«Παράνομη {LF}η προσάρτηση {CR}της Κριμαίας {LF}από τη Ρωσία»

Από τη Μόσχα την Παρασκευή, στο Κίεβο την Κυριακή. Σε διάστημα τριών ημερών, η καγκελάριος της Γερμανίας πραγματοποίησε δύο από τις δυσκολότερες επισκέψεις της καριέρας της.

Η Ανγκελα Μέρκελ είχε βρεθεί στο Κίεβο τελευταία φορά το 2018. Χθες ζήτησε νέα τετραμερή συνάντηση κορυφής για την Ουκρανία με τη συμμετοχή των ηγετών Ρωσίας, Ουκρανίας, Γαλλίας και Γερμανίας. Το σχέδιο ειρήνευσης του Μινσκ για τις διαφιλονικούμενες επαρχίες Λουχάνσκ και Ντονέτσκ της Ανατολικής Ουκρανίας έφερε μεν ηρεμία, η οποία ωστόσο δεν είναι ούτε διαρκής ούτε βιώσιμη. «Ο απολογισμός των προσπαθειών για τη διευθέτηση της διένεξης με τη Ρωσία στην Ανατολική Ουκρανία δεν είναι ικανοποιητικός» παραδέχτηκε η Μέρκελ.

Στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τον ουκρανό πρόεδρο, ο Βολοντιμίρ Ζελένσκι ευχαρίστησε την καγκελάριο για την υποστήριξη της Γερμανίας και ζήτησε να υλοποιηθούν ο αποφάσεις της συνάντησης κορυφής για την Ουκρανία τον Δεκέμβριο του 2019 στο Παρίσι.

Μέρκελ και Ζελένσκι τόνισαν την ανάγκη να πραγματοποιηθεί τώρα η διάδοχη σύνοδος που είχε αποφασιστεί για το 2020 αλλά δεν πραγματοποιήθηκε μέχρι σήμερα.

Ταυτόχρονα, οι ηγέτες Γερμανίας και Ουκρανίας προειδοποίησαν τον ρώσο πρόεδρο Πούτιν να μη χρησιμοποιήσει τον ρωσογερμανικό αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream 2 ως «πολιτικό όπλο». Θα υπάρξουν κυρώσεις κατά της Ρωσίας, «εάν ο αγωγός χρησιμοποιηθεί ως γεωπολιτικό όπλο» είπε η Μέρκελ για να καθησυχάσει τον πρόεδρο της Ουκρανίας που επιδιώκει με κάθε μέσον την ακύρωση του αγωγού. Ωστόσο, η αποπεράτωση του αγωγού είναι θέμα ημερών και η ρωσική Gazprom σχεδιάζει να ξεκινήσει τη μεταφορά φυσικού αερίου πριν από τη λήξη του τρέχοντος έτους.

Σε Μόσχα και Κίεβο η Μέρκελ υποχρεώθηκε σε δύσκολες ασκήσεις ισορροπίας, ανάμεσα στη στήριξη της Ουκρανίας απέναντι στην επιθετικότητα της Ρωσίας και την ανάγκη διαλόγου με τη Μόσχα. Οι δυσκολίες του εγχειρήματος είχαν φανεί και δύο 24ωρα νωρίτερα στη συνέντευξη Τύπου της Μέρκελ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

«Θα αγωνιστώ μέχρι την τελευταία ημέρα της θητείας μου, ώστε να διασφαλιστεί η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας» είπε η Μέρκελ στη Μόσχα μετά τη συνάντηση που είχε με τον πρόεδρο Πούτιν. Επανέλαβε επίσης ότι η Γερμανία δεν πρόκειται να αναγνωρίσει την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία, την οποία χαρακτήρισε παράνομη.

Το αφτί του Πούτιν δεν ίδρωσε. Ο ρώσος πρόεδρος δεν είχε διάθεση για αποχαιρετιστήριο δώρο στη Μέρκελ, ούτε στο θέμα του Ναβάλνι, ούτε στο μέτωπο της Ουκρανίας. Στην πίεση της Μέρκελ να διασφαλιστεί μακροπρόθεσμα η ενεργειακή επάρκεια και ο ρόλος της Ουκρανίας ως τράνζιτ χώρας, ο Πούτιν απάντησε ψυχρά ότι θα υλοποιήσει τη συμφωνία μέχρι τη λήξη της το 2024. Μετά θα καθορίσουν τις εξελίξεις οι αγορές. Και η ρωσική πρεσβεία στο Βερολίνο άσκησε σκληρή κριτική στη σημερινή συμμετοχή του γερμανού υπουργού Εξωτερικών Χάικο Μάας στη λεγόμενη «πλατφόρμα του Κιέβου» για το μέλλον της Κριμαίας.

«Με όλες τις διαφορές απόψεων μεταξύ της Ρωσίας και της γερμανικής κυβέρνησης, είμαι πάρα, πάρα πολύ χαρούμενη που μιλάμε μεταξύ μας». Η επίσκεψη στη Μόσχα «ακριβώς σε αυτό αποσκοπούσε», είπε η Μέρκελ. Αυτό ήταν και το μάξιμουμ που μπορούσε να πάρει η Μέρκελ από τον Πούτιν.

Η επίσκεψη της καγκελαρίου στη Μόσχα ήταν και η τελευταία ευκαιρία για τη Μέρκελ να βελτιώσει τον πενιχρό απολογισμό της θητείας της στην πολιτική που ακολούθησε την τελευταία 15ετία έναντι της Ρωσίας. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν ήταν ήδη στο τιμόνι του Κρεμλίνου όταν η Μέρκελ εξελέγη το 2005 για πρώτη φορά καγκελάριος της Γερμανίας. Και θα παραμείνει, άγνωστο για πόσο χρόνο ακόμη, ενώ η Μέρκελ θα εγκαταλείψει την καγκελαρία μετά τις εκλογές σε έναν μήνα στη Γερμανία. «Στη διάρκεια της θητείας μου τα πολιτικά συστήματα Γερμανίας και Ρωσίας είχαν αποκλίνουσα εξέλιξη» διαπίστωσε η Μέρκελ στη Μόσχα. Αλλά «ο δίαυλος διαλόγου έμεινε ανοιχτός», τόνισε η Μέρκελ, τον αξιοποίησε η γερμανίδα καγκελάριος με όλο το ειδικό βάρος που η ίδια διαθέτει. Δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι ο δίαυλος αυτός θα παραμείνει ανοιχτός, ούτε ότι αυτό θα είναι αρκετό στη μετά Μέρκελ εποχή.