Μυστικές συνομιλίες {LF}και πισώπλατα μαχαιρώματα

H φωτογραφία κατά τη σύνοδο του G7 τον Ιούνιο στην Κορνουάλη δείχνει τους προέδρους της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν να ανταλλάσσουν χειραψία, ξεκαρδισμένοι στα γέλια σε ένα ειδυλλιακό τοπίο. Ομως, όπως αποκαλύπτεται σήμερα, τίποτα δεν ήταν πραγματικά ειδυλλιακό. Ηταν η περίοδος κατά την οποία Αμερικανοί, Βρετανοί και Αυστραλοί έκαναν τα πάντα προκειμένου να μείνει το Παρίσι στο σκοτάδι, καθώς μυστικά διαπραγματεύονταν την κατασκευή πυρηνικών υποβρυχίων. Η συμφωνία ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα και είχε ως αποτέλεσμα να ακυρωθεί το μεγαλύτερο αμυντικό συμβόλαιο – ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων – στην ιστορία της Γαλλίας και οι Αυστραλοί να αγοράσουν τελικά τα υποβρύχια από τους Αμερικανούς. Ο πρόεδρος Μακρόν, εξαγριωμένος, ανακάλεσε τους πρεσβευτές της χώρας του σε ΗΠΑ και Αυστραλία για διαβουλεύσεις – μια άνευ προηγουμένου κίνηση μεταξύ αυτών των συμμαχικών κρατών.

Ο γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν Ιβ Λεντριάν κατηγόρησε Αμερικανούς και Αυστραλούς για ψέματα και διπροσωπία προειδοποιώντας: «Αυτό δεν θα τελειώσει έτσι». Χθες, εκπρόσωπος του αμερικανού προέδρου ανακοίνωσε ότι ο Τζο Μπάιντεν ζήτησε να συνομιλήσει με τον Εμανουέλ Μακρόν, στον απόηχο αυτής της σοβαρότατης κρίσης, κάτι που αναμένεται να γίνει τις επόμενες ημέρες. Στο Παρίσι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γκαμπριέλ Ατάλ γνωστοποίησε ότι ο Μακρόν θα διατυπώσει «αίτημα για διευκρινίσεις, μια και τώρα η εμπιστοσύνη φαίνεται να έχει διαρραγεί».

Καθώς, λοιπόν, η κατάσταση φαίνεται ιδιαίτερα τεταμένη μεταξύ Παρισιού και Ουάσιγκτον, έρχονται στο φως πληροφορίες για τις μεγάλες προσπάθειες που κατέβαλαν ΗΠΑ και Αυστραλία – δύο από τους πιο στενούς συμμάχους της Γαλλίας – να κρατήσουν στο σκοτάδι τη γαλλική κυβέρνηση για τις διαπραγματεύσεις τους. Οι συζητήσεις αυτές, όπως αποκαλύπτουν οι «New York Times», διεξάγονταν εδώ και μήνες. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι Αυστραλοί προσέγγισαν τη νέα αμερικανική κυβέρνηση λίγο μετά την ορκωμοσία του προέδρου Μπάιντεν και ανέφεραν ότι είχαν καταλήξει πως ήθελαν να ακυρώσουν τη συμφωνία – ύψους 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων – με τη Γαλλία για να τους προμηθεύσει 12 υποβρύχια.

Οι Αυστραλοί φοβούνταν ότι τα συμβατικά γαλλικά υποβρύχια κατηγορίας Attack θα ήταν ουσιαστικά άχρηστα όταν θα έφθανε η ώρα παραλαβής τους και στη θέση τους εξέφρασαν την επιθυμία να αποκτήσουν πυρηνοκίνητα υποβρύχια αμερικανικού και βρετανικού σχεδιασμού που θα μπορούσαν να περιπολούν στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας πιο ήσυχα και με λιγότερο κίνδυνο να εντοπιστούν. Ομως εκείνη τη στιγμή δεν ήταν ξεκάθαρο εάν θα ακύρωναν τη συμφωνία με τη Γαλλία, που ήδη είχε ξεπεράσει τον προϋπολογισμό και σημείωνε καθυστερήσεις. Τώρα οι αμερικανοί αξιωματούχοι ρίχνουν το βάρος στους Αυστραλούς, αναφέροντας ότι «μας είπαν ότι εκείνοι θα κανονίσουν τη συμφωνία με τη Γαλλία».

Οπως αποδείχθηκε, οι Αυστραλοί δεν ενημέρωσαν ποτέ τους Γάλλους ότι ετοιμάζονται να ακυρώσουν τη συμφωνία, η οποία χρειάστηκε χρόνια για να ολοκληρωθεί. Και σε καμία συνάντηση – ακόμα και σε αυτές όπου συμμετείχαν ο πρόεδρος Μπάιντεν και ο υπουργός Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν – οι Αμερικανοί δεν άφησαν ούτε ένα υπονοούμενο στους Γάλλους για τις διαπραγματεύσεις με τους Αυστραλούς. Επικράτησε διπλωματική σιωπή.

Υψηλόβαθμοι σύμβουλοι του Μπάιντεν ανέφεραν το θέμα στους Γάλλους μόλις λίγες ώρες πριν από την επίσημη ανακοίνωση του Λευκού Οίκου – το αποτέλεσμα ήταν να διαρραγούν άνευ προηγουμένου οι σχέσεις μεταξύ Παρισιού και Ουάσιγκτον. Εν τέλει η απόφαση του Μπάιντεν ήταν αποτέλεσμα ψυχρών υπολογισμών που κάποιες φορές κάνουν χώρες – ότι κάποιος σύμμαχος είναι στρατηγικά πιο σημαντικός από άλλον τη δεδομένη στιγμή. Και αποτελεί σημάδι ότι καθώς ο Μπάιντεν έχει αρχίσει να εφαρμόζει αυτό που η κυβέρνηση Ομπάμα, πριν από 12 χρόνια, είχε χαρακτηρίσει ως «άλμα στην Ασία», κινδυνεύει να αποξενώσει τους παραδοσιακούς ευρωπαίους συμμάχους του.

Οι Αμερικανοί δικαιολογούνται λέγοντας ότι όταν η κυβέρνηση Μπάιντεν ενεπλάκη σε σοβαρές συζητήσεις με Αυστραλία και Βρετανία, διαμορφώνοντας στρατηγική αντιμετώπισης της Κίνας, η γαλλοαυστραλιανή συμφωνία που είχε κλειστεί το 2016 αντιμετώπιζε ήδη μεγάλα προβλήματα. Τα υποβρύχια βασίζονταν σε μια προωθητική τεχνολογία, η οποία θα επέτρεπε πολύ εύκολα στην Κίνα να τα εντοπίζει όταν θα παραδίδονταν τα πρώτα – σε περίπου 15 χρόνια από τώρα. Η Ουάσιγκτον παρουσίασε στην Καμπέρα ως εναλλακτική τα πυρηνοκίνητα υποβρύχιά της. Οι Αμερικανοί, ξέροντας ότι εάν οι Γάλλοι καταλάβουν τι επρόκειτο να γίνει θα έκαναν τα πάντα για να το εμποδίσουν, άρχισαν να διαπραγματεύονται σε πολύ μικρές ομάδες αξιωματούχων, χωρίς να αναφέρει κάποιος ούτε λέξη στους Γάλλους. Απόλυτη σιωπή κράτησαν και οι Αυστραλοί, οι οποίοι μόλις πριν από δύο εβδομάδες έπλεκαν το εγκώμιο των «γάλλων συμμάχων» και τη σημασία της «συμφωνίας για τα υποβρύχια». Τώρα υπάρχουν πολλές εξηγήσεις που πρέπει να δοθούν…