Ηταν κάποτε τα top models

Η Κλόντια Σίφερ μεγάλωσε και αποφάσισε να συστηθεί στη γενιά Ζ από την αρχή. Το μέλος της ομάδας των top models που ανέδειξαν τη μόδα και την αισθητική των 90s είναι η επιμελήτρια της έκθεσης φωτογραφίας «Captivate!» με επιλογές από το προσωπικό της αρχείο εκείνης της εποχής.

Στη διάρκεια της πανδημίας η Σίφερ αξιοποίησε τον χρόνο της καραντίνας για να επιστρέψει στο γκλάμορ παρελθόν της και να δει πιο προσεκτικά ένα μέρος της δικής της ζωής το οποίο συνυφάνθηκε με τον τρόπο ζωής, τα αισθητικά πρότυπα, τη μόδα, τις αντιλήψεις για τη γυναικεία ταυτότητα μίας εποχής. Από αυτήν την επίσκεψη στις εικόνες της που από τα τέλη των 80s σηματοδοτούν την είσοδο της Σίφερ στον χώρο της μόδας, η ίδια θέλησε να δημιουργήσει το δικό της αφήγημα για την εποχή που ανέδειξε το μόντελινγκ σε φαινόμενο και τον κόσμο της μόδας σε πρωταγωνιστές της ποπ κουλτούρας. Από το προσωπικό της αρχείο το οποίο περιέχει φωτογραφικές ιστορίες των πιο σημαντικών σύγχρονων φωτογράφων  συμπεριλαμβανομένων των Helmut Newton, Richard Avedon, Peter Lindbergh, Herb Ritts και Ellen von Unwerth επέλεξε το υλικό αυτής της έκθεσης που παρουσιάζεται στη Γερμανία στον χώρο Kunstpalast στο Ντίσελντορφ.

Εκείνο το διάστημα νέοι σχεδιαστές, φωτογράφοι, στυλίστες, καλλιτεχνικοί διευθυντές, καθώς και οι συνεργάτες τους στο στάιλινγκ των μαλλιών και του μακιγιάζ, εμφανίστηκαν και ανέτρεψαν τον τρόπο που παρουσιαζόταν μέχρι τότε η μόδα και το ντιζάιν. Στον χώρο της φωτογραφίας, η ελευθερία του βλέμματος αγκάλιαζε όλες τις οπτικές: από το επικό ασπρόμαυρο ειδύλλιο του Λίντμπεργκ με τις τοπ μόντελς, τη σέξι ελευθερία της Φον Ούνβερτ, έως τον αποκαλούμενο «βρώμικο ρεαλισμό» των Ντέιβιντ Σιμς, Κορίν Ντέι, Γιούργκεν Τέλερ και Μάριο Σορέντι, οι οποίοι υπερασπίστηκαν την ατέλεια και την καθημερινότητα στο φωτογραφικό ύφος τους. Η Κλόντια Σίφερ του παρόντος ως επιμελήτρια εκθέτει τον εαυτό της και τις συμπρωταγωνίστριες της για να επαναφέρει τη συζήτηση σε αυτόν τον πειραματισμό και την ελευθερία έκφρασης. Στην παραβίαση των ορίων και των σχέσεων του ντυμένου-γυμνού σώματος, την αμφισβήτηση του «καλού»  γούστου που διαπραγματευόταν τότε η μόδα με το κοινό της πριν καταλήξει δύο δεκαετίες αργότερα, στον 21^ο αιώνα, να μεταλλαχθεί από πεδίο εξελίξεων του ντιζάιν σε βιτρίνα πολλαπλών ειδών πολυτελείας.

Τα Polaroids της δεκαετίας του ’90 από τα πρώτα της δοκιμαστικά γυρίσματα και μία σειρά πορτρέτων της από τον Helmut Newton, με τον οποίο συνεργάστηκε πολλές φορές και για διαφορετικά έντυπα  είναι η αφετηρία του «Captivate!». Η δεκαετία του 1990 ήταν η τελευταία δεκαετία της αναλογικής εποχής. Ολες οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν σε φιλμ και τα δοκιμαστικά των φωτογραφίσεων είχαν τη μορφή Polaroids για να μετριέται το φως, η σύνθεση και το χρώμα. Επειδή τα Polaroids ήταν ένα ουσιαστικό μέρος της διαδικασίας, το «Captivate!» παρουσιάζει τη συλλογή από αδημοσίευτες εικόνες των παρασκηνίων της μόδας. Η ειλικρίνεια αυτών των εικόνων τονίζει την αντίθεσή τους με την τετράγωνη διάταξη των εικόνων του σημερινού Instagram που δανείστηκε τη μορφή του από αυτό το φωτογραφικό εργαλείο του παρελθόντος.

Η επιμελητική διαδικασία μάλιστα δίνει την ευκαιρία στο διάσημο μοντέλο να αναζητήσει στις εικόνες το πνεύμα των καιρών πέρα από τις απεικονίσεις των ρούχων. «Η φωτογραφία μόδας χρησιμεύει ως ο αποκωδικοποιητής τάσεων, επιδιώξεων και ονείρων. Ενώ καταγράφει τη στιγμή, πιστεύω ότι μία  υπέροχη φωτογραφία μόδας μπορεί να αποτυπώσει μια μεγαλύτερη ιστορία. Οι πιο αξέχαστες εικόνες είναι συχνά προκλητικές και αμφισβητούν τις αντιλήψεις μας για τη θηλυκότητα και την ομορφιά», θα πει η Κλόντια Σίφερ προσπαθώντας να δώσει απάντηση στο ερώτημα ποιες εικόνες από τα 90s μιλάνε στον σύγχρονο θεατή. «Η δεκαετία του 1980 προσδιορίστηκε από την τελειομανία και την υψηλή αίγλη. Ενώ η δεκαετία του 1990 αφορούσε την ενέργεια, την πραγματικότητα και την προσωπικότητα του κάθε ατόμου. Αναζητούσα εκείνες τις εικόνες που ξεπερνούν τον χρόνο και έχουν απήχηση και σήμερα. Εψαχνα για εμβληματικές εικόνες που αντιπροσώπευαν τη ματιά κάθε φωτογράφου ξεχωριστά. Οι εικόνες της Φον Ούνβερτ έρχονται σε αντίθεση με το κινηματογραφικό όραμα του Λίντμπεργκ ή με τις συγκρουσιακές εικόνες του Τέλερ που αμφισβητούν τη φύση της μόδας και της ταυτότητας. Τα λαμπερά γυρίσματα του Πατρίκ Ντεμαρσελιέ και οι τολμηρές συνθέσεις του Χερμπ Ρις επίσης  ​​διαφέρουν μεταξύ τους. Αυτή η ποικιλία των στυλ έκανε τόσο συναρπαστικά τα οπτικά ερεθίσματα αυτής της δεκαετίας».

Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ. Η δεκαετία του 1990 ήταν μια περίοδος μετάβασης. Οι  διαφημιστικές καμπάνιες έγιναν ένα πολύτιμο μέρος της οπτικής κουλτούρας και του αστικού περιβάλλοντος χάρη στους γραφίστες, τους κειμενογράφους, τους καλλιτεχνικούς διευθυντές και τους φωτογράφους που ανέπτυξαν τη νέα τολμηρή γλώσσα της επικοινωνίας. Ο ανταγωνισμός για τη δημιουργία καθοριστικών εικόνων με στόχο την παγκόσμια προβολή ενός προϊόντος είχε αρχίσει να είναι έντονος. Μία άτονη, ασαφής γενική εικόνα δεν θα βοηθούσε στη γνωριμία του προϊόντος με ένα διεθνές κοινό που τότε είχε διαφορετικές προτιμήσεις στα γούστα και τις συνήθειές του. Σε αυτό το απαιτητικό διαφημιστικό τοπίο των 90s η γυμνή νεανική ομορφιά της Κέιτ Μος φωτογραφημένης από τον Μάριο Σορέντι με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Φαμπιέν Μπαρόν για ένα άρωμα Calvin Klein παραβίαζε αυτά τα όρια. Οπως και μία άλλη θρυλική σειρά φωτογραφιών του Μάριο Τεστίνο για τον Gucci με διευθυντή τον Τομ Φορντ και επιμέλεια στάιλινγκ τη μετέπειτα διευθύντρια της γαλλικής Vogue Καρίν Ρόιτφελντ. Αυτές οι καμπάνιες έγιναν μέρος της συνομιλίας για το στυλ, ξεσήκωσαν μία θύελλα αντίθετων απόψεων για την εμπορευματοποίηση του ερωτισμού και στη συνέχεια, θεωρήθηκαν συλλεκτικές εικόνες.

Σε απόσταση από το φαινόμενο των supermodels η σημερινή Κλόντια Σίφερ αποτιμά το διάστημα του τέλους του ’80 και των αρχών του ’90: «Ημασταν διαφορετικές σε εμφάνιση και εθνικότητες, αλλά γίναμε δύναμη όλες μαζί. Απολαύσαμε μια φήμη σε όλον τον κόσμο που ξεπερνούσε τη μόδα και γίναμε γνωστές μόνο με τα μικρά μας ονόματα. Ημασταν μία  εμπορική δύναμη. Στην ύφεση των αρχών της δεκαετίας του 1990, νομίζω ότι βοηθήσαμε να κρατηθεί ζωντανή η αισιοδοξία της μόδας. Κι όταν η οικονομία άρχισε να ανεβαίνει ο ρόλος του supermodel ήταν να προωθήσει την εικόνα μιας μάρκας κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας εξάπλωσης της μόδας. Ο εκδημοκρατισμός της μόδας εκείνης της εποχής επέτρεψε να συμβεί το φαινόμενο των supermodels. Γίναμε επίσης σύμβολα αυτοδημιούργητης επιτυχίας, σε μια εποχή που υπερασπίστηκε τη γυναικεία φιλοδοξία και που τροφοδοτήθηκε επίσης από το φύλο, τη δύναμη και τη γοητεία».