Ενας νέος «συμπαίκτης» για τον Βλαντίμιρ Πούτιν

Είναι σχεδόν συνομήλικοι, μιλούν άπταιστα ο ένας τη γλώσσα του άλλου, και οι δύο κατοικούσαν στη Δρέσδη στην παλαιά Ανατολική Γερμανία και έχουν ορίσει τη διεθνή πολιτική σκηνή της εποχής μας. Οι κοινές εμπειρίες χαρακτήριζαν τη σχέση της γερμανίδας καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ και του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν – μια σχέση που κυμαινόταν από θερμή, με την ανταλλαγή δώρων μπίρας και καπνιστού ψαριού, έως, κάποιες φορές, ψυχρή. Οι 20 επισκέψεις της Μέρκελ στη Μόσχα όλα αυτά τα χρόνια δείχνουν πως εκείνη ήταν η κύρια εκπρόσωπος της Ευρώπης και γενικότερα της Δύσης στο Κρεμλίνο.

Ο διάδοχος της Μέρκελ θα εγκατασταθεί στην καγκελαρία σε μια εποχή κατά την οποία οι σχέσεις Ρωσίας – Γερμανίας βρίσκονται στο χειρότερο σημείο τους εδώ και χρόνια. Η ανάμειξη της Μόσχας στον πόλεμο της Ουκρανίας, οι συνεχιζόμενοι διωγμοί των διαφωνούντων πολιτικών και οι απόπειρες υπονόμευσης της δημοκρατίας στη Γερμανία, όπως έχει καταγγείλει το Βερολίνο, έχουν οδηγήσει σε προβλήματα στον διάλογο μεταξύ των δύο κρατών. Η απόπειρα δολοφονίας του ρώσου ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι έφερε και άλλη ένταση στις σχέσεις Βερολίνου – Μόσχας, με τους Γερμανούς να μεταφέρουν τον Ναβάλνι αεροπορικώς προκειμένου να αναρρώσει πλήρως σε γερμανικό νοσοκομείο – γεγονός που δεν το άφησε ασχολίαστο το Κρεμλίνο. Η προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014 άλλαξε σημαντικά το διπλωματικό status με τη Γερμανία, η οποία έκτοτε πρωτοστατεί στην επιβολή κυρώσεων της ΕΕ στη Ρωσία και στην ταυτόχρονη αποστολή βοήθειας ύψους 1,18 δισ. ευρώ σε οικονομική βοήθεια προς την Ουκρανία.

Η αμοιβαία εμπιστοσύνη υπονομεύθηκε ακόμα περισσότερο έπειτα από μεγάλη κυβερνοεπίθεση το 2015 στο γερμανικό κοινοβούλιο, για την οποία κατηγορήθηκαν πράκτορες των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών. Παρ’ όλα αυτά η Γερμανία διατηρεί στενούς οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία που είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός της εταίρος και κρίσιμος πάροχος φυσικού αερίου.

Πριν από λίγο καιρό άλλωστε ολοκληρώθηκε ο μήκους 2.500 χλμ. αγωγός Nord Stream 2, με τη ρωσική Gazprom να αναμένεται να ανοίξει τις κάνουλες του φυσικού αερίου που θα περνά κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα προς τα τέλη του χρόνου. Η Γερμανία υποστήριξε σθεναρά την ολοκλήρωση του αγωγού, κόστους 11 δισ. δολαρίων, παρά τις απειλές των ΗΠΑ για κυρώσεις. Οι Γερμανοί θεωρούν ουσιώδες το έργο για να εξασφαλιστεί η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας τους και να περιοριστεί η χρήση λιθάνθρακα. Ωστόσο το γεγονός ότι το Βερολίνο βάζει τα οικονομικά συμφέροντα πάνω απ’ όλα έχει περιορίσει την εμπιστοσύνη προς τη Γερμανία από χώρες όπως η Πολωνία, οι Βαλτικές και η Ουκρανία. Δεν αποκλείεται και στο προσεχές μέλλον οι διαφωνίες μέσα στην Ευρώπη για τη γερμανική στάση λόγω του αγωγού να ενισχυθούν.