Το άγνωστο μυθιστόρημα {LF}της Σιμόν ντε Μποβουάρ

Οπως έχουν παρατηρήσει οι προσεκτικοί αναγνώστες των απομνημονευμάτων και των ημερολογίων της Σιμόν ντε Μποβουάρ, ο στρατηγικά σχεδιασμένος ρομαντισμός μεταξύ του θρυλικού ζεύγους της μεταπολεμικής γαλλικής διανόησης στοιχειώνεται από τη σκιά ενός τρίτου προσώπου, ενός φίλου. Τα πιο ακραία συναισθήματα διέγερσης που συνεπαίρνουν την Μποβουάρ δεν προορίζονται για τον Ζαν Πολ Σαρτρ αλλά για την Ελιζαμπέτ Λακουάν, τη λαμπερή, ευφυή και άστατη συμμαθήτριά της, την οποία η Μποβουάρ αποκαλούσε Ζάζα. Και της οποίας το όνομα η συγγραφέας του «Δεύτερου Φύλου» υπογράμμιζε με μαύρο ή καφέ μελάνι σε όλα τα ημερολόγιά της, φωτίζοντας όλα όσα την περιέβαλλαν.

Ωστόσο την ιστορία της Ζάζα – και τα δικά της αισθήματα αγάπης – η Σιμόν ντε Μποβουάρ θα τα περιγράψει διεξοδικά στο μυθιστόρημά της που μέχρι πρόσφατα ήταν ανέκδοτο. Ο τίτλος του, «Les Inseparables» (Οι Αχώριστες), είναι δηλωτικός αυτής της δυνατής φιλίας την οποία δεν χώρισε ούτε ο θάνατος.

«Η Σιμόν μαχόταν για τον πρώτο μεγάλο έρωτά της», γράφει η υιοθετημένη κόρη της και διαχειρίστρια του έργου της, Σιλβί Λε Μπον ντε Μποβουάρ στο επίμετρο του «Les Inseparables», ένα μυθιστόρημα για τη λαμπερή ζωή και τον γρήγορο θάνατο της Ζάζα, που η Μποβουάρ έγραψε τον χειμώνα του 1954. Η ίδια το εγκατέλειψε αφού ο Σαρτρ όταν το διάβασε της είπε ότι δεν αξίζει να το τελειώσει. Η Μποβουάρ τότε συμφώνησε, γράφοντας ότι αυτή η ιστορία αγάπης «δεν φαίνεται να έχει εσωτερική ανάγκη και δεν κατάφερε να κρατήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη». Το μυθιστόρημα εκδόθηκε στη Γαλλία πέρυσι, και φέτος κυκλοφορεί σε δύο αγγλικές μεταφράσεις – στο Ηνωμένο Βασίλειο ως «The Inseparables» (Vintage) και στην αμερικανική με τίτλο «Iseparable» (Ecco).

Η ιστορία, που περιγράφεται στη Γαλλία ως «μια τραγική λεσβιακή ιστορία αγάπης», είχε χαρακτηριστεί ως «πολύ οικεία» για να δημοσιευτεί στη διάρκεια της ζωής της Μποβουάρ. Η Μερβέ Εμρέ στην κριτική της στο «The New Yorker» για το «The Inseparables» διαφωνεί με αυτή τη στάση των Γάλλων απέναντι στο αδημοσίευτο μέχρι πρότινος έργο της Μποβουάρ: «Σε αυτό το κείμενο, η διάκριση μεταξύ φίλων και εραστών, ετεροφυλικής ή queer αγάπης, ωχριά μπροστά στη διαφορά ανάμεσα στο να αγαπάς έναν ζωντανό φίλο και αυτόν που είναι νεκρός».

Η ΠΛΟΚΗ. Η Σιμόν και η Ελιζαμπέτ γνωρίστηκαν σε ηλικία δέκα ετών, κάτω από τα αδηφάγα μάτια των καλογραιών στο καθολικό σχολείο Cours Désirs και το περιφρονητικό βλέμμα της «απεχθούς μητέρας» της Ζάζα, όπως την περιέγραψε η Μποβουάρ. Η Ζάζα ήταν το τρίτο από τα εννέα παιδιά μιας μεγαλοαστικής οικογένειας «πολύ ψηλή, σαν ένα κομψό άλογο κούρσας έτοιμο να ξεφύγει από τον έλεγχο», είχε πει η αδελφή της Μποβουάρ στη βιογράφο Ντέιρντρε Μπερ. Η Ζάζα είχε ανατραφεί για να καλοπαντρευτεί. Τίποτα δεν θα μπορούσε να πείσει την κυρία Λακουάν για το αντίθετο: ούτε το ευκίνητο, πονηρό μυαλό της Ζάζα, που της χάρισε μια θέση στη Σορβόννη. Ούτε ο ενθουσιασμός της για τη λογοτεχνία ή το ταλέντο της για τη μουσική. Και βέβαια ούτε η αγάπη της για τον συμμαθητή της Μποβουάρ, τον φιλόσοφο Μορίς Μερλό-Ποντί, ο οποίος αποκαλείται Ζαν Πραντέλ στα απομνημονεύματα της Μποβουάρ. Η Ζάζα, διχασμένη μεταξύ της αφοσίωσης της στη μητέρα της και της δίψας της για ελευθερία, κατέπεσε και αδυνάτισε τρομακτικά. Ωσπου μια μέρα, το φθινόπωρο του 1929, ενώ η Μποβουάρ και ο Σαρτρ ξεκινούσαν τη σχέση τους, η Ζάζα εκδήλωσε πυρετό και βασανιστικό πονοκέφαλο, συμπτώματα μιας ιογενούς εγκεφαλίτιδας, κατά την εκτίμηση των γιατρών. Η Ζάζα πέθανε σε κλινική στο Παρίσι παραληρώντας για «βιολί, Πραντέλ, Σιμόν, σαμπάνια».