Αθέατες όψεις της Ελλάδας {LF}στο 43ο Φεστιβάλ της Βρετάνης

Μία πολύ τιμητική και συγκινητική διοργάνωση, που αφορά (και) την Ελλάδα, ξεκινάει από αύριο στη γαλλική Βρετάνη και συνεχίζεται έως το άλλο Σάββατο. Ο λόγος για το 43ο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Ντουαρνενέ, το οποίο αφιερώνει τη φετινή θεματική του στη χώρα μας. Με τίτλο «Peuples et luttes en Grèce» (Λαοί και Αγώνες στην Ελλάδα) το φεστιβάλ θα προβάλει παλαιότερες και σύγχρονες ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, τα έργα νέων ελλήνων κινηματογραφιστών, καθώς και ντοκιμαντέρ ξένων ερευνητών οι οποίοι κατέγραψαν πτυχές της ελληνικής πραγματικότητας των τελευταίων ετών. «Το να προσπαθείς να καταλάβεις την Ελλάδα μέσω του κινηματογράφου της σημαίνει μερικές φορές να ταξιδεύεις στη γνωστή περιοχή των Μιχάλη Κακογιάνη, Νίκου Παπατάκη, Τεό Αγγελόπουλου ή να ανακαλύπτεις αταξινόμητα ταλέντα. Αυτή η εστίαση είναι αναπόφευκτα ελλιπής και τμηματική, αλλά είναι σπαρμένη με κινηματογραφικά θραύσματα που υπογραμμίζουν τις ανατροπές της πρόσφατης ιστορίας και την ελληνική πολιτική κατάσταση. Πρόκειται για παραγωγές που μαρτυρούν τους αγώνες ενάντια στα αυταρχικά καθεστώτα, τις πολυάριθμες καταπιέσεις, αγώνες για περισσότερη αλληλεγγύη, αναγνώριση και σεβασμό στις μειονότητες» σημειώνει η ομάδα των διοργανωτών του φεστιβάλ, με πρόεδρο τον δραστήριο Κριστιάν Ριό. Ολα αυτά στον πρόλογο του εξαιρετικά πλούσιου καταλόγου. Στην ειδική αυτή έκδοση συμβάλλουν με τα επιστημονικά τους κείμενα ιστορικοί και ερευνητές, ανάμεσα στους οποίους εντοπίζουμε τους Χριστίνα Αλεξόπουλος ντε Ζιράρ, Οντέτ Βαρών-Βασάρ, Κωνσταντίνο Τσιτσελίκη, Ανθή Δημητριάδη.

Παράλληλα με τις προβολές δημοφιλών στο γαλλικό κοινό ελληνικών ταινιών όπως η «Στέλλα» του Μιχάλη Κακογιάννη, το «Ζ» του Κώστα Γαβρά, «Συννεφιασμένη Κυριακή» του Μανούσου Μανουσάκη το φεστιβάλ του Ντουαρνενέζ παρουσιάζει μια επιλογή ταινιών που πλαισιώνουν θεματικές συζητήσεις και κινηματογραφικά εργαστήρια. Σε αυτή την ενότητα προβάλλονται η «Αγέλαστος πέτρα» του Φίλιππου Κουτσαφτή, η «Ευδοκία» του Αλέξη Δαμιανού, «Κιέριον» του Δήμου Θέου, «Ο Δράκος» του Νίκου Κούνδουρου, η «Φωτογραφία» του Νίκου Παπατάκη, ο «Θίασος» του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Οπως και οι ταινίες των πρωτοπόρων Μαρίας Κλωνάρη και Κατερίνας Θωμαδάκη που συνθέτουν αυτό που οι ίδιες αποκαλούσαν σωματικό κινηματογράφο κάνοντας το σώμα και τη γυναικεία ταυτότητα τμήμα της εικαστικής και πολιτικής διερεύνησής τους στα μέσα της δεκαετίας του 1970.

Το φιλμ της Μαριόν Ινιζάν «Michael Cacoyannis, le réveil grec» αποτελεί ένα βιογραφικό ντοκιμαντέρ για τον Μιχάλη Κακογιάννη με αφετηρία τις τέσσερις πρώτες σκηνοθετικές δουλειές του. Η δημιουργός του συγκέντρωσε μαρτυρίες από πρώην συνεργάτες του, κριτικούς, ιστορικούς, σεναριογράφους, ηθοποιούς, οι οποίοι μιλούν για τον κινηματογραφιστή και την οξύτητα του κοινωνιολογικού του οράματος για τη χώρα, λίγο μετά τον εμφύλιο πόλεμο. Οι Κώστας Γαβράς, Λεωνίδας Εμπειρίκος, Πάνος Κούτρας, Αγγελική Παπούλια, Γιώργος Αρβανίτης, Κώστας Φέρρης, Σοφία Εξάρχου υπογραμμίζουν τη σύγχρονη ματιά του Κακογιάννη, ο οποίος μετά τη μακρόχρονη παραμονή του στην Αγγλία απέκτησε μια κινηματογραφική κουλτούρα που μπορεί να διαβαστεί στις πρώτες του ταινίες που σκηνοθέτησε στην Αθήνα.

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΦΙΛΜ. Στο φεστιβάλ της Ντουαρνενέ παρουσιάζονται επίσης πρόσφατες δημιουργίες ελλήνων κινηματογραφιστών, ανάμεσα στις οποίες «Η επίθεση του γιγάντιου μουσακά» του Πάνου Κούτρα, «Η απόσταση ανάμεσα στον ουρανό και εμάς» του Βασίλη Κεκάτου, «Εδώ, τίποτα» της Δάφνης Αιρετάκη, «Το τηλεφώνημα» του Μάριου Ψαρά, «Αθήνα» της Εύας Στεφανή.

Στους ελληνικούς αγώνες και στην πρόσφατη πολιτική επικαιρότητα αναφέρεται το γαλλικό ντοκυμαντέρ «Ikaria» του Αρνό Γκαγιάρ παρουσιάζοντας την προσπάθεια τεσσάρων γιατρών να διασώσουν από τις περικοπές των Μνημονίων το δημόσιο νοσοκομείο της Ικαρίας, αλλά και το σημαντικό ντοκυμαντέρ της Αγγελικής Κουρούνη «Χρυσή Αυγή: υπόθεση όλων μας». Στο ίδιο πλαίσιο και το ελληνικής παραγωγής μικρού μήκους ντοκιμαντέρ του Γιαζρά Καλίντ «Στρατόπεδο συγκέντρωσης Κορδελιού».