Τατιάνα Αβέρωφ

Ονειρα, πολλά όνειρα, έβλεπα από μικρή. Κάθε βράδυ και μια περιπέτεια, επηρεασμένη ίσως από τα παιδικά βιβλία που μου διάβαζε η μητέρα μου πριν κοιμηθώ, χρωματισμένη όμως προπαντός από τους φόβους, τις επιθυμίες και τα ερωτηματικά ενός άγραφου ακόμα «εγώ» που πάλευε να βρει τη θέση του σ’ έναν άγνωστο, ακατανόητο κόσμο.

Τα θυμόμουν τα όνειρά μου, με σημάδευαν όλη μέρα με την ατμόσφαιρά τους, κάποια μάλιστα απ’ αυτά βρήκαν τη θέση τους χρόνια αργότερα και στα βιβλία μου:

Τη νύχτα ξεσπούσαν οι πυρκαγιές. Αλλοτε με μανία, δέντρα πανύψηλα, βουνοπλαγιές ολόκληρες τυλίγονταν στις φλόγες και γίνονταν στάχτη προτού καν προλάβεις να προστάξεις τα πόδια σου να τρέξουν για να γλυτώσεις. Και άλλοτε ήταν πιο σιγανές, έκαιγαν ύπουλα οι φωτιές, χωρίς φλόγα, μόνο ξεσπούσε μέσα απ’ τη γη ένα φιδίσιο κόκκινο μονοπάτι, που σου τσουρούφλιζε τα πόδια και χοροπηδούσες σαν ακροβάτης κι έπρεπε να διαλέγεις προσεχτικά τα βήματά σου για να βρεις το δρόμο διαφυγής μέσα απ’ το πυρωμένο ολόγυρά σου χώμα ‒ α ν  υπήρχε τέτοιος δρόμος και α ν ήσουν τυχερός. Και άλλοτε πάλι η πυρκαγιά ήταν μέσα στο σπίτι, και αυτό ήταν το πιο τρομακτικό. Πεταγόταν η Λίντη αλαφιασμένη απ’ τον ύπνο της κι ένιωθε τον καπνό να της φράζει τα ρουθούνια και ήξερε πως κάτω στο ισόγειο είχε αρπάξει ήδη φωτιά, ότι από στιγμή σε στιγμή θ’ απλωνόταν σ’ όλο το σπίτι που θα γινόταν παρανάλωμα του πυρός. Για λίγα πανικόβλητα λεπτά λούφαζε πετρωμένη στο κρεβάτι, τ’ αυτιά τεντωμένα για να καταλάβει πού ακριβώς βρισκόταν η φωτιά και πόσο χρόνο είχε ακόμα. Αν σηκωνόταν  τ ώ ρ α, αν κατέβαινε  τ ώ ρ α τις σκάλες, αν αψηφούσε το φόβο και το σκοτάδι, ίσως προλάβαινε να ειδοποιήσει τους κοιμισμένους, για να τρέξουν να σωθούν. Και ήταν αυτό τελικά το πιο τρομακτικό απ’ όλα. Οτι ήξερε η Λίντη πως ίσως προλάβαινε ακόμα, πως στους μικρούς της ώμους στηριζόταν η σωτηρία όλου του σπιτικού.

«Αν δεις πως καίγεται το σπίτι σου, θα συμβεί μεγάλο δυστύχημα», λέει ο Ονειροκρίτης. «Αν δεις καράβι να καίγεται, πρόσεξε, και, αν σκέφτεσαι να ταξιδέψεις, ανάβαλέ το για λίγο» ‒ και άλλα πολλά τέτοια «αν» και «τότε». Δικαιολογημένα σε κοιτάνε κάπως περίεργα έτσι και πεις πως πιστεύεις στα όνειρα. Και όμως. Αν κοιτάξω πίσω τη ζωή μου, αν κοιτάξω και σήμερα τα λίγα πια όνειρα που καταφέρνω να θυμηθώ, διακρίνω να διαγράφεται σαν ανοιχτό βιβλίο η όλη μου πορεία ή το βαθύτερο μήνυμα των τωρινών μου αναζητήσεων. Ενώ είμαι άνθρωπος κατεξοχήν ορθολογιστικός, η μακρόχρονη ενασχόλησή μου με την ψυχολογία μού έχει διδάξει ότι ο εγκέφαλός μας έχει πολλά μυστικά μονοπάτια που δεν είναι πάντα προσβάσιμα στον συνειδητό μας νου. Τα όνειρα είναι για μένα πολύτιμα εργαλεία που γεφυρώνουν το χάος που μας χωρίζει από τον βαθύτερο εαυτό μας. Ναι λοιπόν, τα όνειρα τα πιστεύω και τα ερμηνεύω ‒ όχι με την απλοϊκή έννοια του Ονειροκρίτη, ούτε με τους άκαμπτους φροϋδικούς συμβολισμούς που αποδεικνύουν απλώς την ήδη διατυπωμένη θεωρία του Δασκάλου. Πιστεύω πως οι συμβολισμοί είναι προσωπικοί στον καθένα μας και πως, αν βρούμε το σωστό κλειδί, μπορούμε να δούμε πολλά με μάτια ερμητικά κλειστά.