Η νέα κυβέρνηση πρέπει να κάνει το μεγάλο βήμα

Η Χριστιανική Ενωση είχε το χειρότερο αποτέλεσμα στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας. Για μία ακόμα φορά συζητά η Γερμανία για μια σαρωτική ήττα – αυτήν τη φορά για το CDU, ακριβώς όπως σε προηγούμενα χρόνια για το SPD. Μια δόση παραδοξότητας έχει το αποτέλεσμα των Πρασίνων. Είναι το κόμμα που είχε τη μεγαλύτερη αύξηση του ποσοστού στις εκλογές. Και παρ’ όλα αυτά στο κόμμα έμεινε μια ελαφρά γεύση ήττας. Διότι πριν από μισό χρόνο οι Πράσινοι ονειρεύονταν την καγκελαρία με 28% στις δημοσκοπήσεις, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από το εκλογικό αποτέλεσμα.

Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) – και όχι οι Πράσινοι – είναι ο απροσδόκητος νικητής των εκλογών. Μόλις την περασμένη άνοιξη, το SPD ήταν στο 15%, με τάση πτωτική, και τώρα έχει τη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική ομάδα στο νέο Μπούντεσταγκ. Μόνο που αυτό δεν αρκεί. Και δεν αποκλείεται το SPD να καταλήξει στην αντιπολίτευση – αυτή θα ήταν η δεύτερη έκπληξη των εκλογών.

Ο Αρμιν Λάσετ είναι γνωστός για τις αντοχές του, δεν δείχνει να παραιτείται. Το αντίθετο: αντί να αναγνωρίσει την ιστορική ήττα με πτώση 9 μονάδων και να εγκαταλείψει την προεδρία του κόμματος, έριξε το σύνθημα να συγκροτήσει έναν κυβερνητικό συνασπισμό με τους Φιλελεύθερους και τους Πράσινους. Και όλα δείχνουν – τουλάχιστον μία ημέρα μετά τις εκλογές – ότι δεν αποκλείεται να το επιτύχει.

Το FDP δείχνει μια καθαρή προτίμηση για την «Τζαμάικα», έναν συνασπισμό Χριστιανικής Ενωσης, Πρασίνων και FDP. Ταυτόχρονα, το SPD έχασε το σημαντικότερο μέσο πίεσης, δηλαδή την άσκηση πίεσης με την απειλή ενός «αριστερού» συνασπισμού προκειμένου να εξαναγκάσει τους Φιλελεύθερους να καθίσουν στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης. Υπό την έννοια αυτήν, η Χριστιανική Ενωση θα στοιχηθεί πίσω από τον ηττημένο πρόεδρό του για να μπει στην επόμενη κυβέρνηση.

Ενα είναι σίγουρο για όλους: ένας «μεγάλος» συνασπισμός δεν είναι επιλογή για κανέναν, αντίθετα όλοι περιμένουν ότι οι Πράσινοι και οι Φιλελεύθεροι (FDP) θα μπουν στην επόμενη κυβέρνηση. Και αυτό είναι καλό. Διότι η Γερμανία έχει μπροστά της μεγάλες προκλήσεις για το μέλλον της: κλίμα, ψηφιακή εποχή, επενδύσεις στο σύστημα παιδείας μέχρι τις μεγάλες επενδύσεις στις υποδομές. Και δεν είναι μόνον αυτά: ζητήματα που σχετίζονται με την εμβάθυνση της ευρωζώνης, το έλλειμμα εργατικού δυναμικού στη Γερμανία, όπως και ζητήματα μετανάστευσης, δημογραφικής απειλής, ασφαλιστικής μεταρρύθμισης.

Ολα αυτά είναι θέματα τα οποία είχαν μπει στην ατζέντα και πριν από τέσσερα χρόνια, αλλά τίποτε από αυτά δεν επιλύθηκε. Τώρα μένει η ελπίδα ότι η επόμενη κυβέρνηση δεν θα αναλωθεί στα μικρά και ανώδυνα, όπως η απερχόμενη κυβέρνηση τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια, αλλά θα κάνει το μεγάλο βήμα είτε σε μια «Τζαμάικα» είτε σε έναν «σηματοδότη».

Ο Αλέξανδρος Κρητικός είναι διευθυντής Ερευνας στο Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών (DIW) του Βερολίνου και καθηγητής Οικονομικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Πότσνταμ