργου, όπου πρωτοέμαθε να αγαπά τη φύση και το μέρος που θεωρεί “πατρίδα” της ή πνευματική εστία. Θα ταξιδέψει επίσης. Ανάμεσα στις εκπεφρασμένες επιθυμίες της είναι να πετάξει πάνω από τις Άνδεις – ένας εξιδανικευμένος προορισμός, μια μεταφορά για την ελευθερία. Εάν νιώσει ότι της λείπει μια θέση ανάμεσα στους ισχυρούς, θα έχει ευκαιρίες να συνδεθεί μαζί τους σε κάποιον τομέα. Αλλά αυτό το ξέρουμε για την Άνγκελα Μέρκελ: δε θα βιαστεί. Εάν επιστρέψει στη δημόσια ζωή, θα το κάνει με δικούς της όρους.

Σε μια εκδήλωση της καγκελαρίας για εθελοντές που είχαν προσφέρει βοήθεια σε καταυλισμούς προσφύγων, τη ρώτησα ποια ήταν η μία αρετή που την είχε κρατήσει όρθια στη διάρκεια της μακράς πολιτικής ζωής. “Η ανθεκτικότητα!” απάντησε με ένα χαμόγελο που φώτισε τα χαρακτηριστικά της, μαζί και τα μπλε μάτια της. Είναι μια μαραθωνοδρόμος, όχι σπρίντερ…

Θα ακολουθήσουν κι άλλοι, γυναίκες και άντρες. Κανείς, ωστόσο, δε θα επαναλάβει τη μοναδική της οδύσσεια. Έχοντας επίγνωση για το πόσο συναρπαστική υπήρξε η διαδρομή της -από το χωριό του Τέμπλιν στη σοβιετοκρατούμενη Ανατολική Γερμανία και στο επίκεντρο της παγκόσμιας σκηνής- οι δρόμοι που δεν ακολούθησε, για τους οποίους θα μπορούσε να μετανιώνει, είναι λίγοι. Ως η πλέον εσωστρεφής πολιτικός, που θέτει η ίδια τους κανόνες συμπεριφοράς, αποχωρεί με την αίσθηση ότι έκανε το καλύτερο δυνατό, χωρίς να συμβιβάσει τις αξίες της. Όταν τη ρώτησαν κάποτε τι θέλει να γράφουν γι’ αυτήν τα βιβλία της Ιστορίας, απάντησε: “Ότι προσπάθησα”. Σε μια εποχή απόλυτων δημαγωγών, η μετριοπάθεια και η αξιοπρέπεια της Άνγκελα Μέρκελ ως ο απολογισμός που επιλέγει η ίδια μιλούν από μόνες τους».