Η «Ιστορική Βιβλιοθήκη» {LF}της «Εστίας»

Ως «ξένη χώρα» περιγράφει τον 17ο αιώνα ο ιστορικός Νίκος Κοκκομέλης στις «Ιστορίες της αυλής», βιβλίο που εισάγει τους αναγνώστες σε αθέατες πτυχές της ιστοριογραφίας. Τι σημαίνει το μυθιστόρημα, για παράδειγμα, για τα αναγνωστικά γούστα του κοινού εκείνη την εποχή; Υπάρχουν κοινά ανάμεσα στην ηρωική θαυματοποιία και τη «ζωή της κρεβατοκάμαρας», στην οποία στρέφεται το νέο είδος; Τα ερωτήματα αυτά αντιστοιχούν στο πρώτο κεφάλαιο του τομιδίου, του δέκατου που κυκλοφορεί στη σειρά «Βασική Ιστορική Βιβλιοθήκη» των εκδόσεων «Εστία». Στο δεύτερο κεφάλαιο ο διδάσκων στο Τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου μελετά την «ιστοριογραφία της Αυλής», μία μεροληπτική προφανώς ιστοριογραφία, που δείχνει ωστόσο τη θεσμική ωρίμαση της γαλλικής μοναρχικής διοίκησης και τη σύγκρουση διαφορετικών πολιτικών αντιλήψεων μέσα από τη χρήση της ρητορικής. Και στο τρίτο κεφάλαιο εξετάζει χωριστά το είδος της ars historica: η Ιστορία είναι τέχνη εφόσον συνδέεται με την ποιητική και τη ρητορική. Κοινή πρόθεση των συγγραφέων «δεν ήταν να αναβαθμίσουν την Ιστορία σε επιστήμη (αντικείμενο της historia παρέμενε άλλωστε το καθέκαστον, αντίθετα με την επιστήμη που ήδη τότε αναζητούσε το καθόλου), αλλά να στοχαστούν επί των μέσων που θα επέτρεπαν την αναγωγή της σε λογοτεχνικό είδος» (σ. 160).

Παράλληλα με τον τόμο αυτό κυκλοφόρησε και ο ενδέκατος – ο πλέον πρόσφατος – της σειράς. Πρόκειται για το δοκίμιο του Τάκη Αναστόπουλου (1948 – 2019) με τίτλο «Η καρδιά της Ευρώπης – ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης», το οποίο είχαν ζητήσει οι επιμελητές της σειράς το 2016 από το τέως μέλος της ομάδας διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ. Το κείμενο παραδίδεται με την επιμέλεια της Αννας Κερώση και πρόλογο του Νικηφόρου Διαμαντούρου. Ο τελευταίος επισημαίνει: «Δεν αποτελεί απλώς ένα εγχειρίδιο κύριος στόχος του οποίου είναι η λεπτομερειακή και συστηματική παρουσίαση και περιγραφή της δομής και λειτουργίας της Επιτροπής… Τουναντίον, συνειδητά και ευθέως αποτελεί ένα σε τελευταία ανάλυση βαθιά πολιτικό κείμενο, γραμμένο από έναν ευρωπαίο πολίτη, φλογερό δημοκράτη και πιστό θεράποντα των αρχών της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας».

Θυμίζουμε ότι η «Ιστορική Βιβλιοθήκη» ξεκίνησε το 2016 με τον τίτλο «Το καθεστώς Ιωάννη Μεταξά» του Σπύρου Γ. Πλουμπίδη και τις «Παρατάξεις και κόμματα στη μεταπολεμική Ελλάδα» του Σωτήρη Ριζά. Ακολούθησαν τα εξής βιβλία: «Η ληστεία στο ελληνικό κράτος (μέσα 19ου – αρχές 20ού αι.) του Νικόλαου Α. Αναστασόπουλου, «Η υγειονομική συγκρότηση του ελληνικού κράτους» (1833 – 1845) του Θανάση Μπαρλαγιάννη, «Αναγέννηση – η ιστορία μιας έννοιας» του Φώτη Μπαρούτσου, «Ο δικομματισμός στην Ελλάδα» (1977 – 2012), του Γιάννη Πρετεντέρη, «Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος (1914 – 1918) – ιστορία μιας οικουμενικής καταστροφής», της Ελλης Λεμονίδου, «Βυζάντιο (324 – 451) – η ανάδυση μιας νέας αυτοκρατορίας» του Φώτη Βασιλείου, «Γαλλική Επανάσταση» της Ξένης Δ. Μπαλωτή. Υπεύθυνοι της σειράς είναι οι ιστορικοί Νίκος Ε. Καραπιδάκης και Κώστας Κωστής.