Oι γυναίκες στο Αφγανιστάν εγκαταλείφθηκαν

Ηταν ένα από τα χειρότερα τηλεφωνήματα που έχω δεχθεί ποτέ: μια φίλη από την Καμπούλ με κάλεσε να μου περιγράψει την εισβολή ενόπλων στο σπίτι της το βράδυ της Κυριακής. Η φωνή της έτρεμε και προσπαθούσε να πάρει ανάσα. Οι άνδρες την πρόσβαλαν, την απείλησαν και έφυγαν και εκείνη κατέφυγε αμέσως σε σπίτι φίλων για να κρυφτεί μαζί με τα παιδιά της. Δεν γνώριζε εάν θα επιστρέψουν, εάν θα τη βρουν ή εάν θα μπορέσει να εγκατασταθεί κάπου αλλού, πολύ πιο μακριά. Δεν έχω ακούσει ποτέ κάποιον τόσο φοβισμένο.

Με ικέτευσε να τη βοηθήσω να φύγει από τη χώρα. Υποσχέθηκα ότι θα συνεχίσω τις προσπάθειές μου. Ομως οι πιθανότητες μειώνονται όλο και περισσότερο. Νωρίτερα εκείνη την ημέρα είχα καταφέρει να κλείσω αεροπορική θέση για εκείνη και τα παιδιά της με προορισμό μια τρίτη χώρα. Αυτή η αχτίδα ελπίδας διήρκεσε λίγο. Λίγες ώρες αργότερα απαγορεύτηκαν όλες οι εμπορικές πτήσεις από την Καμπούλ.

Οπως κι εγώ, η φίλη μου είναι 35χρονη δημοσιογράφος που εργάζεται εδώ και χρόνια. Κάπου εκεί τελειώνουν οι ομοιότητες. Σε εκείνη η δουλειά της έχει φέρει απειλές για τη ζωή της και προσβολές, πολύ πριν από την πρόσφατη αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων και το χάος των τελευταίων ημερών. Οταν την πρωτογνώρισα το 2019, μου εκμυστηρεύθηκε ότι δέχεται απειλές από τους Ταλιμπάν και φοβάται κάθε μέρα που πηγαίνει στη δουλειά. Ομως συνέχισε παρά τις απειλές. Τον τελευταίο χρόνο άγνωστοι την ακολουθούσαν επίμονα και τρεις φορές άγνωστα οχήματα προσπάθησαν να την τρακάρουν.

Τώρα όλες αυτές οι γυναίκες είναι εγκλωβισμένες στο Αφγανιστάν. Γεγονός εξοργιστικό, επειδή ήταν ακριβώς οι γυναίκες της χώρας αυτής που χρησιμοποιούνταν επί χρόνια ως πολιτικό επιχείρημα από τη Δύση. Η προστασία των αφγανών γυναικών ήταν ένας από τους λόγους που δικαιολόγησαν την επέμβαση και την παραμονή των δυτικών δυνάμεων στη χώρα. Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου θυμάμαι έντονα τη συχνή χρήση από φωτογραφίες των γυναικών στο Αφγανιστάν – κακοποιημένες, με κομμένες μύτες και βγαλμένα νύχια ή πλήρως καλυμμένες από την μπλε μπούρκα, σύμβολο της καταπίεσης που ο Μπους και ο Μπλερ ήθελαν να καταργήσουν.

Εκτοτε, η θέση των γυναικών χρησιμοποιούνταν ως δείκτης πολιτιστικής προόδου. Τι γίνεται όμως τώρα με τα κορίτσια που πήγαιναν σχολείο, με τις γυναίκες που μπήκαν στην πολιτική, τη δημοσιογραφία, τον ακτιβισμό, τον αθλητισμό και άλλους τομείς της δημόσιας ζωής; Τα τελευταία χρόνια γυναίκες δημοσιογράφοι και γιατροί έχουν μπει στο στόχαστρο και έχουν δολοφονηθεί. Οι πολιτικοί μιλούν για την ανάγκη να προστατευθούν τα δικαιώματα των γυναικών. Ομως παρά τις δηλώσεις όλα δείχνουν ότι οι γυναίκες στο Αφγανιστάν έχουν ξεχαστεί τώρα που δεν είναι πλέον χρήσιμες στις δυτικές κυβερνήσεις που θέλουν να αιτιολογήσουν την επέμβαση και την κατοχή του Αφγανιστάν.

Οι γυναίκες είναι ελάχιστες στα προγράμματα μετεγκατάστασης αφγανών πολιτών από τις δυτικές χώρες. Σε όλο τον κόσμο, φίλοι και συγγενείς ευάλωτων Αφγανών αναζητούν λύσεις, όμως υπάρχει κενό στις διεθνείς προσπάθειες. Αυτή τη στιγμή μόνο η Βρετανία και ο Καναδάς διαθέτουν τέτοιου είδους προγράμματα μετεγκατάστασης και έχουν ανακοινώσει ότι η καθεμία θα δεχθεί από 20.000 αφγανούς πρόσφυγες. Ισως ακολουθήσουν και άλλες χώρες, όμως ίσως είναι πολύ αργά για τους περισσότερους.

Αυτή τη στιγμή, καθώς ο κόσμος παρακολουθεί με τρόμο, υπάρχουν χιλιάδες Αφγανές όπως η φίλη μου: κλεισμένες στα σπίτια τους ή να κρύβονται σε σπίτια φίλων, αβέβαιες για το τι θα συμβεί στο επόμενο χτύπημα στην πόρτα.