«“Τουλάχιστον πάρτε τα παιδιά μας” μας φώναζαν και στη Σαϊγκόν»

Η αποχώρηση των τελευταίων αμερικανών στρατιωτών από την Καμπούλ μέσα στις επόμενες 24 ώρες φέρνει στον νου την εικόνα από την απομάκρυνση του τελευταίου στρατιώτη από την ταράτσα της πρεσβείας των ΗΠΑ στη Σαϊγκόν του Βιετνάμ πριν από 26 χρόνια. Ο λοχίας πυροβολικού Χουάν Χοσέ Βαλντέζ περιγράφει την αγωνία και την απελπισία που επικρατούσαν εκείνες τις στιγμές στη Σαϊγκόν – και φαντάζεται πως είναι ακριβώς ίδιες σήμερα στην Καμπούλ. Και δεν είναι οι μόνες ομοιότητες. «Μας έδιναν και τότε τα παιδιά τους λέγοντας: “Σας παρακαλούμε, τουλάχιστον πάρτε τα παιδιά μας. Εμείς θα μείνουμε αν χρειάζεται, αλλά έστω πάρτε τα παιδιά”». Και τότε, όπως και τώρα, ο Βαλντέζ λέει πως η μεγάλη του ανησυχία ήταν το τι θα απογίνουν οι γυναίκες.

«Ξοδεύουμε τόσα χρήματα, τόσα όπλα και μετράμε τόσους θανάτους στρατιωτών. Και γιατί; Για ποιον σκοπό;» αναρωτιέται ο Βαλντέζ, Αμερικανός μεξικανικής καταγωγής. Και μιλώντας σε εφημερίδα του Σαντ Ντιέγκο, όπου ζει, τονίζει πως πιστεύει ότι η αποχώρηση από την Καμπούλ είναι χειρότερη από εκείνη της Σαϊγκόν, διότι είναι άγνωστη η τύχη των Αφγανών που συνεργάστηκαν με τις ΗΠΑ αυτές τις δύο δεκαετίες.

Ο Βαλντέζ ήταν ένας από τους τελευταίους 11 πεζοναύτες που έφυγαν από το Βιετνάμ λίγο πριν από την πτώση της Σαϊγκόν στις 30 Απριλίου 1975 και έχει αφηγηθεί την εμπειρία του στο ντοκιμαντέρ «Οι τελευταίες ημέρες στο Βιετνάμ». Περιέγραψε πώς στεκόταν στην ταράτσα της αμερικανικής πρεσβείας μαζί με άλλους πεζοναύτες περιμένοντας ελικόπτερο να τους διασώσει, την ώρα που οι δυνάμεις των Βιετκόνγκ εισέρχονταν στην πόλη. «Στεκόμασταν εκεί και κοιταζόμασταν μεταξύ μας. Αναρωτιόμασταν εάν μας είχαν ξεχάσει» θυμάται. Λίγο αργότερα εμφανίστηκε το ελικόπτερο και επιβιβάστηκαν. Ηταν τέτοια η βιασύνη ώστε ο Βαλντέζ, που ήταν τελευταίος, γλίστρησε όταν ανέβαινε καθώς ο πιλότος απογειωνόταν και αναγκάστηκε να σκαρφαλώσει στο ελικόπτερο, ενώ βρισκόταν ήδη στον αέρα, με τη βοήθεια των συναδέλφων του.